{"id":163907,"date":"2026-04-10T12:14:27","date_gmt":"2026-04-10T07:14:27","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=163907"},"modified":"2026-04-10T12:14:27","modified_gmt":"2026-04-10T07:14:27","slug":"seyrek-minerallar-gorlary-dunya-liderleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/seyrek-minerallar-gorlary-dunya-liderleri\/","title":{"rendered":"Se\u00fdrek minerallar gorlary: d\u00fcn\u00fd\u00e4 liderleri"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e-ny\u0148 Geologi\u00fda gullugyny\u0148 (USGS) 2025-nji \u00fdyl \u00fc\u00e7in ta\u00fd\u00fdarlan hasabatyna g\u00f6r\u00e4, Hyta\u00fdy\u0148 se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n elementlerini\u0148 mukdary, takmynan, 44 million tonna de\u0148dir. Ondan ep-esli yzda, takmynan, 21 million tonna bilen Brazili\u00fda gel\u00fd\u00e4r. Hindistan, Awstrali\u00fda we Russi\u00fda bolsa has az, \u00fd\u00f6ne strategik ta\u00fddan m\u00f6h\u00fcm gorlara e\u00fdedirler.<br \/>\nSe\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n elementler &#8211; bu 17 sany mineraldan ybarat bolan topar bolup, olary\u0148 arasyna neodim, disprozi\u00fd we terbi\u00fd \u00fdaly minerallar gir\u00fd\u00e4r. Olar \u00fdokary netijeli magnitleri\u0148, \u00fdel turbinalaryny\u0148, elektromobilleri\u0148 we d\u00f6wrebap elektronikany\u0148 esasy komponentleridir.<br \/>\nUSGS-i\u0148 maglumatlaryna g\u00f6r\u00e4, bu resurslara bolan d\u00fcn\u00fd\u00e4 islegi \u00e7alt depginler bilen art\u00fdar &#8211; munu\u0148 esasy seb\u00e4bi bolsa &#8220;\u00fda\u015fyl&#8221; energetikany\u0148 we gorany\u015f tehnologi\u00fdalaryny\u0148 \u00f6smegidir, bu bolsa durnukly \u00fcpj\u00fcn\u00e7ilik zynjyrlaryny\u0148 strategik \u00e4hmi\u00fdetini has-da g\u00fc\u00fd\u00e7lendir\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u015eunlukda, Hyta\u00fdy\u0148 agdyklyk etmegi di\u0148e gorlar bilen \u00e7\u00e4klenme\u00fd\u00e4r. Bu \u00fdurt \u015fe\u00fdle hem se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n elementleri\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki gazylyp alny\u015fyny\u0148 we ga\u00fdtadan i\u015flenilmegini\u0148 esasy b\u00f6legine g\u00f6zeg\u00e7ilik ed\u00fd\u00e4r, bu bolsa o\u0148a bu materiallary\u0148 bahasyna we el\u00fdeterliligine g\u00fc\u00fd\u00e7li t\u00e4sir etm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u015eu nukda\u00fdnazardan, birn\u00e4\u00e7e \u00fdurt alternatiw \u00fcpj\u00fcn\u00e7iler h\u00f6km\u00fcnde \u00f6z ornuny tapmaga \u00e7aly\u015f\u00fdar. \u015ee\u00fdlelikde, USGS-i\u0148 bahalandyrmalaryna g\u00f6r\u00e4: Hindistanda, takmynan, 6,9 million tonna; Awstrali\u00fdada takmynan, 5,7 million tonna; Russi\u00fdada we W\u00fdetnamda bolsa, her birinde 3-4 million tonna t\u00f6weregi gor jemlenendir.<br \/>\nAB\u015e, takmynan, 1,9 million tonna bolan has pesr\u00e4k gorlara e\u00fde bolmak bilen, importdan gara\u015flylygy azaltmak \u00fc\u00e7in \u00f6z hususy gazyp al\u015fyny we ga\u00fdtadan i\u015fle\u00fdi\u015f pudagyny \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge i\u015fje\u0148 ma\u00fda go\u00fd\u00fdar.<br \/>\nSo\u0148ky \u00fdyllarda Grenlandi\u00fda hem \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4r, ol \u00fderde, takmynan, 1,5 million tonna gor bar di\u00fdlip \u00e7aklanyl\u00fdar, emma olary \u00f6zle\u015fdirmek sy\u00fdasy we ekologiki \u00e7\u00e4klendirmeler bilen \u00fd\u00fczbe-\u00fd\u00fcz bol\u00fdar.<br \/>\nAfrikany\u0148 Tanzani\u00fda we G\u00fcnorta Afrika Respublikasy \u00fdaly \u00fdurtlarynda hem m\u00f6h\u00fcm magdan k\u00e4nleri bar. Bu bolsa Afrika kontinentini\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 minerallar bazaryndaky \u00e4hmi\u00fdetini\u0148 barha art\u00fdandygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Mu\u0148a garamazdan, resurslary\u0148 &#8211; a\u00fdratyn-da olary ga\u00fdtadan i\u015fle\u00fdi\u015f kuwwatlyklaryny\u0148 \u00fdokary derejede jemlenmegi G\u00fcnbatar \u00fdurtlarynda alada d\u00f6red\u00fd\u00e4r.<br \/>\nUSGS-i\u0148 belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, \u00fcpj\u00fcn\u00e7ilikd\u00e4ki islendik b\u00f6kden\u00e7likler &#8211; geosy\u00fdasy dartgynlylyk, eksport \u00e7\u00e4klendirmeleri \u00fda-da ekologiki talaplar seb\u00e4pli bolsun, ga\u00fdtadan dikeldil\u00fd\u00e4n energetikadan ba\u015flap, gorany\u015f senagatyna \u00e7enli tutu\u015f pudaklara \u00e7ynlaka\u00fd t\u00e4sir edip biler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-ny\u0148 Geologi\u00fda gullugyny\u0148 (USGS) 2025-nji \u00fdyl \u00fc\u00e7in ta\u00fd\u00fdarlan hasabatyna g\u00f6r\u00e4, Hyta\u00fdy\u0148 se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n elementlerini\u0148 mukdary, takmynan, 44 million tonna de\u0148dir. Ondan ep-esli yzda, takmynan, 21 million tonna bilen Brazili\u00fda gel\u00fd\u00e4r. Hindistan, Awstrali\u00fda we Russi\u00fda bolsa has az, \u00fd\u00f6ne strategik ta\u00fddan m\u00f6h\u00fcm gorlara e\u00fdedirler. Se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n elementler &#8211; bu 17 sany mineraldan ybarat bolan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":86596,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=163907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163908,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163907\/revisions\/163908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/86596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=163907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=163907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=163907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}