{"id":160385,"date":"2026-02-21T10:26:16","date_gmt":"2026-02-21T05:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=160385"},"modified":"2026-02-22T15:16:10","modified_gmt":"2026-02-22T10:16:10","slug":"aleksandriya-mayagy-3d-gornusde-dikeldilyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/aleksandriya-mayagy-3d-gornusde-dikeldilyar\/","title":{"rendered":"Aleksandri\u00fda ma\u00fdagy 3D g\u00f6rn\u00fc\u015fde dikeldil\u00fd\u00e4r"},"content":{"rendered":"<p>Halkara h\u00fcn\u00e4rmenler topary D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fdedi t\u00e4sinligini\u0148 biri bolan Aleksandri\u00fda ma\u00fdagyny\u0148 takyk sanly nusgasyny d\u00f6retmek \u00fc\u00e7in \u00e4girt uly \u00abFaros\u00bb taslamasyna ba\u015fladylar. Arheologlar, taryh\u00e7ylar we programmistler suwu\u0148 astyndaky harabalary \u00f6wrenip, gadymy desgany\u0148 ke\u015fbini 3D model arkaly t\u00e4zeden dikeltmegi maksat edin\u00fd\u00e4rler.<br \/>\nXIV asyry\u0148 ba\u015fynda g\u00fc\u00fd\u00e7li \u00fdertitremeler netijesinde we\u00fdran bolan 140 metrlik bu \u00e4pet bina h\u00e4zirki wagtda Aleksandri\u00fdany\u0148 G\u00fcndogar duralgasyny\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcnde, 7 gektar me\u00fddanda \u00fdatyr. Alymlar fotogrammetri\u00fda tehnologi\u00fdasyny ulanyp, agramy 80 tonna \u00fdet\u00fd\u00e4n m\u00fc\u0148ler\u00e7e granit we hek da\u015flaryny\u0148 suratlaryny bitewi bir sanly \u015fekile birle\u015fdir\u00fd\u00e4rler.<br \/>\nGe\u00e7irilen barlaglar, e\u00fd\u00fd\u00e4m, 5 m\u00fc\u0148den gowrak jisimi \u00f6z i\u00e7ine alyp, m\u00f6h\u00fcm ylmy a\u00e7y\u015flara seb\u00e4p boldy. In\u017eenerleri\u0148 anyklamagyna g\u00f6r\u00e4, gadymy gurlu\u015fyk\u00e7ylar bloklary adaty pal\u00e7yk bilen d\u00e4l-de, \u00e7yl\u015fyrymly gur\u015fun gysgy\u00e7lar we pazzalar arkaly birle\u015fdiripdirler. Bu t\u00e4sin usul \u00e4pet ma\u00fdagy\u0148 bary-\u00fdogy 15 \u00fdylda gurulmagyna we asyrlar bo\u00fdy sarsmazdan durmagyna m\u00fcmkin\u00e7ilik beripdir. \u015ee\u00fdle-de, barlaglar III asyrdan b\u00e4ri de\u0148iz derejesini\u0148 8 metr t\u00f6weregi \u00fdokary galandygyny we munu\u0148 harabalary\u0148 suw astynda galmagyny \u00e7altlandyrandygyny g\u00f6rkezdi.<br \/>\nFransuz arheology Izabel Erini\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylygyndaky bu taslama onlar\u00e7a \u00fdyla \u00e7ekip biler. Mali\u00fde \u00fdetmez\u00e7iligi we suwu\u0148 hapalygy \u00fdaly kyn\u00e7ylyklara garamazdan, ge\u00e7irilen i\u015fler Aleksandri\u00fda ma\u00fdagyny\u0148 di\u0148e bir rowa\u00fdat d\u00e4l-de, e\u00fdsem hakyky in\u017eener\u00e7ilik t\u00e4sinligidigini subut ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halkara h\u00fcn\u00e4rmenler topary D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fdedi t\u00e4sinligini\u0148 biri bolan Aleksandri\u00fda ma\u00fdagyny\u0148 takyk sanly nusgasyny d\u00f6retmek \u00fc\u00e7in \u00e4girt uly \u00abFaros\u00bb taslamasyna ba\u015fladylar. Arheologlar, taryh\u00e7ylar we programmistler suwu\u0148 astyndaky harabalary \u00f6wrenip, gadymy desgany\u0148 ke\u015fbini 3D model arkaly t\u00e4zeden dikeltmegi maksat edin\u00fd\u00e4rler. XIV asyry\u0148 ba\u015fynda g\u00fc\u00fd\u00e7li \u00fdertitremeler netijesinde we\u00fdran bolan 140 metrlik bu \u00e4pet bina h\u00e4zirki wagtda Aleksandri\u00fdany\u0148 G\u00fcndogar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":160386,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160385"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=160385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":160387,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/160385\/revisions\/160387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/160386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=160385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=160385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=160385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}