{"id":102062,"date":"2024-03-11T16:13:38","date_gmt":"2024-03-11T11:13:38","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=102062"},"modified":"2024-03-12T22:45:43","modified_gmt":"2024-03-12T17:45:43","slug":"hytay-caga-dogrulysyny-artdyrmagy-maksat-edinyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/hytay-caga-dogrulysyny-artdyrmagy-maksat-edinyar\/","title":{"rendered":"Hyta\u00fd \u00e7aga doglu\u015fyny artdyrmagy maksat edin\u00fd\u00e4r"},"content":{"rendered":"<p>5-nji martda Hyta\u00fdda halk wekillerini\u0148 \u00e4hlihyta\u00fd gurulta\u00fdyny\u0148 14-nji mejlisi a\u00e7yldy. 13-nji marta \u00e7enli dowam etjek maslahatda \u00fdurdu\u0148 geljegi bilen d\u00fcrli meseleler gozgaldy. \u015eolary\u0148 biri hem \u00fdurtda iki \u00fdyldan b\u00e4ri dowam ed\u00fd\u00e4n ilat sanyny\u0148 azalmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni alynmagy boldy.<br \/>\nM\u00e4lim bol\u015fy \u00fdaly, Hyta\u00fd Halk Respublikasy esaslandyrylan wagtyndan b\u00e4ri (1949-njy \u00fdyl) d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6p ilatly \u00fdurdudy. 1980-nji \u00fdylda ykdysady ta\u00fddan b\u00e4hbitli boljakdygy nazarda tutulyp, her bir ma\u015fgalany\u0148 di\u0148e bir \u00e7aga edinmegine rugsat berildi. Demografi\u00fdany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen 2016-njy \u00fdylda ma\u015fgalalary\u0148 ikinji b\u00e4begi edinmegine rugsat berildi. 2021-nji \u00fdyldan ba\u015flap, j\u00fcb\u00fctlere \u00fc\u00e7\u00fcnji \u00e7aga hem rugsat berildi. Emma \u00e7aga sanyny\u0148 \u00e7\u00e4klendirilmegini\u0148 aradan a\u00fdrylmagy ilaty\u0148 sanyny\u0148 azalmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almaga \u00fdetmedi. Ge\u00e7en 40 \u00fdyl t\u00f6weregi wagtda her bir ma\u015fgalany\u0148 di\u0148e bir \u00e7agasy boldy. Bu d\u00f6w\u00fcrde d\u00fcn\u00fd\u00e4 inen \u00e7agalar e\u00fd\u00fd\u00e4m orta \u00fda\u015fly bolupdylar. Bu nesil aga, ini, \u00fdegen di\u00fden \u00fdaly s\u00f6zleri g\u00fcndelik durmu\u015fda hi\u00e7 kime a\u00fddyp bilmediler. So\u0148ky nesiller bolsa, da\u00fdy, da\u00fdza s\u00f6zlerini hem ulanmaga zerurlyk du\u00fdmady. 2022-nji \u00fdyly\u0148 ahyrynda \u00fdurdu\u0148 ilatyny\u0148 800 m\u00fc\u00f1 t\u00f6weregi azalandygy m\u00e4lim edildi. 2022-nji \u00fdylda doglan b\u00e4bekleri\u0148 sany 2016-njy \u00fdyldakyny\u0148 \u00fdarysy \u00fdaly bolupdyr. Ge\u00e7en \u00fdyly\u0148 ahyrynda bolsa, azaly\u015fy\u0148 tizligini\u0148 hem artyp, bir \u00fdyly\u0148 dowamynda ilaty\u0148 2 milliondan gowrak kem\u00e4ndigi habar berildi. \u00dcstesine bu \u00fdagda\u00fd ilaty\u0148 orta\u00e7a \u00f6m\u00fcr dowamlylygyny\u0148 artandygyna garamazdan \u015fe\u00fdle bolupdy. Bu bolsa Hyta\u00fdy\u0148 ilat sany babatda d\u00fcn\u00fd\u00e4de ikinji \u00fdere d\u00fc\u015fmegine getirdi. Birinji orna Hindistan \u00e7ykdy.<\/p>\n<p>Ilat sanyny\u0148 azalmagy di\u0148e Hyta\u00fda d\u00e4l, e\u00fdsem, G\u00fcnorta Kore\u00fda, \u00ddaponi\u00fda \u00fdaly be\u00fdleki Uzak G\u00fcndogar \u00fdurtlaryna hem degi\u015fli. \u00c7ip tehnologi\u00fdasyny\u0148 \u00f6sen \u00fderi bolan Ta\u00fdwany\u0148 ilatyny\u0148 hem azal\u00fdandygy bellenil\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u00c4hlihyta\u00fd gurulta\u00fdynda bu mesel\u00e4ni\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almak \u00fc\u00e7in d\u00fcrli \u00fde\u0148illikleri\u0148 artdyryljakdygy, pensi\u00fda pullaryny\u0148 m\u00f6\u00e7berini\u0148 artdyrylyp, hususy pensi\u00fda ulgamyny\u0148 k\u00e4mille\u015fdirilip, art\u00fdan \u00fda\u015fuly nesle has k\u00f6p goldaw beriljekdigi m\u00e4lim edildi. \u00ddurdu\u0148 d\u00f6wlet me\u00fdilnamala\u015fdyry\u015f edarasy ilaty\u0148 uzak m\u00f6hletli hem-de de\u0148agramly \u00f6s\u00fc\u015fini h\u00f6weslendirjekdigini, \u00e7aga seretmegi\u0148 we okuwy\u0148 bahasyny azaltmak \u00fc\u00e7in \u201ck\u00f6p\u00fc\u0148 b\u00e4hbidine \u00e7aga seretmek\u201d taslamasyny\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegini\u0148 me\u00fdille\u015fdiril\u00fd\u00e4ndigini habar berdi. \u00ddurdu\u0148 h\u00f6k\u00fcmet ba\u015flygy Li S\u00fdan bolsa, ene-ata rugsat sy\u00fdasatyny gowulandyryp, i\u015f berijileri\u0148 degi\u015fli i\u015f\u00e7i g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 bahasyny pa\u00fdla\u015fmak mehanizmini\u0148 \u00f6sd\u00fcrilip, \u00e7aga doglu\u015fyny artdyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen sy\u00fdasaty \u00f6sd\u00fcrjekdiklerini belledi.<br \/>\nIlaty\u0148 \u201cgarramagy\u201d ykdysady\u00fdete-de agram sal\u00fdar. Geljek 10 \u00fdyly\u0148 dowamynda h\u00e4zirki wagtda 50-60 \u00fda\u015flarynda bolan we i\u0148 uly demografik gatlagy emele getir\u00fd\u00e4n 300 million hyta\u00fdly pensi\u00fda \u00e7ykar. \u015ee\u00fdlelikde olar i\u015f\u00e7i g\u00fc\u00fdj\u00fcnden a\u00fdrylyp, pensi\u00fda alyp ba\u015flar. I\u015f\u00e7i g\u00fc\u00fdj\u00fcne ozalkydan az adamy\u0148 go\u015fulmagy bolsa, pensi\u00fdany t\u00f6lemekde kyn\u00e7ylyk d\u00f6reder. \u00ddurtda pensi\u00fda \u00fda\u015fy erkekler \u00fc\u00e7in 60, stolu\u0148 ba\u015fynda oturyp i\u015fle\u00fd\u00e4nler \u00fc\u00e7in 55, zawod-fabriklerde i\u015fle\u00fd\u00e4n i\u015f\u00e7iler \u00fc\u00e7in 50 \u00fda\u015f. Bu bolsa, d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 pes pensi\u00fda \u00fda\u015fy hasaplan\u00fdar. \u00d6sen \u00fdurtlar bilen de\u0148e\u015fdirilende 5-6 \u00fda\u015f tapawut bar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5-nji martda Hyta\u00fdda halk wekillerini\u0148 \u00e4hlihyta\u00fd gurulta\u00fdyny\u0148 14-nji mejlisi a\u00e7yldy. 13-nji marta \u00e7enli dowam etjek maslahatda \u00fdurdu\u0148 geljegi bilen d\u00fcrli meseleler gozgaldy. \u015eolary\u0148 biri hem \u00fdurtda iki \u00fdyldan b\u00e4ri dowam ed\u00fd\u00e4n ilat sanyny\u0148 azalmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni alynmagy boldy. M\u00e4lim bol\u015fy \u00fdaly, Hyta\u00fd Halk Respublikasy esaslandyrylan wagtyndan b\u00e4ri (1949-njy \u00fdyl) d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6p ilatly \u00fdurdudy. 1980-nji \u00fdylda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":102064,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/102062"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=102062"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/102062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102187,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/102062\/revisions\/102187"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/102064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=102062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=102062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=102062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}