{"id":125112,"date":"2025-01-20T15:58:12","date_gmt":"2025-01-20T10:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=125112"},"modified":"2025-01-20T15:58:12","modified_gmt":"2025-01-20T10:58:12","slug":"dunya-tanalan-ussat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/dunya-tanalan-ussat\/","title":{"rendered":"D\u00fcn\u00fd\u00e4 tanalan ussat"},"content":{"rendered":"<p>Itali\u00fdany\u0148 Renesans (Galkyny\u015f) d\u00f6wr\u00fcni\u0148 be\u00fdik ussatlaryny\u0148 biri Mikelanjelo Buonarroti (1475\u20131564) bolupdyr. Ol di\u0148e bir me\u015fhur ital\u00fdan he\u00fdkeltara\u015fy d\u00e4l, e\u00fdsem \u015fol d\u00f6wr\u00fc\u0148 nakga\u015fy, grafigy, binag\u00e4ri, \u015fahyry hem bolupdyr. Onu\u0148 eserleri d\u00f6w\u00fcrde\u015flerini\u0148 arasynda \u00fdokary baha mynasyp bolupdyr we \u00f6z yzyny \u00fd\u00f6redijiler, \u015fe\u00fdle-de be\u00fdleki akymlary\u0148 wekilleri \u00fc\u00e7in be\u00fdik sungaty\u0148 nusgasyna \u00f6wr\u00fclipdir. Mikelanjelo gizlin hyjuwdan doly aja\u00fdyp eserleri d\u00f6retdi \u2013 olary\u0148 \u00e4hlisi adamzady\u0148 maddy hem ruhy g\u00f6zelligine bagy\u015flanypdyr.<br \/>\nBe\u00fdik ussady\u0148 i\u0148 na\u00fdba\u015fy eserleri\u0148 biri hem \u201cP\u00fdeta\u201d (1499) atly taslamasydyr. H\u00e4zirki wagtda bu eser Watikandaky Keramatly P\u00fdotr ybadathanasynda saklan\u00fdar. Enelik temasyna bagy\u015flanan he\u00fdkel topary mermerden \u00fdasalyp, onu\u0148 be\u00fdikligi 174 santimetre de\u0148dir. Eseri\u0148 esasy tapawudy, \u00fdagny matalary \u015fekillendirmekde ulanylan bu \u00fderd\u00e4ki usul \u00fdordumy\u0148 \u00e7yl\u015fyrymlygyny has-da g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r. Bu eser Mikelanjelony\u0148 gol \u00e7eken \u00fdeke-t\u00e4k i\u015fidir.<br \/>\nMikelanjelony\u0148 \u201cMadonna Br\u00fdugge\u201d (1498\u20131501) atly ba\u015fga bir i\u015fi hem mermerden \u00fdasalyp, onu\u0148 be\u00fdikligi 128 santimetre de\u0148. Bu he\u00fdkel Br\u00fdugged\u00e4ki Notr-Dam ybadathanasyny bezemek \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenipdir, eseri\u0148 ady hem bu \u015f\u00e4her\u00e7\u00e4ni\u0148 ady bilen baglany\u015fykly bolupdyr. Mikelanjelony\u0148 bu eseri o\u00fdlany\u015fykly we gutarnykly \u00fderine \u00fdetirilen i\u015flerine degi\u015flidir.<br \/>\nItal\u00fdan ussady\u0148 esasy eserlerini\u0148 biri \u201cDawid\u201d atly mermer he\u00fdkeldir (1501\u20131504). \u00c4pet uly he\u00fdkeli\u0148 be\u00fdikligi 517 santimetr. Bu portret erkin adamy\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7-kuwwatyny we \u00e7\u00e4ksiz gujur-ga\u00fdratyny \u015f\u00f6hlelendir\u00fd\u00e4r. He\u00fdkel sadalygy, a\u00fddy\u0148lygy we t\u00e4sirliligi bilen tapawutlan\u00fdar. Bu aja\u00fdyp he\u00fdkel di\u0148e bir Renesans sungatyny\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem umumadamzat zehinini\u0148 \u00fdokary derejesi h\u00f6km\u00fcnde kabul edil\u00fd\u00e4r.<br \/>\nHemme tarapla\u00fdyn ussady\u0148 \u00e7eper\u00e7ilik d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fy \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00e7u\u0148\u0148urlygy we birtaraplylygy bilen ha\u00fdran galdyrdy we h\u00e4zire \u00e7enli ha\u00fdran galdyrmagyny dowam ed\u00fd\u00e4r. Sungaty\u0148 \u00e4hli ugurlarynda ol, ilkinji nobatda, he\u00fdkeltara\u015f. Di\u0148e adam bedenini he\u00fdkeltara\u015f \u015fekillendirm\u00e4ge mynasyp hasaplapdyr. Onu\u0148 i\u015fleri da\u015fary \u00fdurt we \u015fol sanda t\u00fcrkmen ussatlary\u0148 en\u00e7emesine nusga bolup hyzmat etdi.<br \/>\nH\u00e4zirki wagtda Mikelanjelo Buonarrotini\u0148 eserleri Pari\u017ed\u00e4ki Luwr muze\u00fdini, Watikandaky Keramatly P\u00fdotr ybadathanasyny, N\u00fdu-\u00ddorkdaky Metropoliten muze\u00fdini, Florensi\u00fdadaky Nepis sungatlar akademi\u00fdasyny, Sankt-Peterburgdaky D\u00f6wlet Ermita\u017eyny, \u015fe\u00fdle-de birn\u00e4\u00e7e be\u00fdleki muze\u00fdleri we \u00e7eper\u00e7ilik galere\u00fdalaryny beze\u00fd\u00e4r. Be\u00fdik ussady\u0148 eserleri h\u00e4li-h\u00e4zire \u00e7enli toma\u015fa\u00e7ylary g\u00f6zelligi we belentligi bilen ha\u00fdran galdyr\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Selim RASULOW,<\/strong><br \/>\n<strong>T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet \u00e7eper\u00e7ilik akademi\u00fdasyny\u0148 talyby.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Itali\u00fdany\u0148 Renesans (Galkyny\u015f) d\u00f6wr\u00fcni\u0148 be\u00fdik ussatlaryny\u0148 biri Mikelanjelo Buonarroti (1475\u20131564) bolupdyr. Ol di\u0148e bir me\u015fhur ital\u00fdan he\u00fdkeltara\u015fy d\u00e4l, e\u00fdsem \u015fol d\u00f6wr\u00fc\u0148 nakga\u015fy, grafigy, binag\u00e4ri, \u015fahyry hem bolupdyr. Onu\u0148 eserleri d\u00f6w\u00fcrde\u015flerini\u0148 arasynda \u00fdokary baha mynasyp bolupdyr we \u00f6z yzyny \u00fd\u00f6redijiler, \u015fe\u00fdle-de be\u00fdleki akymlary\u0148 wekilleri \u00fc\u00e7in be\u00fdik sungaty\u0148 nusgasyna \u00f6wr\u00fclipdir. Mikelanjelo gizlin hyjuwdan doly aja\u00fdyp eserleri d\u00f6retdi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":125113,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/125112"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=125112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/125112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125114,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/125112\/revisions\/125114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/125113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=125112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=125112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=125112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}