{"id":160135,"date":"2026-02-18T16:33:03","date_gmt":"2026-02-18T11:33:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=160135"},"modified":"2026-02-18T16:33:03","modified_gmt":"2026-02-18T11:33:03","slug":"antarktidanyn-buzlarynyn-astyndan-gadymy-dunya-tapyldy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/antarktidanyn-buzlarynyn-astyndan-gadymy-dunya-tapyldy\/","title":{"rendered":"Antarktidany\u0148 buzlaryny\u0148 astyndan &#8220;gadymy d\u00fcn\u00fd\u00e4&#8221; tapyldy"},"content":{"rendered":"<p>Halkara alymlar topary G\u00fcndogar Antarktidada ilkinji gezek galy\u0148 buz gatlagyny de\u015fip, \u00dder togalagyny\u0148 gadymy gabygyna \u00fdetmegi ba\u015fardylar. Bu barlag sebitd\u00e4ki syrly magnit anomali\u00fdasyny\u0148, takmynan, 1 milliard \u00fdyl ozal Rodini\u00fda atly \u00e4pet superyklymy\u0148 kemala gelen wagty d\u00f6r\u00e4ndigini ilkinji gezek g\u00f6ni subutnamalar arkaly anyklady.<br \/>\nG\u00fcndogar Antarktidany\u0148 kenar bo\u00fduny\u0148 uza\u00fdan 500 kilometrlik magnit anomali\u00fdasy k\u00f6p wagtlap ylmy syr bolup gal\u00fdardy. 2026-njy \u00fdyly\u0148 \u00fdanwar-fewral a\u00fdlarynda ge\u00e7irilen Russi\u00fda-Hyta\u00fd ekspedisi\u00fdasyny\u0148 dowamynda alnan nusgalar bu anomali\u00fdany\u0148 mafiki granulitler di\u00fdil\u00fd\u00e4n go\u00fdy re\u0148kli we \u00fdokary magnitli jynslardan ybaratdygyny g\u00f6rkezdi.<br \/>\nBarlaglara g\u00f6r\u00e4, bu jynslar mundan 970 million \u00fdyl ozal wulkanik adalar g\u00f6rn\u00fc\u015finde d\u00f6r\u00e4p, so\u0148ra \u00e4pet tektonik plitalary\u0148 \u00e7akny\u015fmagy netijesinde Antarktida yklymyna birigipdir. 18 kilometr \u00e7u\u0148lukda we 790 gradus yssylykda kemala gelen bu gatlaklar Rodini\u00fda superyklymyny\u0148 &#8220;gurlu\u015fyk kerpi\u00e7lerini\u0148&#8221; biri bolup hyzmat edipdir.<br \/>\nAntarktida orta\u00e7a 2,2 kilometr galy\u0148lykdaky buz bilen \u00f6rt\u00fclenligi seb\u00e4pli, onu\u0148 a\u015fagyndaky geologik gurlu\u015f \u015fu wagta \u00e7enli di\u0148e \u00e7aklamalar arkaly \u00f6wrenil\u00fd\u00e4rdi. T\u00e4ze tapyndy h\u00e4zirki zaman geofizik maglumatlaryny d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 gadymy ge\u00e7mi\u015fi bilen g\u00f6ni baglany\u015fdyrmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r we buzluklary\u0148 hereketini has takyk \u00f6wrenmek \u00fc\u00e7in \u00fdol a\u00e7\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halkara alymlar topary G\u00fcndogar Antarktidada ilkinji gezek galy\u0148 buz gatlagyny de\u015fip, \u00dder togalagyny\u0148 gadymy gabygyna \u00fdetmegi ba\u015fardylar. Bu barlag sebitd\u00e4ki syrly magnit anomali\u00fdasyny\u0148, takmynan, 1 milliard \u00fdyl ozal Rodini\u00fda atly \u00e4pet superyklymy\u0148 kemala gelen wagty d\u00f6r\u00e4ndigini ilkinji gezek g\u00f6ni subutnamalar arkaly anyklady. G\u00fcndogar Antarktidany\u0148 kenar bo\u00fduny\u0148 uza\u00fdan 500 kilometrlik magnit anomali\u00fdasy k\u00f6p wagtlap ylmy syr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":160136,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=160135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":160137,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160135\/revisions\/160137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/160136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=160135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=160135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=160135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}