{"id":15124,"date":"2018-05-13T08:41:00","date_gmt":"2018-05-13T03:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com\/?p=15124"},"modified":"2018-05-13T08:41:00","modified_gmt":"2018-05-13T03:41:00","slug":"urus-yyl%c2%adla%c2%adry%c2%adnyn-yit%c2%adgi%c2%adle%c2%adri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/urus-yyl%c2%adla%c2%adry%c2%adnyn-yit%c2%adgi%c2%adle%c2%adri\/","title":{"rendered":"Uru\u015f \u00fdyl\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 \u00fdit\u00adgi\u00adle\u00adri"},"content":{"rendered":"<p>Ra\u00adfa\u00adel, \u201c\u00dda\u015f \u00fdi\u00adgi\u00addi\u0148 port\u00adre\u00adti\u201d 1513-1514 \u00fd.\u00fd.: Ol ba\u00adsy\u00adba\u00adly\u00adjy\u00adla\u00adr ta\u00adra\u00adpyn\u00addan Pol\u00ad\u015fa\u00addan ogur\u00adla\u00adnyp\u00addyr. H\u00e4\u00adzir hem onu\u0148 \u00fde\u00adri n\u00e4\u00adbel\u00adli. Bu su\u00adrat uru\u015f \u00fdyl\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fdi\u00adten eser\u00adle\u00adri\u0148 ara\u00adsyn\u00adda has \u00e4h\u00admi\u00ad\u00fdet\u00adli\u00adsi bo\u00adlup, alym\u00adlar Ra\u00adfae\u00adli\u0148 bu ese\u00adri\u00adni aw\u00adto\u00adport\u00adret ha\u00adsap\u00adla\u00ad\u00fdar\u00adlar. Onu\u0148 2012-nji \u00fdyl\u00adda ta\u00adpy\u00adlan\u00addy\u00adgy hem met\u00adbu\u00adgat sa\u00adhy\u00adpa\u00adla\u00adryn\u00adda bel\u00adle\u00adnip ge\u00ad\u00e7il\u00addi. \u00dd\u00f6\u00adne bu ba\u00adra\u00adda has i\u00e7\u00adgin mag\u00adlu\u00admat be\u00adril\u00adme\u00addi.<br \/>\nAnd\u00adre\u00adas \u015el\u00fdu\u00adter, \u201c\u00ddan\u00adtar ota\u00adgy\u201d XVIII asyr: \u201c\u00ddan\u00adtar ota\u00adgy\u201d ese\u00adri And\u00adre\u00adas \u015el\u00fdu\u00adter ta\u00adra\u00adpyn\u00addan Prus pa\u00adty\u00ad\u015fa\u00adsy Frid\u00adrih I \u00fc\u00e7in d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adlip\u00addir. 1709-njy \u00fdyl\u00adda i\u015f ta\u00admam\u00adla\u00adnan\u00addan so\u0148\u00adra go\u00adwy ber\u00adki\u00addil\u00adme\u00addik \u00fdan\u00adtar pan\u00adno\u00adsy \u00fde\u00adre ga\u00e7\u00ad\u00fdar. Pa\u00adty\u00ad\u015fa mu\u00ad\u0148a ga\u00adhar\u00adla\u00adnyp, us\u00adsa\u00adny \u00fdur\u00addun\u00addan kow\u00ad\u00fdar. Pa\u00adty\u00ad\u015fa\u00adny\u0148 og\u00adly Frid\u00adrih Wil\u00adgelm I bu ese\u00adri P\u00fdotr I sow\u00adgat edip\u00addir. Ol to\u00admus ba\u00adgyn\u00addaky k\u00f6\u015fg\u00fcnde sak\u00adla\u00adnyp\u00addyr. Uru\u015f \u00fdyl\u00adla\u00adryn\u00adda ol hem ogur\u00adla\u00adnyp\u00addyr.<br \/>\nWin\u00adsent wan Gog, \u201cSu\u00adrat\u00adke\u015f Ta\u00adras\u00adkon \u00fdo\u00adlun\u00adda\u201d 1888 \u00fd.: bu su\u00adrat\u00adke\u00ad\u015fi\u0148 me\u015f\u00adhur eser\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 bi\u00adri\u00addir. Ol Ta\u00adras\u00adko\u00adna gi\u00addip bar\u00ad\u00fdan pur\u00adsa\u00adty\u00adny jan\u00adlan\u00addy\u00adryp\u00addyr. Su\u00adrat\u00adda g\u00fc\u00adne\u015f\u00adli g\u00fcn\u00adde kel\u00adle\u00adsin\u00adde pa\u00adpa\u00adgy bo\u00adlan su\u00adrat\u00adke\u00ad\u015fi\u0148 me\u00fd\u00adda\u00adny\u0148 gy\u00adra\u00adsy bi\u00adlen py\u00ad\u00fda\u00adda\u00adlap bar\u00ad\u00fdan\u00addy\u00adgy \u00e7e\u00adki\u00adlip\u00addir. Onu\u0148 Mag\u00adde\u00adburg \u015f\u00e4\u00adhe\u00adrin\u00adde uru\u015f wag\u00adty d\u00f6r\u00e4n \u00fdan\u00adgyn\u00adda \u00fda\u00adnan\u00addy\u00adgy a\u00fd\u00addyl\u00ad\u00fdar.<br \/>\nJo\u00adwan\u00adni Bel\u00adli\u00adni, \u201cMa\u00addon\u00adna \u00fda\u015f \u00e7a\u00adga bi\u00adlen\u201d 1430 \u00fd.: bu eser 1940-njy \u00fdyl\u00adda Ber\u00adlin mu\u00adze\u00ad\u00fdin\u00adden al\u00adnyp\u00addyr we so\u0148\u00adra \u00fdok edi\u00adlip\u00addir. Ol 1941-1945-nji \u00fdyl\u00adla\u00adry\u0148 Be\u00ad\u00fdik Wa\u00adtan\u00ad\u00e7y\u00adlyk ur\u00ad\u015fy \u00fdyl\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fdi\u00adten gym\u00admat\u00adly eser\u00adle\u00adri\u0148 bi\u00adri ha\u00adsap\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<br \/>\nGus\u00adtaw Klimt, \u201cTru\u00addi \u015eta\u00fd\u00adner port\u00adre\u00adti\u201d, 1900 \u00fd.: bu su\u00adrat Jen\u00adni \u015eta\u00fd\u00adne\u00adri\u0148 gy\u00adzy\u00adny\u0148 su\u00adra\u00adty. Su\u00adrat ese\u00adri ba\u00adsy\u00adba\u00adly\u00adjy\u00adla\u00adr ta\u00adra\u00adpyn\u00addan ele ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlip\u00addir. 1941-nji \u00fdyl\u00adda ady n\u00e4\u00adbel\u00adli bi\u00adri\u00adne sa\u00adty\u00adlyp\u00addyr. H\u00e4\u00adzir ol ba\u00adra\u00adda hi\u00e7 hi\u00adli mag\u00adlu\u00admat \u00fdok.<br \/>\nRemb\u00adrandt, \u201cTi\u00adtu\u00adsu\u0148 a\u00fd\u00adra\u00adtyn\u00adlyk\u00adla\u00adry bi\u00adlen pe\u00adri\u015f\u00adde\u201d: Remb\u00adrandt og\u00adly Ti\u00adtu\u00adsy go\u00adwy g\u00f6\u00adr\u00fcp\u00addir we onu\u0148 k\u00f6p san\u00adly su\u00adra\u00adty\u00adny \u00e7e\u00adkip\u00addir. Onu\u0148 \u00e7a\u00adga we \u00fdet\u00adgin\u00adjek\u00adlik d\u00f6w\u00adr\u00fcn\u00add\u00e4\u00adki su\u00adrat\u00adla\u00adry bar. Ti\u00adtus 30 \u00fda\u00ad\u015fa\u00adman, ara\u00addan \u00e7y\u00adkyp\u00addyr. Su\u00adrat\u00adke\u00ad\u015fi\u0148 og\u00adlu\u00adny\u0148 \u00fdet\u00adgin\u00adjek wag\u00adty \u00e7e\u00adken su\u00adra\u00adty Fran\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adda k\u00f6\u015fk\u00adle\u00adrini\u0148 bi\u00adrin\u00adde sak\u00adla\u00adnyp\u00addyr. 1943-nji \u00fdyl\u00adda ol Pa\u00adri\u00ad\u017ee ge\u00adti\u00adri\u00adlip\u00addir. So\u0148\u00adra ony Git\u00adle\u00adri\u0148 mu\u00adze\u00ad\u00fdin\u00adde 332 eser bi\u00adlen bi\u00adle\u00adlik\u00adde go\u00ad\u00fdup\u00addyr\u00adlar. Uru\u015f\u00addan so\u0148\u00adra bu mu\u00adze\u00fd\u00add\u00e4\u00adki 162 eser ta\u00adpyl\u00ad\u00fdar, em\u00adma be\u00fd\u00adle\u00adki\u00adle\u00adr bi\u00adlen bir ha\u00adtar\u00adda, Remb\u00adrand\u00adty\u0148 su\u00adra\u00adty ta\u00adpyl\u00adma\u00ad\u00fdar.<br \/>\nRu\u00adbens, \u201c\u00c7o\u00adkun\u00admak\u201d: bu eser Pi\u00adter Pa\u00adul Ru\u00adben\u00adsi\u0148 i\u0148 go\u00adwy d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji\u00adlik i\u015f\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 bi\u00adri\u00addir. Eser\u00adde \u00e7o\u00adkun\u00admak d\u00e4p-des\u00adsu\u00adry su\u00adrat\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlyp\u00addyr. 1935-nji \u00fdyl\u00adda Ber\u00adlin\u00adde n\u00e4\u00adbel\u00adli aly\u00adja sa\u00adty\u00adlan eser h\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda \u00fdi\u00adti\u00adri\u00adlen ha\u00adsap edil\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nKa\u00adna\u00adlet\u00adto, \u201cSan\u00adta-Mar\u00adga\u00adri\u00adta me\u00fd\u00adda\u00adny\u201d: bu eser hu\u00adsu\u00adsy kol\u00adlek\u00adsio\u00adner \u017dak Guds\u00adtik\u00adke\u00adri\u0148 mu\u00adze\u00ad\u00fdin\u00adde sak\u00adla\u00adnyp\u00addyr. Onu\u0148 mu\u00adze\u00ad\u00fdi 1940-njy \u00fdyl\u00adda Gol\u00adlan\u00addi\u00ad\u00fda\u00addan ga\u00ad\u00e7yp gi\u00adde\u00adnin\u00adde bo\u00ad\u015fa\u00addy\u00adlyp\u00addyr. Guds\u00adtik\u00adke\u00adri\u0148 mi\u00adras\u00add\u00fc\u00ad\u015fer\u00adle\u00adri\u00adne kol\u00adlek\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adla\u00adry\u0148 bel\u00adli bir b\u00f6\u00adle\u00adgi ga\u00fd\u00adta\u00adry\u00adlyp ber\u00adlip\u00addir, \u00fd\u00f6\u00adne ita\u00adli\u00ad\u00fda\u00adly us\u00adsa\u00addy\u0148 i\u015fi \u00fdi\u00adtip\u00addir.<br \/>\nEd\u00adgar De\u00adga, \u201cTans ed\u00ad\u00fd\u00e4n 5 ze\u00adnan\u201d: eser ba\u00adron Mo\u00adra Li\u00adpo\u00adta Ger\u00adso\u00adgy\u0148 kol\u00adlek\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adsyn\u00adda sak\u00adla\u00adnyp\u00addyr. Ol hem du\u015f\u00adman\u00adla\u00adry\u0148 eli\u00adne ge\u00ad\u00e7ip\u00addir. Mo\u00adra Li\u00adpo\u00adta\u00adny\u0148 mi\u00adras\u00add\u00fc\u00ad\u015fer\u00adle\u00adri Weng\u00adri\u00ad\u00fda\u00addan onu\u0148 kol\u00adlek\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 bel\u00adli bir b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adni ga\u00fd\u00adta\u00adryp ber\u00adme\u00adgi\u00adni so\u00adrap\u00addyr, \u00fd\u00f6\u00adne \u015fol eser en\u00adtek hem ta\u00adpyl\u00adma\u00ad\u00fdar.<br \/>\nPis\u00adsa\u00adro, \u201cMon\u00admartr bul\u00adwa\u00adry. Ala\u00adga\u00adra\u0148\u00adky\u201d: bu eser hem uru\u015f d\u00f6w\u00adr\u00fcn\u00adde kol\u00adlek\u00adsi\u00ad\u00fda\u00addan al\u00adnyp sa\u00adty\u00adlyp\u00addyr. Uru\u015f\u00addan so\u0148\u00adra bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ge\u00adzek ta\u00adpy\u00adlyp\u00addyr, \u00fd\u00f6\u00adne so\u0148 ni\u00adre\u00adde sak\u00adla\u00adnan\u00addy\u00adgy ba\u00adra\u00adda hi\u00e7 hi\u00adli mag\u00adlu\u00admat \u00fdok.<\/p>\n<p>Azatmyrat BABA\u00ddEW,<br \/>\nS. A. Ny\u00ad\u00fda\u00adzow adyn\u00adda\u00adky TO\u00adHU-ny\u0148 talyby.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ra\u00adfa\u00adel, \u201c\u00dda\u015f \u00fdi\u00adgi\u00addi\u0148 port\u00adre\u00adti\u201d 1513-1514 \u00fd.\u00fd.: Ol ba\u00adsy\u00adba\u00adly\u00adjy\u00adla\u00adr ta\u00adra\u00adpyn\u00addan Pol\u00ad\u015fa\u00addan ogur\u00adla\u00adnyp\u00addyr. H\u00e4\u00adzir hem onu\u0148 \u00fde\u00adri n\u00e4\u00adbel\u00adli. Bu su\u00adrat uru\u015f \u00fdyl\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fdi\u00adten eser\u00adle\u00adri\u0148 ara\u00adsyn\u00adda has \u00e4h\u00admi\u00ad\u00fdet\u00adli\u00adsi bo\u00adlup, alym\u00adlar Ra\u00adfae\u00adli\u0148 bu ese\u00adri\u00adni aw\u00adto\u00adport\u00adret ha\u00adsap\u00adla\u00ad\u00fdar\u00adlar. Onu\u0148 2012-nji \u00fdyl\u00adda ta\u00adpy\u00adlan\u00addy\u00adgy hem met\u00adbu\u00adgat sa\u00adhy\u00adpa\u00adla\u00adryn\u00adda bel\u00adle\u00adnip ge\u00ad\u00e7il\u00addi. \u00dd\u00f6\u00adne bu ba\u00adra\u00adda has i\u00e7\u00adgin mag\u00adlu\u00admat be\u00adril\u00adme\u00addi. And\u00adre\u00adas \u015el\u00fdu\u00adter, \u201c\u00ddan\u00adtar ota\u00adgy\u201d XVIII asyr: \u201c\u00ddan\u00adtar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15125,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/15124"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=15124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/15124\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/15125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=15124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=15124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=15124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}