{"id":151011,"date":"2025-11-07T11:39:06","date_gmt":"2025-11-07T06:39:06","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=151011"},"modified":"2025-11-07T11:39:06","modified_gmt":"2025-11-07T06:39:06","slug":"saglyk-bilimi-sagdyn-jemgyyetin-ozeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/saglyk-bilimi-sagdyn-jemgyyetin-ozeni\/","title":{"rendered":"Saglyk bilimi \u2013 sagdyn jemgy\u00fdeti\u0148 \u00f6zeni"},"content":{"rendered":"<p>Adam sag\u00adly\u00adgy jem\u00adgy\u00ad\u00fde\u00adti\u0148 i\u0148 gym\u00admat\u00adly ba\u00fd\u00adly\u00adgy\u00addyr. Hal\u00adky\u00admy\u00adzy\u0148 aras\u00adsa, sag\u00addyn we bag\u00adty\u00ad\u00fdar \u00fda\u00ad\u015fa\u00adma\u00adgy d\u00f6w\u00adle\u00adti\u00admi\u00adzi\u0148 i\u00e7e\u00adri sy\u00ad\u00fda\u00adsa\u00adty\u00adny\u0148 m\u00f6\u00adh\u00fcm ug\u00adru\u00addyr. \u00ddurdumyzda alnyp baryl\u00fdan \u00abSag\u00addyn jem\u00adgy\u00ad\u00fdet \u2013 bag\u00adty\u00ad\u00fdar dur\u00admu\u015f\u00bb \u00fd\u00f6\u00adrel\u00adge\u00adsi ila\u00adty\u0148 sag\u00adly\u00adgy\u00adny go\u00adra\u00adma\u00adga, luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 de\u00adre\u00adje\u00adsi\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00adma\u00adga we bu ugur\u00adda \u00fdo\u00adka\u00adry de\u00adre\u00adje\u00adli h\u00fc\u00adn\u00e4r\u00admen\u00adle\u00adri ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adma\u00adga g\u00f6\u00adn\u00fck\u00addi\u00adri\u00adlen\u00addir.<br \/>\nSo\u0148\u00adky \u00fdyl\u00adlar\u00adda \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda d\u00f6w\u00adre\u00adbap has\u00adsa\u00adha\u00adna\u00adlar, sag\u00adlyk \u00f6\u00fd\u00adle\u00adri, anyk\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f-bar\u00adlag mer\u00adkez\u00adle\u00adri gur\u00adlup, ila\u00adta \u00fdo\u00adka\u00adry de\u00adre\u00adje\u00adli luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry \u00fde\u00adti\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu ul\u00adga\u00admy\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fin\u00adde \u00abSag\u00adlyk\u00bb d\u00f6w\u00adlet mak\u00adsat\u00adna\u00adma\u00adsy, \u015fe\u00fd\u00adle hem T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Sag\u00adly\u00adgy go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f we der\u00adman se\u00adna\u00adga\u00adty mi\u00adnistr\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 alyp bar\u00ad\u00fdan i\u015f\u00adle\u00adri m\u00f6\u00adh\u00fcm orun e\u00fde\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4r. \u00ddur\u00addu\u00admyz\u00adda h\u00e4\u00adzir\u00adki za\u00adman anyk\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f en\u00adjam\u00adla\u00adry, la\u00adzer be\u00adjer\u00adgi\u00adsi, ge\u00adne\u00adti\u00adki bar\u00adlag we te\u00adle\u00adluk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry gi\u0148\u00adden or\u00adna\u015f\u00addy\u00adryl\u00ad\u00fdar. Bu bol\u00adsa luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 hi\u00adli\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00ad\u00fdar we ila\u00adty\u0148 sag\u00adly\u00adgy\u00adny go\u00adra\u00adma\u00adgy\u0148 hal\u00adka\u00adra de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00add\u00e4\u00adki stan\u00addart\u00adla\u00adry\u00adna la\u00ad\u00fdyk gel\u00ad\u00fd\u00e4r. T\u00fcrk\u00admen luk\u00adman\u00adla\u00adry h\u00e4\u00adzir\u00adki d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde di\u00ad\u0148e i\u00e7er\u00adki d\u00e4l, e\u00fd\u00adsem, hal\u00adka\u00adra de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00add\u00e4\u00adki okuw mer\u00adkez\u00adle\u00adrin\u00adde hem bi\u00adlim al\u00ad\u00fdar\u00adlar. Bu bol\u00adsa ola\u00adry\u0148 h\u00fc\u00adn\u00e4r de\u00adre\u00adje\u00adsi\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00adma\u00adga, d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk tej\u00adri\u00adbe\u00adsi\u00adni \u00f6z\u00adle\u015f\u00addir\u00adm\u00e4\u00adge m\u00fcm\u00adkin\u00ad\u00e7i\u00adlik ber\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nSag\u00adlyk bi\u00adli\u00admi jem\u00adgy\u00ad\u00fde\u00adti\u0148 sag\u00addyn \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 bin\u00ad\u00fda\u00addy bo\u00adlup dur\u00ad\u00fdar. Myrat Garry\u00fdew adyndaky T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 D\u00f6w\u00adlet luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk uni\u00adwer\u00adsi\u00adte\u00adti luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk ul\u00adga\u00admyn\u00adda k\u00e4\u00admil h\u00fc\u00adn\u00e4r\u00admen\u00adle\u00adri ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00admak\u00adda a\u00fd\u00adra\u00adtyn or\u00adny e\u00fde\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu \u00fdo\u00adka\u00adry okuw mek\u00adde\u00adbi t\u00e4\u00adze teh\u00adno\u00adlo\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adlar bi\u00adlen \u00fcp\u00adj\u00fcn edi\u00adlip, ta\u00adlyp\u00adla\u00adra hal\u00adka\u00adra stan\u00addart\u00adla\u00adry\u00adna la\u00ad\u00fdyk bi\u00adlim be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. Uni\u00adwer\u00adsi\u00adte\u00adti\u0148 ta\u00adlyp\u00adla\u00adry be\u00adje\u00adri\u015f i\u015fi, pe\u00addi\u00adat\u00adri\u00ad\u00fda, sto\u00adma\u00adto\u00adlo\u00adgi\u00ad\u00fda, far\u00adma\u00adsi\u00ad\u00fda, jem\u00adgy\u00ad\u00fdet\u00ad\u00e7i\u00adlik sag\u00adly\u00adgy, la\u00adbo\u00adra\u00adto\u00adri\u00ad\u00fda bar\u00adlag\u00adla\u00adry \u00fdaly ugur\u00adlarda ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adn\u00ad\u00fdar.<br \/>\nMun\u00addan ba\u015f\u00adga-da, or\u00adta h\u00fc\u00adn\u00e4r de\u00adre\u00adje\u00adli sag\u00adly\u00adgy go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f i\u015f\u00adg\u00e4r\u00adle\u00adri\u00adni ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in \u00fd\u00f6\u00adri\u00adte\u00adle\u015f\u00addi\u00adri\u00adlen luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk mek\u00addep\u00adle\u00adri he\u00adre\u00adket ed\u00ad\u00fd\u00e4r. Olar we\u00adla\u00ad\u00fdat\u00adlar\u00adda sag\u00adly\u00adgy go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f ul\u00adga\u00admy\u00adny i\u015f\u00adg\u00e4r\u00adler bi\u00adlen \u00fcp\u00adj\u00fcn ed\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nSag\u00adlyk bi\u00adli\u00admi\u00adni\u0148 gi\u0148\u00adden \u00fda\u00fd\u00adra\u00adma\u00adgy ila\u00adty\u0148 aras\u00adsa\u00ad\u00e7y\u00adlyk, dog\u00adry i\u00fd\u00admit\u00adlen\u00admek, be\u00adden\u00adter\u00adbi\u00ad\u00fde we \u00f6\u0148\u00fc\u00adni aly\u015f \u00e7\u00e4\u00adre\u00adle\u00adri ba\u00adra\u00adda\u00adky ha\u00adbar\u00adly\u00adly\u00adgy\u00adny art\u00addyr\u00ad\u00fdar. Bi\u00adlim\u00adli adam sag\u00adly\u00adgy\u00adny go\u00adra\u00adma\u00adgy\u0148, \u00fdo\u00adkan\u00e7 ke\u00adsel\u00adle\u00adri\u0148 \u00f6\u0148\u00fc\u00adni al\u00adma\u00adgy\u0148 we aras\u00adsa dur\u00admu\u015f \u00fd\u00f6\u00adrel\u00adge\u00adsi\u00adni wa\u00adgyz et\u00adme\u00adgi\u0148 m\u00f6\u00adh\u00fcm sub\u00ad\u00fdek\u00adti\u00addir. T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 jem\u00adgy\u00ad\u00fdet\u00ad\u00e7i\u00adlik sag\u00adly\u00adgy bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a mak\u00adsat\u00adna\u00adma\u00adla\u00adry (me\u00adse\u00adlem, \u00abSag\u00addyn ene\u00adlik we \u00e7a\u00adga d\u00f6w\u00adr\u00fc\u00adni go\u00adra\u00admak\u00bb, \u00ab\u00ddo\u00adkan\u00e7 d\u00e4l ke\u00adsel\u00adle\u00adri\u0148 \u00f6\u0148\u00fc\u00adni al\u00admak\u00bb) ila\u00adty\u0148 sag\u00adlyk bi\u00adli\u00admi\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00adma\u00adga g\u00f6\u00adn\u00fck\u00addi\u00adri\u00adlen\u00addir.<br \/>\nT\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adtan B\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 Sag\u00adly\u00adgy Go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f Gu\u00adra\u00adma\u00adsy bi\u00adlen ne\u00adti\u00adje\u00adli hyz\u00admat\u00adda\u015f\u00adly\u00adgy alyp bar\u00ad\u00fdar. Bu hyz\u00admat\u00adda\u015f\u00adly\u00adgy\u0148 \u00e7\u00e4k\u00adle\u00adrin\u00adde \u00fdo\u00adkan\u00e7 ke\u00adsel\u00adle\u00adri\u0148 \u00f6\u0148\u00fc\u00adni aly\u015f \u00e7\u00e4\u00adre\u00adle\u00adri, san\u00adjym mak\u00adsat\u00adna\u00adma\u00adla\u00adry, jem\u00adgy\u00ad\u00fdet\u00ad\u00e7i\u00adlik sag\u00adly\u00adgy bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a okuw mak\u00adsat\u00adna\u00adma\u00adla\u00adry \u00fcs\u00adt\u00fcn\u00adlik\u00adli ama\u00adla a\u015fy\u00adryl\u00ad\u00fdar.<br \/>\nH\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda \u00fdur\u00addu\u00admy\u00adzy\u0148 sag\u00adly\u00adgy go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f ul\u00adga\u00admynda elekt\u00adron sag\u00adlyk mag\u00adlu\u00admat ul\u00adga\u00admy\u00adny\u0148 d\u00f6\u00adre\u00addil\u00adme\u00adgi luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 el\u00ad\u00fde\u00adter\u00adli\u00adli\u00adgi\u00adni we ne\u00adti\u00adje\u00adli\u00adli\u00adgi\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle\u00adlik\u00adde, T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adtan sag\u00adly\u00adgy go\u00adra\u00ad\u00fdy\u015f ul\u00adga\u00admy\u00adny hal\u00adka\u00adra \u00f6l\u00ad\u00e7eg\u00adle\u00adri\u00adne la\u00ad\u00fdyk de\u00adre\u00adje\u00adde \u00f6s\u00add\u00fcr\u00ad\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Tyllag\u00f6zel NURY\u00ddEWA,<br \/>\nMyrat Garry\u00fdew adyndaky T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet lukman\u00e7ylyk uniwersitetini\u0148 mikrobiologi\u00fda kafedrasyny\u0148 mugallymy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adam sag\u00adly\u00adgy jem\u00adgy\u00ad\u00fde\u00adti\u0148 i\u0148 gym\u00admat\u00adly ba\u00fd\u00adly\u00adgy\u00addyr. Hal\u00adky\u00admy\u00adzy\u0148 aras\u00adsa, sag\u00addyn we bag\u00adty\u00ad\u00fdar \u00fda\u00ad\u015fa\u00adma\u00adgy d\u00f6w\u00adle\u00adti\u00admi\u00adzi\u0148 i\u00e7e\u00adri sy\u00ad\u00fda\u00adsa\u00adty\u00adny\u0148 m\u00f6\u00adh\u00fcm ug\u00adru\u00addyr. \u00ddurdumyzda alnyp baryl\u00fdan \u00abSag\u00addyn jem\u00adgy\u00ad\u00fdet \u2013 bag\u00adty\u00ad\u00fdar dur\u00admu\u015f\u00bb \u00fd\u00f6\u00adrel\u00adge\u00adsi ila\u00adty\u0148 sag\u00adly\u00adgy\u00adny go\u00adra\u00adma\u00adga, luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk hyz\u00admat\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 de\u00adre\u00adje\u00adsi\u00adni \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00adma\u00adga we bu ugur\u00adda \u00fdo\u00adka\u00adry de\u00adre\u00adje\u00adli h\u00fc\u00adn\u00e4r\u00admen\u00adle\u00adri ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adma\u00adga g\u00f6\u00adn\u00fck\u00addi\u00adri\u00adlen\u00addir. So\u0148\u00adky \u00fdyl\u00adlar\u00adda \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda d\u00f6w\u00adre\u00adbap has\u00adsa\u00adha\u00adna\u00adlar, sag\u00adlyk \u00f6\u00fd\u00adle\u00adri, anyk\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f-bar\u00adlag mer\u00adkez\u00adle\u00adri gur\u00adlup, ila\u00adta \u00fdo\u00adka\u00adry de\u00adre\u00adje\u00adli luk\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":147676,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[299],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/151011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=151011"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/151011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":151012,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/151011\/revisions\/151012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/147676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=151011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=151011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=151011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}