{"id":163927,"date":"2026-04-10T14:34:00","date_gmt":"2026-04-10T09:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=163927"},"modified":"2026-04-10T14:34:00","modified_gmt":"2026-04-10T09:34:00","slug":"atly-yoris-bilen-adygan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/atly-yoris-bilen-adygan\/","title":{"rendered":"Atly \u00fd\u00f6ri\u015f bilen adygan"},"content":{"rendered":"<p>XX asyr\u00adda hal\u00adky\u00admy\u00adzy\u0148 dur\u00admu\u00ad\u015fyn\u00adda uly orun alan, unu\u00addyl\u00adma\u00adjak, bu\u00fd\u00adsan\u00e7\u00adly wa\u00adka\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri-de A\u015f\u00adga\u00adbat-Mosk\u00adwa at\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fi\u00addir. \u00dcs\u00adt\u00fcn\u00adden 91 \u00fdyl ge\u00ad\u00e7en bu \u00fd\u00f6\u00adri\u015f mil\u00adli at\u00ad\u00e7y\u00adlyk pu\u00adda\u00adgy\u00adny\u0148 ta\u00adry\u00adhy\u00adna al\u00adtyn harp\u00adlar bi\u00adlen \u00fda\u00adzyl\u00addy. 4300 ki\u00adlo\u00admet\u00adre ba\u00adra\u00adbar bo\u00adlan at\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u015f 1935-nji \u00fdy\u00adly\u0148 30-njy ma\u00ad\u00fdyn\u00adda ba\u015f\u00adla\u00adnyp, \u015fol \u00fdy\u00adly\u0148 21-nji aw\u00adgus\u00adtyn\u00adda, bel\u00adle\u00adnen me\u00ad\u00fdil\u00adna\u00adma\u00addan \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00f6\u0148 ta\u00admam\u00adlan\u00ad\u00fdar. Seg\u00adsen d\u00f6rt g\u00fcn do\u00adwam eden \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fe \u00fdur\u00addu\u00admy\u00adzy\u0148 d\u00fcr\u00adli k\u00fcn\u00adjek\u00adle\u00adrin\u00adden tej\u00adri\u00adbe\u00adli se\u00ad\u00fdis\u00adle\u00adri\u0148, \u00e7a\u00adpyk\u00adsu\u00adwar\u00adla\u00adry\u0148 otuz sa\u00adny\u00adsy gat\u00adna\u015f\u00ad\u00fdar. \u015eo\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri hem Ak\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admow\u00addyr. Ol 1896-njy \u00fdy\u00adly\u0148 22-nji mar\u00adtyn\u00adda Da\u00ad\u015fo\u00adguzda \u00e7ar\u00adwa ma\u015f\u00adga\u00adla\u00adsyn\u00adda do\u00adgul\u00ad\u00fdar. 1903-1910-njy \u00fdyl\u00adlar ara\u00adly\u00adgyn\u00adda med\u00adre\u00adse\u00adde we \u00fder\u00adli rus mek\u00adde\u00adbi\u00adni\u0148 bin\u00ad\u00fda\u00addyn\u00adda he\u00adre\u00adket eden il\u00adkin\u00adji mek\u00addep\u00adde ba\u015f\u00adlan\u00adgy\u00e7 bi\u00adlim al\u00ad\u00fdar. 1911-1934-nji \u00fdyl\u00adlar ara\u00adly\u00adgyn\u00adda \u00e7\u00f6l eks\u00adpe\u00addi\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adla\u00adry\u0148 \u00fdol\u00adbe\u00adle\u00addi, aras\u00adsa gan\u00adly to\u00adhum at\u00adla\u00adry \u00f6s\u00add\u00fc\u00adrip \u00fde\u00adti\u015f\u00addir\u00adme\u00adgi\u0148 mil\u00adli a\u00fd\u00adra\u00adtyn\u00adlyk\u00adla\u00adry, at idet\u00adme\u00adgi\u0148 g\u00f6r\u00adn\u00fc\u015f\u00adle\u00adri, to\u00adhum\u00ad\u00e7y\u00adlyk ugur\u00adla\u00adry bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a bi\u00adler\u00admen-t\u00e4\u00adlim\u00ad\u00e7i \u00fda\u00adly i\u015f\u00adler\u00adde z\u00e4h\u00admet \u00e7ek\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nAk\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admow he\u00admi\u00ad\u015fe uzyn j\u00e4\u00adhek\u00adle\u00adnen gyr\u00admy\u00adzy don\u00adly, tah\u00ad\u00fda\u00adly, ak silk\u00adme tel\u00adpek\u00adli, \u00e7a\u00adkan re\u0148k\u00adli be\u00addew\u00adli ge\u00adzen\u00adso\u0148, il i\u00e7in\u00adde o\u0148a An\u00adna\u00adm\u00e4t m\u00fcr\u00adze, An\u00adna\u00admu\u00adham\u00admet mer\u00adgen, An\u00adna p\u00e4l\u00adwan hem di\u00fd\u00adlip\u00addir. Ol halk k\u00f6p\u00ad\u00e7\u00fc\u00adli\u00adgi\u00adne \u00f6z\u00fc\u00adni sag\u00addyn, p\u00e4\u00adhim\u00adli pi\u00adkir\u00adlen\u00ad\u00fd\u00e4n, p\u00e4k \u00fd\u00fc\u00adrek\u00adli, sy\u00adpa\u00ad\u00fdy, sa\u00adbyr\u00adly we k\u00e4\u00admil dur\u00admu\u015f tej\u00adri\u00adbe\u00adli je\u00adpa\u00adke\u015f yn\u00adsan h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde ta\u00adna\u00addyp\u00addyr. Ak\u00adtel\u00adpek 1936-1937-nji \u00fdyl\u00adlar\u00adda A\u015f\u00adga\u00adbat\u00adda \u00fder-suw, \u00fdol ugur\u00adla\u00adryn\u00addan h\u00fc\u00adn\u00e4r\u00admen\u00adle\u00adri ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00ad\u00fdan mek\u00adde\u00adbi\u0148 gys\u00adga wagt\u00adla\u00ad\u00fdyn oku\u00adwy\u00adny ta\u00admam\u00adla\u00ad\u00fdar. 1938-1943-nji \u00fdyl\u00adlar ara\u00adly\u00adgyn\u00adda K\u00f6\u00adne\u00ad\u00fcr\u00adgen\u00e7 et\u00adra\u00adby\u00adny\u0148 \u00fdol gur\u00adlu\u00ad\u015fyk b\u00f6\u00adl\u00fc\u00admi\u00adni\u0148 m\u00fc\u00addi\u00adri, 1944-1951-nji \u00fdyl\u00adlar ara\u00adly\u00adgyn\u00adda K\u00f6\u00adne\u00ad\u00fcr\u00adgen\u00e7 et\u00adra\u00adby\u00adny\u0148 suw ho\u00adja\u00adlyk eda\u00adra\u00adsy\u00adny\u0148 ba\u015f\u00adly\u00adgy\u00adny\u0148 orun\u00adba\u00adsa\u00adry, 1952-1954-nji \u00fdyl\u00adlar\u00adda \u00abAk\u00adder\u00ad\u00fda\u00bb mal\u00addar\u00ad\u00e7y\u00adlyk fer\u00adma\u00adsy\u00adny\u0148 m\u00fc\u00addi\u00adri, 1955-nji \u00fdyl\u00addan so\u0148\u00adra \u00f6m\u00adr\u00fc\u00adni\u0148 ahy\u00adry\u00adna \u00e7en\u00adli \u00abAk\u00adder\u00ad\u00fda\u00bb we N\u00e4z\u00adli Gy\u00adly\u00adjow adyn\u00adda\u00adky ge\u00ad\u0148e\u015f\u00adlik\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 ar\u00ad\u00e7y\u00adny, ar\u00ad\u00e7y\u00adny\u0148 orun\u00adba\u00adsa\u00adry we\u00adzi\u00adpe\u00adle\u00adrin\u00adde z\u00e4h\u00admet \u00e7e\u00adkip\u00addir. Aktelpek Nagymow 1935-nji \u00fdylda A\u015fgabat-Moskwa atly \u00fd\u00f6ri\u015fine gatna\u015fan Da\u015foguz toparyna \u00fdolba\u015f\u00e7ylyk ed\u00fd\u00e4r. Ol bu taryhy \u00fd\u00f6ri\u015fe \u00abGarag\u00e4r\u00bb atly bedewi bilen gatna\u015f\u00fdar. Topary\u0148 d\u00fcz\u00fcminde Gara\u015fsyzlyk (\u015fol wagky \u00ddylanly) etrabyndan Batyr Gazakow, G\u00f6rogly etrabyndan bolsa Babajan \u015e\u00fck\u00fcrow, Akm\u00e4mmet Baba\u00fdew, Esen Hydyrow we Gurbandurdy Amanow \u00fdaly edermen ger\u00e7ekler bolupdyr.<br \/>\n\u00dd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fi\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda o\u0148a to\u00adpa\u00adry\u0148 d\u00fc\u00adz\u00fc\u00admin\u00adde \u00fda\u00ad\u015fu\u00adly nes\u00adli\u0148 we\u00adki\u00adli, ez\u00adber yz\u00ad\u00e7y, mer\u00adgen\u00adlik\u00adde, ho\u00adwa\u00adny\u0148 \u00fdag\u00adda\u00ad\u00fdy\u00adny \u00f6\u0148\u00fcn\u00adden \u00e7ak\u00adla\u00admak\u00adda, s\u00fc\u00fd\u00adji suw\u00adly gu\u00ad\u00fdu\u00adla\u00adry da\u015f men\u00adzil\u00adler\u00adden sa\u00fd\u00adgar\u00admak\u00adda, ke\u00adse\u00adli\u0148 ba\u015f\u00adlan\u00adgy\u00e7 de\u00adre\u00adje\u00adle\u00adri\u00adni gys\u00adsag\u00adly bil\u00admek\u00adde, \u00fda\u00adba\u00adny ha\u00fd\u00adwan\u00adla\u00adry aw\u00adla\u00admak\u00adda, el\u00adde\u00adki\u00adle\u015f\u00addir\u00admek\u00adde, \u00fd\u00fcz\u00admek\u00adde, syn\u00ad\u00e7y\u00adlyk\u00adda me\u015f\u00adhur\u00adlyk ga\u00adza\u00adnan us\u00adsat, d\u00fcr\u00adli agyr\u00adlyk\u00adda\u00adky da\u015f\u00adla\u00adry g\u00f6\u00adter\u00admek\u00adde, zy\u0148\u00admak\u00adda, uzyn\u00adly\u00adgy\u00adna, be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adge b\u00f6k\u00admek\u00adde \u00fdo\u00adka\u00adry g\u00f6r\u00adke\u00adzi\u00adji\u00adle\u00adri bi\u00adlen ta\u00adpa\u00adwut\u00adla\u00adnan ber\u00adda\u015f\u00adly t\u00fcr\u00adgen, \u00f6\u0148\u00adde\u00adba\u00adry\u00adjy ha\u00adly\u00adpa h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde uly hor\u00admat go\u00fd\u00adlup\u00addyr. D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 met\u00adbu\u00adga\u00adtyn\u00adda \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fe gat\u00adna\u00ad\u015fan t\u00fcrk\u00admen ger\u00ad\u00e7ek\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 eder\u00admen\u00adli\u00adgi, d\u00fcr\u00adli kyn te\u00adbi\u00adgy we ho\u00adwa \u015fert\u00adle\u00adri\u00adni \u00fde\u00ad\u0148ip, \u00fdag\u00adny \u00fcm\u00adm\u00fcl\u00admez rus to\u00adka\u00fd\u00adla\u00adry\u00adny, gi\u0148 ga\u00adzak s\u00e4h\u00adra\u00adla\u00adry\u00adny b\u00f6w\u00ads\u00fcp ge\u00ad\u00e7en mer\u00adda\u00adna\u00adly\u00adgy, at\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 \u00fdyn\u00addam\u00adly\u00adgy, du\u00fd\u00adgur\u00adly\u00adgy, \u00e7y\u00addam\u00adly\u00adly\u00adgy hem-de \u00fc\u015f\u00fck\u00adli h\u00e4\u00adsi\u00ad\u00fdet\u00adle\u00adri ba\u00adra\u00adda \u00abja\u00addy\u00adly be\u00addew\u00adle\u00adri\u0148 sta\u00adha\u00adnow\u00ad\u00e7y\u00adla\u00adry\u00bb, \u00abta\u00adry\u00adhy\u0148 sa\u00adhy\u00adpa\u00adla\u00adryn\u00adda t\u00e4\u00adze\u00adlik\u00adle\u00adri d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji be\u00ad\u00fdik hal\u00adky\u0148 gah\u00adry\u00adman\u00adla\u00adry\u00bb, \u00abra\u00fd\u00adda\u015f\u00adly\u00adgy, dost\u00adlu\u00adgy we \u00fde\u00ad\u0148i\u015f\u00adle\u00adri da\u00adba\u00adra\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adjy se\u00adnet\u00adk\u00e4r\u00adler\u00bb di\u00fd\u00adlip be\u00ad\u00fdan edi\u00adlip\u00addir. 1935-nji \u00fdy\u00adly\u0148 26-njy aw\u00adgus\u00adtyn\u00adda Ak\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admow bu ta\u00adry\u00adhy \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fe gat\u00adna\u00ad\u015fan\u00addy\u00adgy \u00fc\u00e7in \u00abGy\u00adzyl \u00ddyl\u00addyz\u00bb or\u00adde\u00adni, al\u00adtyn sa\u00adgat, Hor\u00admat ha\u00adty bi\u00adlen sy\u00adlag\u00adla\u00adnyp\u00addyr. Eder\u00admen\u00adli\u00adgi\u0148, ga\u00fd\u00adduw\u00adsyz\u00adly\u00adgy\u0148 we gah\u00adry\u00adman\u00ad\u00e7y\u00adlyk\u00adly he\u00adre\u00adket\u00adle\u00adri\u0148 ny\u00ad\u015fa\u00adny h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde o\u0148a \u00abA\u015f\u00adga\u00adbat \u2013 Mosk\u00adwa at\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fi\u00adne gat\u00adna\u00ad\u015fan Ak\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admo\u00adwa. 22.08.1935\u00fd.\u00bb di\u00ad\u00fden \u00fdaz\u00adgy\u00adly \u00fda\u00addy\u00adg\u00e4r\u00adlik sow\u00adgat ber\u00adlip\u00addir.<br \/>\nAt\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u015f bi\u00adlen ady\u00adgan Ak\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admow 1964-nji \u00fdy\u00adly\u0148 25-nji sent\u00ad\u00fdab\u00adryn\u00adda ara\u00addan \u00e7yk\u00ad\u00fdar. 1966-njy \u00fdy\u00adly\u0148 20-nji sent\u00ad\u00fdab\u00adryn\u00adda \u015fol wagtky TSSR \u00ddo\u00adka\u00adry So\u00adwe\u00adti\u00adni\u0148 Pre\u00adzi\u00addiu\u00admy\u00adny\u0148 ka\u00adra\u00adry bi\u00adlen, ta\u00adry\u00adhy wa\u00adka\u00adla\u00adry ha\u00adty\u00adra\u00adla\u00admak we jem\u00adgy\u00ad\u00fdet\u00ad\u00e7i\u00adlik-sy\u00ad\u00fda\u00adsy me\u00adde\u00adni\u00ad\u00fde\u00adti\u0148 g\u00fcl\u00adl\u00e4p \u00f6s\u00adme\u00adgi\u00adne a\u00fd\u00adra\u00adtyn uly go\u00ad\u015fant go\u00ad\u015fan g\u00f6r\u00adn\u00fck\u00adli jem\u00adgy\u00ad\u00fdet\u00ad\u00e7i\u00adlik i\u015f\u00adg\u00e4r\u00adle\u00adri\u0148 ady\u00adny ebe\u00addi\u00adle\u015f\u00addir\u00admek mak\u00adsa\u00addy bi\u00adlen dog\u00adduk oba\u00adsy\u00adna Ak\u00adtel\u00adpek Na\u00adgy\u00admo\u00adwy\u0148 ady da\u00adkyl\u00ad\u00fdar.<br \/>\n\u00ddur\u00addu\u00admyz\u00adda ha\u00adly\u00adpa-\u015f\u00e4\u00adgirt\u00adlik mek\u00adde\u00adbi\u00adni k\u00e4\u00admil\u00adle\u015f\u00addir\u00adm\u00e4\u00adge uly go\u00ad\u015fant go\u00ad\u015fan, halk bi\u00adlen bag\u00adry ba\u00adda\u00ad\u015fan \u015fah\u00adsy\u00ad\u00fdet\u00adle\u00adri\u0148 \u00f6m\u00adr\u00fc\u00adni we d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji\u00adli\u00adgi\u00adni, ta\u00adry\u00adhy hyz\u00admat\u00adla\u00adry\u00adny \u00f6w\u00adren\u00adm\u00e4\u00adge gi\u0148 m\u00fcm\u00adkin\u00ad\u00e7i\u00adlik\u00adle\u00adri d\u00f6\u00adre\u00addip ber\u00ad\u00fd\u00e4n Gahryman Arkadagymyzy\u0148 hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 jan\u00adla\u00adry sag, \u00f6m\u00fcr\u00adle\u00adri uzak, i\u015f\u00adle\u00adri ro\u00adwa\u00e7 bol\u00adsun!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">D\u00e4deba\u00fd P\u00e4lwanow,<br \/>\nDa\u015foguz wela\u00fdatyny\u0148 G\u00f6rogly etrap h\u00e4kimligini\u0148 h\u00fcn\u00e4rmeni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX asyr\u00adda hal\u00adky\u00admy\u00adzy\u0148 dur\u00admu\u00ad\u015fyn\u00adda uly orun alan, unu\u00addyl\u00adma\u00adjak, bu\u00fd\u00adsan\u00e7\u00adly wa\u00adka\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri-de A\u015f\u00adga\u00adbat-Mosk\u00adwa at\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fi\u00addir. \u00dcs\u00adt\u00fcn\u00adden 91 \u00fdyl ge\u00ad\u00e7en bu \u00fd\u00f6\u00adri\u015f mil\u00adli at\u00ad\u00e7y\u00adlyk pu\u00adda\u00adgy\u00adny\u0148 ta\u00adry\u00adhy\u00adna al\u00adtyn harp\u00adlar bi\u00adlen \u00fda\u00adzyl\u00addy. 4300 ki\u00adlo\u00admet\u00adre ba\u00adra\u00adbar bo\u00adlan at\u00adly \u00fd\u00f6\u00adri\u015f 1935-nji \u00fdy\u00adly\u0148 30-njy ma\u00ad\u00fdyn\u00adda ba\u015f\u00adla\u00adnyp, \u015fol \u00fdy\u00adly\u0148 21-nji aw\u00adgus\u00adtyn\u00adda, bel\u00adle\u00adnen me\u00ad\u00fdil\u00adna\u00adma\u00addan \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00f6\u0148 ta\u00admam\u00adlan\u00ad\u00fdar. Seg\u00adsen d\u00f6rt g\u00fcn do\u00adwam eden \u00fd\u00f6\u00adri\u00ad\u015fe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":163928,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163927"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=163927"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163927\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163929,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/163927\/revisions\/163929"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/163928"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=163927"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=163927"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=163927"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}