{"id":152013,"date":"2025-11-17T12:42:02","date_gmt":"2025-11-17T07:42:02","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=152013"},"modified":"2025-11-17T14:46:46","modified_gmt":"2025-11-17T09:46:46","slug":"seysmologiya-we-seysmika-durnukly-gurlusyk-boyunca-onlayn-okuw-maslahaty-halkara-we-milli-tejribelerin-utgasygy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/seysmologiya-we-seysmika-durnukly-gurlusyk-boyunca-onlayn-okuw-maslahaty-halkara-we-milli-tejribelerin-utgasygy\/","title":{"rendered":"\u201cSe\u00fdsmologi\u00fda we se\u00fdsmika durnukly gurlu\u015fyk\u201d bo\u00fdun\u00e7a onla\u00fdn okuw maslahaty: Halkara we milli tejribeleri\u0148 utga\u015fygy"},"content":{"rendered":"<p>14-nji no\u00fdabrda T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u0148 gurnamagynda \u201c<strong>Se\u00fdsmologi\u00fda we se\u00fdsmika durnukly gurlu\u015fyk<\/strong>\u201d atly onla\u00fdn okuw maslahaty ge\u00e7irildi.<\/p>\n<p>Okuw maslahatyna \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6\u0148debaryjy \u00fdokary we orta h\u00fcn\u00e4r okuw mekdeplerini\u0148 professor-mugallymlary, alymlar, talyplar, in\u017eenerler we degi\u015fli pudak edaralaryny\u0148 h\u00fcn\u00e4rmenleri gatna\u015fdy. Onla\u00fdn du\u015fu\u015fykda \u00ddag\u015fygeldi Kaka\u00fdew adyndaky Halkara nebit-gaz uniwersiteti, S.A.\u00a0Ny\u00fdazow adyndaky T\u00fcrkmen oba hojalyk uniwersiteti, T\u00fcrkmenistany\u0148 In\u017eener-tehniki we kommunikasi\u00fdalar instituty, T\u00fcrkmen oba hojalyk instituty hem-de T\u00fcrkmenistany\u0148 Gurlu\u015fyk we binag\u00e4rlik ministrligini\u0148 A\u015fgabat gurlu\u015fyk orta h\u00fcn\u00e4r okuw mekdebini\u0148 wekilleri du\u015fu\u015fyp, \u00f6zara tejribe aly\u015fdylar.<\/p>\n<p>Maslahaty\u0148 dowamynda birn\u00e4\u00e7e \u00e7yky\u015flar di\u0148lenildi. T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u0148 \u201cAwtomobil \u00fdollaryny\u0148 gurlu\u015fygy\u201d kafedrasyny\u0148 m\u00fcdiri, tehniki ylymlary\u0148 kandidaty <strong>\u00dd<\/strong><strong>. <\/strong><strong>Myradow<\/strong>, \u015fol kafedrany\u0148 uly mugallymy <strong>A<\/strong><strong>. <\/strong><strong>Garaja\u00fdew<\/strong>, \u015fe\u00fdle hem degi\u015fli ugurlar bo\u00fdun\u00e7a \u00f6\u0148debaryjy h\u00fcn\u00e4rmenler \u2014 T\u00fcrkmenistany\u0148 Gurlu\u015fyk we binag\u00e4rlik ministrligini\u0148 Se\u00fdsmiki \u00fdagda\u00fda durnukly gurlu\u015fyk ylmy-barlag institutyny\u0148 ba\u015f h\u00fcn\u00e4rmeni\u00a0 <strong>S<\/strong><strong>. <\/strong><strong>Ba\u00fdmyradow<\/strong> we T\u00fcrkmenistany\u0148 Ylymlar akademi\u00fdasyny\u0148 Se\u00fdsmologi\u00fda we atmosferany\u0148 fizikasy institutyny\u0148 birinji derejeli in\u017eeneri <strong>R<\/strong><strong>. <\/strong><strong>\u00c7ary\u00fdew<\/strong> \u00e7yky\u015f edip, h\u00e4zirki zaman se\u00fdsmologi\u00fdasyny\u0148 esasy ugurlaryny gi\u0148i\u015fle\u00fdin be\u00fdan etdiler.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-152084 size-full\" src=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3.jpg\" alt=\"\" width=\"623\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3.jpg 623w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-300x225.jpg 300w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-312x234.jpg 312w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-156x117.jpg 156w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-80x60.jpg 80w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-160x120.jpg 160w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-265x198.jpg 265w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-530x396.jpg 530w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%63%6f%6e%74%65%6e%74\/uploads\/2025\/11\/binagarlik3-560x420.jpg 560w\" sizes=\"(max-width: 623px) 100vw, 623px\" \/><\/p>\n<p>\u00c7yky\u015flarda \u00fdertitremelerini\u0148 tebigaty, se\u00fdsmik tolkunlary\u0148 gurlu\u015fyklara \u00fdetir\u00fd\u00e4n mehaniki t\u00e4siri, se\u00fdsmik energi\u00fdany\u0148 si\u0148dirili\u015fi, binag\u00e4rlik desgalaryny\u0148 berkligini \u00fdokarlandyrmak bo\u00fdun\u00e7a ulanyl\u00fdan usullar hem-de d\u00fcn\u00fd\u00e4 tejribesinde synagdan ge\u00e7en in\u017eener\u00e7ilik \u00e7\u00f6zg\u00fctleri a\u00fdratyn bellenip ge\u00e7ildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistan se\u00fdsmiki ta\u00fddan i\u015fje\u0148 zolakda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4ndigi seb\u00e4pli, gurlu\u015fyk i\u015flerini\u0148 \u00e4hli tapgyrlarynda \u2014 taslama ta\u00fd\u00fdarlamakdan ba\u015flap ulany\u015fa girizilmegine \u00e7enli \u2014 ylmy \u00e7emele\u015fme, takyk hasaplamalar we halkara synaglary bilen gabat gel\u00fd\u00e4n seljerme i\u015flerini\u0148 m\u00f6h\u00fcm orny bar.<\/p>\n<p>Maslahata gatna\u015fanlar T\u00fcrkmenistany\u0148 Gurlu\u015fyk kadalaryny\u0148 (TGK) we T\u00fcrkmen D\u00f6wlet standartlaryny\u0148 (TDS) \u00fdurdumyzy\u0148 tebigy, geologik, atmosferik hem-de se\u00fdsmologik a\u00fdratynlyklary g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutulyp yzygiderli d\u00f6wrebapla\u015fdyryl\u00fdandygyny bellediler. Halkara tejribe, \u015fol sanda:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Eurocode<\/strong>;<\/li>\n<li><strong>IBC <\/strong><strong>(<\/strong><strong>International Building Code<\/strong><strong>)<\/strong>;<\/li>\n<li><strong>AASHTO<\/strong>;<\/li>\n<li><strong>ASTM<\/strong> \u00fdaly d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00f6\u0148debaryjy gurlu\u015fyk kadalary \u00fdurdumyzda ulanyl\u00fdan kadalara ylmy esasda u\u00fdgunla\u015fdyryl\u00fdar. Bu bolsa \u00fdurdumyzda gurul\u00fdan binadyr desgalary\u0148 berkligini, durnuklylygyny we ulany\u015f howpsuzlygyny ep-esli \u00fdokarlandyr\u00fdar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu ugurda T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 kabul ed\u00fd\u00e4n D\u00f6wlet maksatnamalary, me\u00fdilnamalary we strategi\u00fdalary a\u00fdratyn orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. \u015eol sanda:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 <\/strong><strong>2019-njy \u00fdyly\u0148 23-nji \u00fdanwarynda \u00e7ykaran 1061-nji karary bilen tassyklanan \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 se\u00fdsmik ta\u00fddan howply zolaklarynda se\u00fdsmik t\u00f6wekgel\u00e7iligi peseltmek\u201d Maksatnamasyny amala a\u015fyrmak bo\u00fdun\u00e7a \u00fderine \u00fdetirilmeli \u00e7\u00e4releri\u0148 me\u00fdilnamasy\u201d<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 <\/strong><strong>2022-nji \u00fdyly\u0148 9-njy sent\u00fdabrynda \u00e7ykaran 245-nji karary bilen tassyklanan \u201cT\u00fcrkmenistanda se\u00fdsmologi\u00fda ylmyny toplumla\u00fdyn \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 2022-2028-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in D\u00f6wlet maksatnamasyny amala a\u015fyrmak bo\u00fdun\u00e7a \u00fderine \u00fdetirilmeli \u00e7\u00e4releri\u0148 me\u00fdilnamasy\u201d <\/strong>\u00fdurdumyzda se\u00fdsmik howpsuzlygy\u0148 bin\u00fdadyny has-da pugtalandyr\u00fdar.Bu resminamalar gurlu\u015fyk desgalaryny\u0148 berk bin\u00fdadyny\u0148 d\u00f6redili\u015finde ylmy seljerme, ylmy synag i\u015fleri we halkara \u00f6l\u00e7eglerine la\u00fdyk ta\u00fd\u00fdarlygy talap ed\u00fd\u00e4r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Awtoulag \u00fdollary, k\u00f6pr\u00fcler, u\u00e7u\u015f-me\u00fddan\u00e7alary, tuneller \u00fdaly iri in\u017eener\u00e7ilik desgalary birn\u00e4\u00e7e ulgamy \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r. Munu\u0148 \u00f6zi \u00fdurdumyzy\u0148 ulag-\u00fdol infrastrukturasyny\u0148 d\u00f6wr\u00fc\u0148 innowasion halkara talaplaryna la\u00fdyklykda k\u00e4mille\u015fdiril\u00fd\u00e4ndigini\u0148 be\u00fdanydyr.<\/p>\n<p>\u00ddol gurlu\u015fygynda ulanyl\u00fdan:<\/p>\n<ul>\n<li>asfalt we asfalt-beton garyndylaryny\u0148 d\u00fcz\u00fcmi;<\/li>\n<li>sement-beton \u00f6rt\u00fcklerini\u0148 berkligi;<\/li>\n<li>\u00fdol d\u00fc\u015fegini\u0148 geomehaniki a\u00fdratynlyklary;<\/li>\n<li>gum d\u00fc\u015fegini\u0148 berkligi we durnuklylygy;<\/li>\n<li>toprak gatlaklaryny\u0148 geodinamiki h\u00e4si\u00fdetleri \u00f6z\u00fcne degi\u015fli barlaghanalarda seljeril\u00fd\u00e4r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu bolsa \u00fdurdumyzda gurlan her bir \u00fdoluny\u0148, her bir k\u00f6prini\u0148, her bir desgany\u0148 uzak \u00fdyllary\u0148 dowamynda ygtybarly hyzmat etmegine \u015fert d\u00f6red\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015ee\u00fdle hem, \u00fdurdumyzda alnyp baryl\u00fdan gurlu\u015fyk i\u015fleri di\u0148e bir tehniki \u00e7\u00f6zg\u00fctler bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, \u00fdurdumyzy\u0148 se\u00fdsmik howpsuzlygyny halkara \u00f6l\u00e7egde \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n ulgam h\u00f6km\u00fcnde \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4r. Gurlu\u015fyk kadalaryny\u0148 d\u00f6wrebapla\u015fdyrylmagy, t\u00e4ze tehnologi\u00fdalary\u0148 orna\u015fdyrylmagy, h\u00fcn\u00e4rmenleri\u0148 yzygiderli ta\u00fd\u00fdarlygy \u00fdurdumyzda gurul\u00fdan her bir binadyr desgalarda milli bu\u00fdsanjymyzy\u0148 be\u00fdik ny\u015fanyna \u00f6wr\u00fcl\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Se\u00fdsmologi\u00fda <\/strong><strong>we <\/strong><strong>se\u00fdsmika <\/strong><strong>durnukly gurlu\u015fyk<\/strong>\u201d atly okuw maslahaty hem hut \u015fu ugurda alnyp baryl\u00fdan gi\u0148 gerimli i\u015fleri\u0148 nobatdaky m\u00f6h\u00fcm basgan\u00e7agydyr. Bu \u00e7\u00e4releri\u0148 esasynda alnyp baryl\u00fdan ylmy-amaly hyzmatda\u015flyk, \u00fdokary okuw mekdeplerini\u0148, ylmy merkezleri\u0148 we ministrlikleri\u0148 bilelikd\u00e4ki tagallalary \u00fdurdumyzy\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015fine, halkymyzy\u0148 abadan\u00e7ylygyna, geljek nesiller \u00fc\u00e7in howpsuz we berk bin\u00fdady\u0148 d\u00f6redilmegine hyzmat ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Okuw maslahatyny\u0148 \u00e4hli gatna\u015fyjylary, \u00e7yky\u015f eden mugallymlar, alymlar we in\u017eenerler \u00fdurdumyzda se\u00fdsmik howpsuzlygy \u00fcpj\u00fcn etmek, gurlu\u015fyk ulgamyny k\u00e4mille\u015fdirmek babatda \u00fdola go\u00fdlan be\u00fdik ba\u015flangy\u00e7lara \u00fdokary baha berdiler.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00ddolly <\/strong><strong>Myradow<\/strong><strong>, <\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u0148 \u201cAwtomobil \u00fdollaryny\u0148 gurlu\u015fygy\u201d kafedrasyny\u0148 m\u00fcdiri, tehniki ylymlary\u0148 kandidaty<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14-nji no\u00fdabrda T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u0148 gurnamagynda \u201cSe\u00fdsmologi\u00fda we se\u00fdsmika durnukly gurlu\u015fyk\u201d atly onla\u00fdn okuw maslahaty ge\u00e7irildi. Okuw maslahatyna \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6\u0148debaryjy \u00fdokary we orta h\u00fcn\u00e4r okuw mekdeplerini\u0148 professor-mugallymlary, alymlar, talyplar, in\u017eenerler we degi\u015fli pudak edaralaryny\u0148 h\u00fcn\u00e4rmenleri gatna\u015fdy. Onla\u00fdn du\u015fu\u015fykda \u00ddag\u015fygeldi Kaka\u00fdew adyndaky Halkara nebit-gaz uniwersiteti, S.A.\u00a0Ny\u00fdazow adyndaky T\u00fcrkmen oba hojalyk uniwersiteti, T\u00fcrkmenistany\u0148 In\u017eener-tehniki we kommunikasi\u00fdalar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":152014,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/152013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=152013"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/152013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":152085,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/152013\/revisions\/152085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/152014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=152013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=152013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=152013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}