{"id":155169,"date":"2025-12-24T16:00:22","date_gmt":"2025-12-24T11:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=155169"},"modified":"2025-12-24T16:00:22","modified_gmt":"2025-12-24T11:00:22","slug":"arktikanyn-usemeyan-yerli-yasayjysy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/arktikanyn-usemeyan-yerli-yasayjysy\/","title":{"rendered":"Ark\u00adti\u00adka\u00adny\u0148 \u00fc\u015fe\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4n \u00ab\u00fder\u00adli \u00fda\u00ad\u015fa\u00fd\u00adjy\u00adsy\u00bb"},"content":{"rendered":"<p>Te\u00adbi\u00adgat\u00adda her jan\u00adda\u00adry\u0148 \u00f6z\u00fc\u00adne mah\u00adsus \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdy\u015f a\u00fd\u00adra\u00adtyn\u00adly\u00adgy bar. My\u00adsal \u00fc\u00e7in, ala\u00adka\u00addyr gem\u00adri\u00adji\u00adler hin ga\u00adzyp, \u00fde\u00adri\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan bol\u00adsa, \u00fdar\u00adga\u00adnat a\u00fda\u00adgy bi\u00adlen \u00fda\u00adpy\u00ad\u015fyp, ba\u00ad\u015fa\u00ad\u015fak uk\u00adla\u00fdar. Jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 k\u00e4\u00adbi\u00adri a\u015fa ys\u00adsy we gu\u00adrak howada \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan bol\u00adsa, k\u00e4\u00adbi\u00adri ga\u00adry\u0148 \u00fda-da bu\u00adzu\u0148 \u00fcs\u00adt\u00fc\u00adni \u00f6z\u00fcni\u0148 dog\u00adduk de\u00adpe\u00adsi ha\u00adsap\u00adla\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri hem pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy\u00addyr.<br \/>\nE\u00fd\u00adsem, pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy -50 de\u00adre\u00adje\u00adde n\u00e4\u00addip \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdar\u00adka?! Ge\u00adli\u0148, pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy ba\u00adra\u00adda gy\u00adzyk\u00adly mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adry \u00f6w\u00adre\u00adne\u00adli\u0148!<\/p>\n<p>D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adde a\u00fdy\u00adny\u0148 8 g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi du\u015f gel\u00ad\u00fd\u00e4r. Ola\u00adra Ame\u00adri\u00adkan ga\u00adra a\u00fdy\u00adsy, Azi\u00ad\u00fda ga\u00adra a\u00fdy\u00adsy, go\u00ad\u0148ur a\u00fdy, pan\u00adda, ak a\u00fdy, t\u00fc\u00fd\u00adlek \u00fdal\u00adta a\u00fdy, g\u00f6z\u00adl\u00fck\u00adli a\u00fdy we G\u00fcn a\u00fdy\u00adsy di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4r. A\u00fdy\u00adla\u00adry\u0148 ara\u00adsyn\u00adda i\u0148 so\u00adwuk\u00adda \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fda\u00adny ak a\u00fdy bo\u00adlup, o\u0148a ba\u015f\u00adga\u00ad\u00e7a pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4r. Yl\u00admy dil\u00adde \u00abur\u00adsus ma\u00adri\u00adti\u00admus\u00bb (de\u00ad\u0148iz a\u00fdy\u00adsy) di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4n bu jan\u00addar ba\u00adlyk\u00addyr m\u00f6r-m\u00f6\u00adjek\u00adleri i\u00fd\u00fd\u00e4r. Alym\u00adlar ak a\u00fdy\u00adla\u00adry\u0148 a\u015fa so\u00adwuk\u00adda n\u00e4\u00addip \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan\u00addy\u00adgy ba\u00adra\u00adda gy\u00adzyk\u00adla\u00adnyp, \u015fe\u00fd\u00adle ne\u00adti\u00adj\u00e4 gel\u00addi\u00adler. Ak a\u00fdy\u00adny\u0148 s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adgi a\u00e7-a\u00e7an bo\u00adlup, ga\u00adra de\u00adri gat\u00adla\u00adgy G\u00fcn \u015f\u00f6h\u00adle\u00adsi\u00adni \u00e7alt \u00f6z\u00fc\u00adne si\u0148\u00addir\u00ad\u00fd\u00e4r. De\u00adri\u00adni\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda\u00adky \u00fdag gat\u00adla\u00adgy bol\u00adsa, \u00fdy\u00adly\u00adly\u00adgy \u00f6z\u00fc\u00adne \u00e7e\u00adkip, be\u00adde\u00adni\u0148 gyz\u00adgyn\u00adly\u00adgy\u00adny \u00fcp\u00adj\u00fcn ed\u00ad\u00fd\u00e4r. Te\u00adbi\u00adgat we jan\u00adly-jan\u00addar\u00adlar bi\u00adlen bag\u00adla\u00adny\u00ad\u015fyk\u00adly gep\u00adle\u00ad\u015fik\u00adle\u00adre to\u00adma\u00ad\u015fa eden bol\u00adsa\u00ad\u0148yz, ak a\u00fdy buz\u00adluk\u00adla\u00adry\u0148 \u00fcs\u00adt\u00fcn\u00adden yl\u00adga\u00ad\u00fdar, ba\u00adly\u00adgy tut\u00admak \u00fc\u00e7in su\u00adwa b\u00f6k\u00ad\u00fd\u00e4r, k\u00e4\u00adte bol\u00adsa ba\u015f\u00adga ada ge\u00e7\u00admek \u00fc\u00e7in bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ki\u00adlo\u00admet\u00adre \u00e7en\u00adli \u00fd\u00fc\u00adz\u00fcp gid\u00ad\u00fd\u00e4r. G\u00f6\u00adr\u00e4\u00fd\u00adm\u00e4\u00adge ak a\u00fdy \u00fc\u015f\u00e4\u00fd\u00adjek \u00fda-da do\u00ad\u0148up ga\u00adla\u00fd\u00adjak \u00fda\u00adly. Ak a\u00fdy\u00adny\u0148 s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adgin\u00add\u00e4ki su\u00adwy we buz b\u00f6\u00adle\u00adjik\u00adle\u00adri\u00adni yzy\u00adna itek\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fd\u00f6\u00adri\u00adte gur\u00adlu\u015f \u00fc\u015fe\u00admez\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 we do\u0148\u00admaz\u00adly\u00adgy\u00adny\u0148 \u00f6\u0148\u00fc\u00adni al\u00ad\u00fdar. Ak a\u00fdy\u00adny\u0148 s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adgi iki gat\u00adlak\u00addan yba\u00adrat bo\u00adlup, a\u015fa\u00adky gat\u00adla\u00adgy bo\u015f, \u00fdo\u00adka\u00adry gat\u00adla\u00adgy bol\u00adsa, suw ge\u00ad\u00e7ir\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4n dy\u00adkyz bol\u00ad\u00fdar. Uzyn s\u00fc\u00ad\u00fd\u00fcm\u00adler \u00fdy\u00adly\u00adly\u00adgy go\u00adwy sak\u00adla\u00ad\u00fdar.<br \/>\nArk\u00adti\u00adka\u00adny\u0148 i\u0148 uly \u00fdyr\u00adty\u00adjy\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 bi\u00adri bo\u00adlan ak a\u00fdy\u00adny\u0148 ag\u00adra\u00admy 300-800 ki\u00adlog\u00adra\u00adma \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. Go\u00ad\u0148ur a\u00fdy bi\u00adlen \u00fda\u00adkyn ga\u00adryn\u00adda\u015f\u00adly\u00adgy bo\u00adlan bu a\u00fdy\u00adny\u0148 t\u00fc\u00fd bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen g\u00fc\u00fd\u00e7\u00adli pen\u00adje\u00adsi bo\u00adlup, bu\u00adzu\u0148 \u00fcs\u00adt\u00fcn\u00adde ar\u00adka\u00ad\u00fdyn \u00fd\u00f6\u00adre\u00adme\u00adgi\u00adni \u00fcp\u00adj\u00fcn ed\u00ad\u00fd\u00e4r. Bo\u00ad\u00fdy 2,5 met\u00adre \u00e7en\u00adli \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4n ak a\u00fdy\u00adny\u0148 42 sa\u00adny di\u00ad\u015fi bar. 15 san\u00adti\u00admetr uzyn\u00adlyk\u00adda\u00adky t\u00fc\u00fd bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen bu jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 be\u00adde\u00adni 37 de\u00adre\u00adje gyz\u00adgyn\u00adlyk\u00adda sak\u00adlan\u00ad\u00fdar. Ak a\u00fdy\u00adlar gy\u00adzyp ug\u00adran\u00adda su\u00adwa gi\u00adrip, be\u00adde\u00adni\u00adni so\u00adwad\u00ad\u00fdar\u00adlar. Gu\u00adla\u00adgy ki\u00ad\u00e7i\u00adjik \u00e4pet a\u00fdy\u00adlar uzak\u00adda\u00adky se\u00adsi hem e\u015fi\u00addip bil\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler.<br \/>\n\u00d6sen ys aly\u015f uky\u00adby\u00adna e\u00fde bo\u00adlan pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy Ark\u00adti\u00adka\u00adda we onu\u0148 go\u00adla\u00ad\u00fdyn\u00adda\u00adky \u00fder\u00adler\u00adde \u2013 Gren\u00adlan\u00addi\u00ad\u00fda\u00adda, Ka\u00adna\u00adda\u00adda, Al\u00ad\u00fdas\u00adka\u00adda, Rus\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adda we Nor\u00adwe\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adda \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdar. K\u00f6p\u00adlen\u00e7 \u00fde\u00adke \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan ak a\u00fdy\u00adlar bel\u00adli-bel\u00adli m\u00f6w\u00ads\u00fcm\u00adde k\u00f6\u00adpel\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler. Ki\u00ad\u00e7i\u00adjik ak a\u00fdy\u00adjy\u00adgy iki \u00fda\u00adrym \u00fda\u00ad\u015fy\u00adna \u00e7en\u00adli ene a\u00fdy ided\u00ad\u00fd\u00e4r. Ak a\u00fdy bir \u00fdy\u00adly\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda 38 m\u00fc\u0148 ki\u00adlo\u00admetr \u00fdol ge\u00ad\u00e7ip, buz\u00adluk\u00adlar\u00addyr gar\u00adly me\u00fd\u00addan\u00adla\u00adra sy\u00ad\u00fda\u00adhat edip bil\u00ad\u00fd\u00e4r. Her g\u00fcn or\u00adta\u00ad\u00e7a 12 ki\u00adlo\u00admetr \u00fdol ge\u00e7\u00ad\u00fd\u00e4n bu jan\u00addar\u00adlar sa\u00adgat\u00adda 40 ki\u00adlo\u00admetr tiz\u00adlik bi\u00adlen yl\u00adgap bil\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler. \u015ee\u00fd\u00adle hem sa\u00adgat\u00adda 6 ki\u00adlo\u00admetr tiz\u00adlik\u00ad bi\u00adlen \u00fd\u00fcz\u00adme\u00adgi ba\u00ad\u015far\u00ad\u00fdar\u00adlar. Pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy 3 mi\u00adnut\u00adlap su\u00adwu\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda du\u00adrup, pen\u00adje\u00adle\u00adri bi\u00adlen he\u00adre\u00adket edip, ba\u00adlyk tu\u00adtup bil\u00ad\u00fd\u00e4r. Ak a\u00fdy gy\u015f uku\u00adsy\u00adna git\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4r. Te\u00adbi\u00adga\u00adty we jan\u00adly-jan\u00addar\u00adla\u00adry go\u00adra\u00admak bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a hal\u00adka\u00adra bi\u00adle\u00adle\u00ad\u015fi\u00adgi\u00adni\u0148 (IUCN) mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adry\u00adna g\u00f6\u00adr\u00e4, ak a\u00fdy\u00adla\u00adry\u0148 sa\u00adny 31 m\u00fc\u0148\u00adden ge\u00e7\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4r. Ho\u00adwa\u00adny\u0148 \u00fc\u00fdt\u00adge\u00adme\u00adgi, ma\u00ad\u00fdyl\u00adgan\u00adlyk we buz\u00adluk\u00adla\u00adry\u0148 ere\u00adme\u00adgi \u00e4pet jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 azal\u00adma\u00adgy\u00adna se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. Ak a\u00fdy \u00fdyr\u00adty\u00adjy jan\u00addar ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u015eol se\u00adb\u00e4p\u00adli \u00e4pet a\u00fdy\u00adny\u0148 \u00fda\u00adny\u00adna bar\u00admak howp\u00adly ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Te\u00adbi\u00adgat\u00adda her jan\u00adda\u00adry\u0148 \u00f6z\u00fc\u00adne mah\u00adsus \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdy\u015f a\u00fd\u00adra\u00adtyn\u00adly\u00adgy bar. My\u00adsal \u00fc\u00e7in, ala\u00adka\u00addyr gem\u00adri\u00adji\u00adler hin ga\u00adzyp, \u00fde\u00adri\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan bol\u00adsa, \u00fdar\u00adga\u00adnat a\u00fda\u00adgy bi\u00adlen \u00fda\u00adpy\u00ad\u015fyp, ba\u00ad\u015fa\u00ad\u015fak uk\u00adla\u00fdar. Jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 k\u00e4\u00adbi\u00adri a\u015fa ys\u00adsy we gu\u00adrak howada \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan bol\u00adsa, k\u00e4\u00adbi\u00adri ga\u00adry\u0148 \u00fda-da bu\u00adzu\u0148 \u00fcs\u00adt\u00fc\u00adni \u00f6z\u00fcni\u0148 dog\u00adduk de\u00adpe\u00adsi ha\u00adsap\u00adla\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle jan\u00addar\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri hem pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy\u00addyr. E\u00fd\u00adsem, pol\u00ad\u00fdar a\u00fdy\u00adsy -50 de\u00adre\u00adje\u00adde n\u00e4\u00addip \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdar\u00adka?! [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":155170,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/155169"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=155169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/155169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":155171,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/155169\/revisions\/155171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/155170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=155169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=155169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=155169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}