{"id":164623,"date":"2026-04-20T09:39:12","date_gmt":"2026-04-20T04:39:12","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=164623"},"modified":"2026-04-20T09:39:12","modified_gmt":"2026-04-20T04:39:12","slug":"toprak-iymek-sungatmy-ya-da-gadymy-dap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/toprak-iymek-sungatmy-ya-da-gadymy-dap\/","title":{"rendered":"Toprak i\u00fdmek sungatmy \u00fda-da gadymy d\u00e4p?"},"content":{"rendered":"<p>Amsterdamly suratke\u015f Ma\u015faru Londony\u0148 me\u015fhur &#8220;Somerset House&#8221; merkezinde \u00dder g\u00fcn\u00fcni\u0148 \u00f6\u0148\u00fcsyrasynda &#8220;I\u00fdil\u00fd\u00e4n toprak muze\u00fdini&#8221; a\u00e7dy. Ol bu ge\u0148 galdyryjy sergi arkaly adamlary tebigat bilen \u00fdakyndan baglany\u015fmaga we topragy\u0148 dadyp g\u00f6rm\u00e4ge \u00e7agyr\u00fdar. Sergide d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 44 \u00fdurdundan \u00fdygnalan 600-den gowrak d\u00fcrli toprak we pal\u00e7yk nusgalary g\u00f6rkezil\u00fd\u00e4r. Hatda gelen myhmanlara \u00fd\u00f6rite barlagdan ge\u00e7en mineral nusgalaryny\u0148 dadyp g\u00f6rm\u00e4ge hem rugsat beril\u00fd\u00e4r.<br \/>\nSuratke\u015fi\u0148 pikiri\u00e7e, geofagi\u00fda, \u00fdagny, toprak i\u00fdmek endigi di\u0148e bir medeni d\u00e4p \u00fda-da lukman\u00e7ylyk ta\u00fddan i\u00fdmit bozulmasy d\u00e4l-de, e\u00fdsem, h\u00e4zirki zaman adamyny\u0148 tebigatdan da\u015fla\u015fmagyna gar\u015fy \u00f6zbolu\u015fly bir gar\u015fylykdyr. Ilki ba\u015fda \u00fd\u00f6neke\u00fd bir sungat taslamasy h\u00f6km\u00fcnde ba\u015flan bu muze\u00fd, h\u00e4zirki wagtda ekologi\u00fda, antropologi\u00fda we himi\u00fda ylymlaryny\u0148 utga\u015f\u00fdan ylmy merkezine \u00f6wr\u00fcldi.<br \/>\nMuze\u00fdi\u0148 esaslandyryjysy bu adaty\u0148 taryhyny\u0148 \u00f6r\u00e4n gadymydygyny, hatda lukman\u00e7ylygy\u0148 atasy Gippokraty\u0148 hem bu barada agzap ge\u00e7endigini belle\u00fd\u00e4r. K\u00e4bir halklary\u0148 arasynda topragy\u0148 bejerijilik ukybyna bolan ynam entek hem saklanyp gal\u00fdar. \u015ee\u00fdle-de bolsa, h\u00fcn\u00e4rmenler g\u00f6ni a\u00fdak astyndaky topragy i\u00fdmegi\u0148 howpludygyny du\u00fddur\u00fdarlar; seb\u00e4bi onu\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki d\u00fcrli bakteri\u00fdalar we z\u00e4herli maddalar saglyga uly zy\u00fdan \u00fdetirip biler.<br \/>\nBu taslama di\u0148e bir toprak i\u00fdmek baradaky ge\u0148 habar d\u00e4l-de, e\u00fdsem jemgy\u00fdetd\u00e4ki synpy tapawutlara, \u015fe\u00fdle hem ekologi\u00fda meselelerine t\u00e4ze\u00e7e seretm\u00e4ge k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4n medeni bir \u00e7\u00e4redir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amsterdamly suratke\u015f Ma\u015faru Londony\u0148 me\u015fhur &#8220;Somerset House&#8221; merkezinde \u00dder g\u00fcn\u00fcni\u0148 \u00f6\u0148\u00fcsyrasynda &#8220;I\u00fdil\u00fd\u00e4n toprak muze\u00fdini&#8221; a\u00e7dy. Ol bu ge\u0148 galdyryjy sergi arkaly adamlary tebigat bilen \u00fdakyndan baglany\u015fmaga we topragy\u0148 dadyp g\u00f6rm\u00e4ge \u00e7agyr\u00fdar. Sergide d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 44 \u00fdurdundan \u00fdygnalan 600-den gowrak d\u00fcrli toprak we pal\u00e7yk nusgalary g\u00f6rkezil\u00fd\u00e4r. Hatda gelen myhmanlara \u00fd\u00f6rite barlagdan ge\u00e7en mineral nusgalaryny\u0148 dadyp g\u00f6rm\u00e4ge hem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":164624,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/164623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=164623"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/164623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":164625,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/164623\/revisions\/164625"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/164624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=164623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=164623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=164623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}