{"id":22647,"date":"2019-06-15T19:40:50","date_gmt":"2019-06-15T14:40:50","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com\/?p=22647"},"modified":"2019-06-15T19:41:01","modified_gmt":"2019-06-15T14:41:01","slug":"tebigy-gaza-isleg-yokarlanar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/tebigy-gaza-isleg-yokarlanar\/","title":{"rendered":"Tebigy ga\u00adza is\u00adleg \u00fdo\u00adkar\u00adla\u00adnar"},"content":{"rendered":"<p>Hy\u00adta\u00fd\u00adda te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy\u0148 sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi 2017-nji \u00fdyl\u00adda 14,5%, 2018-nji \u00fdyl\u00adda 18,1% art\u00addy. \u00dd\u00f6\u00adne yk\u00addy\u00adsa\u00addy \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u0148 gow\u00ad\u015fa\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde, 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u0148 or\u00adta\u00ad\u00e7a dep\u00adgin\u00adle\u00adri her \u00fdyl\u00adda 8%-e \u00e7en\u00adli pe\u00adse ga\u00ad\u00e7ar.<br \/>\nAzi\u00ad\u00fda-\u00ddu\u00adwa\u015f um\u00adman se\u00adbi\u00adti te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy sarp et\u00adme\u00adgi\u0148 ar\u00adty\u00ad\u015fyn\u00adda 4% de\u00adre\u00adje\u00add\u00e4\u00adki or\u00adta\u00ad\u00e7a \u00fdyl\u00adlyk dep\u00adgin\u00adle\u00adri bi\u00adlen iri \u00e7e\u015f\u00adme bol\u00adma\u00adgyn\u00adda gal\u00ad\u00fdar. 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli umu\u00admy sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 60%-i bu se\u00adbi\u00adti\u0148 pa\u00ad\u00fdy\u00adna d\u00fc\u00ad\u015fer.<br \/>\n\u015ee\u00fd\u00adle hem ga\u00adza bo\u00adlan d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00add\u00e4\u00adki is\u00adle\u00adgi\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adne AB\u015e-ny\u0148, \u00dda\u00adkyn G\u00fcn\u00addo\u00adga\u00adry\u0148 we De\u00admir\u00adga\u00adzyk Af\u00adri\u00adka\u00adny\u0148 ga\u00adzy sarp edi\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 ar\u00adty\u00ad\u015fy \u00fdar\u00addam be\u00adrer.<br \/>\n\u00ddew\u00adro\u00adpa\u00adda ga\u00adza bo\u00adlan is\u00adleg k\u00f6\u00adm\u00fcr we atom elekt\u00adrik be\u00adket\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 \u00fda\u00adpyl\u00adma\u00adgy se\u00adb\u00e4p\u00adli ar\u00adtar. \u015eol bir wag\u00adty\u0148 \u00f6z\u00fcn\u00adde ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 ga\u00fd\u00adta\u00addan di\u00adkel\u00addil\u00fd\u00e4n \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 ula\u00adnyl\u00adma\u00adgy\u00adny\u0148 art\u00adma\u00adgy hem-de bi\u00adna\u00adla\u00adry \u00fdy\u00adlat\u00admak \u00fc\u00e7in sarp edi\u00adl\u00fd\u00e4n energi\u00fdany\u0148 azal\u00adma\u00adgy ga\u00adza bo\u00adlan is\u00adle\u00adgi \u00e7\u00e4k\u00adlen\u00addi\u00adrer.<br \/>\nSe\u00adna\u00adgat pu\u00adda\u00adgy ga\u00adza bo\u00adlan is\u00adle\u00adgi\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 esa\u00adsy se\u00adb\u00e4\u00adbi bo\u00adlup dur\u00ad\u00fdar. Te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy\u0148 \u00fdan\u00adgy\u00e7 hem-de \u00e7ig mal h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde se\u00adna\u00adgat\u00adda sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi \u00fdyl\u00adda 3 g\u00f6\u00adte\u00adrim ar\u00adtar we ga\u00adzy\u0148 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00add\u00e4\u00adki sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 46 g\u00f6\u00adte\u00adri\u00admi\u00adni \u00fcp\u00adj\u00fcn eder. Em\u00adma elektrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy pu\u00adda\u00adgy te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy k\u00f6p sarp edi\u00adji bol\u00adma\u00adgyn\u00adda ga\u00adlyp, 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli umu\u00admy is\u00adle\u00adgi\u0148 40%-i onu\u0148 pa\u00ad\u00fdy\u00adna d\u00fc\u00ad\u015fer.<br \/>\n2018-nji \u00fdyl\u00adda d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00adde ga\u00adza bo\u00adlan is\u00adleg 4,6% \u00f6s\u00fcp, k\u00f6m\u00adr\u00fc\u0148 or\u00adnu\u00adny e\u00fde\u00adle\u00adm\u00e4\u00adge \u00fdar\u00addam ber\u00addi. AB\u015e we Hy\u00adta\u00fd bu \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u0148 esa\u00adsy iki ker\u00adwen\u00adba\u00ad\u015fy\u00adsy bol\u00addu\u00adlar. Bu \u00fdo\u00adka\u00adry dep\u00adgin 2010-njy \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri do\u00adwam ed\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nAB\u015e-da 2018-nji \u00fdyl\u00adda gaz \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi 11,5% \u00f6s\u00fcp, onu\u0148 \u00fdo\u00adka\u00adry dep\u00adgin\u00adle\u00adri 1951-nji \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri sak\u00adla\u00adnyp gel\u00ad\u00fd\u00e4r we bu \u00fdur\u00addy d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adde gaz \u00e7y\u00adkar\u00adma\u00adgy\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a i\u0148 iri \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri\u0148 bi\u00adri h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde \u00f6\u0148e \u00e7y\u00adkar\u00ad\u00fdar. Hy\u00adta\u00fd, Awst\u00adra\u00adli\u00ad\u00fda, Rus\u00adsi\u00ad\u00fda we E\u00fd\u00adran \u00fda\u00adly be\u00fd\u00adle\u00adki iri \u00f6n\u00add\u00fc\u00adri\u00adji\u00adler hem \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adlik\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 re\u00adkord de\u00adre\u00adje\u00adle\u00adri\u00adni g\u00f6r\u00adkez\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler.<br \/>\nAB\u015e ga\u00adzy\u0148 sa\u00adty\u00adly\u00ad\u015fy\u00adny\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a \u00f6z li\u00adder\u00adli\u00adgi\u00adni sak\u00adlar di\u00fd\u00adlip ga\u00adra\u00ad\u015fyl\u00ad\u00fdar. Mun\u00addan ba\u015f\u00adga-da, \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi\u0148 \u00fdyl\u00adlyk m\u00f6\u00e7\u00adbe\u00adri 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli 1 tril\u00adli\u00adon kub\u00admet\u00adre \u00e7en\u00adli \u00fdo\u00adkar\u00adla\u00adnar. AB\u015e, Awst\u00adra\u00adli\u00ad\u00fda we Rus\u00adsi\u00ad\u00fda 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli ga\u00adzy\u0148 \u00f6s\u00fcp bar\u00ad\u00fdan eks\u00adpor\u00adty bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a iri \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri bo\u00adlar.<br \/>\nSu\u00adwuk\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlan te\u00adbi\u00adgy gaz ba\u00adza\u00adryn\u00adda s\u00f6w\u00adda\u00adny\u0148 m\u00f6\u00e7\u00adbe\u00adri 2018-nji \u00fdy\u00adlda\u00adky 432 mil\u00adliard kub\u00admet\u00adri bi\u00adlen de\u00ad\u0148e\u015f\u00addi\u00adre\u00adni\u0148\u00adde, 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli 546 mil\u00adliard kub\u00admet\u00adre \u00fdet\u00adme\u00adgi\u00adne ga\u00adra\u00ad\u015fyl\u00ad\u00fdar. Hy\u00adta\u00fd 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli 109 mil\u00adliard kub\u00admetr ga\u00adzy sa\u00adtyn alyp, \u00dda\u00adpo\u00adni\u00ad\u00fda\u00addan \u00f6\u0148e ge\u00ad\u00e7er, su\u00adwuk\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlan te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy sa\u00adtyn al\u00admak bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a iri im\u00adport edi\u00adji \u00fdurt\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri bo\u00adlar.<br \/>\nHal\u00adka\u00adra ener\u00adgi\u00ad\u00fda agent\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 ha\u00adsa\u00adba\u00adty\u00adna la\u00ad\u00fdyk\u00adlyk\u00adda, g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcn\u00adde tu\u00adtul\u00ad\u00fdan d\u00f6w\u00adr\u00fc\u0148 ahy\u00adry\u00adna \u00e7en\u00adli AB\u015e 2024-nji \u00fdyl\u00adda 113 mil\u00adliard kub\u00admetr su\u00adwuk\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlan ga\u00adzy eks\u00adport edip, Ka\u00adtar\u00addan we Awst\u00adra\u00adli\u00ad\u00fda\u00addan \u00f6\u0148e ge\u00ad\u00e7er. \u015eu d\u00f6w\u00adr\u00fc\u0148 i\u00e7in\u00adde su\u00adwuk\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlan te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy\u0148 eks\u00adpor\u00adtu\u00adny\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 90% t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgi AB\u015e, Awst\u00adra\u00adli\u00ad\u00fda we Rus\u00adsi\u00ad\u00fda \u00fda\u00adly \u00fdurt\u00adla\u00adry\u0148 pa\u00ad\u00fdy\u00adna d\u00fc\u00ad\u015fer.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hy\u00adta\u00fd\u00adda te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy\u0148 sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi 2017-nji \u00fdyl\u00adda 14,5%, 2018-nji \u00fdyl\u00adda 18,1% art\u00addy. \u00dd\u00f6\u00adne yk\u00addy\u00adsa\u00addy \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u0148 gow\u00ad\u015fa\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde, 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u0148 or\u00adta\u00ad\u00e7a dep\u00adgin\u00adle\u00adri her \u00fdyl\u00adda 8%-e \u00e7en\u00adli pe\u00adse ga\u00ad\u00e7ar. Azi\u00ad\u00fda-\u00ddu\u00adwa\u015f um\u00adman se\u00adbi\u00adti te\u00adbi\u00adgy ga\u00adzy sarp et\u00adme\u00adgi\u0148 ar\u00adty\u00ad\u015fyn\u00adda 4% de\u00adre\u00adje\u00add\u00e4\u00adki or\u00adta\u00ad\u00e7a \u00fdyl\u00adlyk dep\u00adgin\u00adle\u00adri bi\u00adlen iri \u00e7e\u015f\u00adme bol\u00adma\u00adgyn\u00adda gal\u00ad\u00fdar. 2024-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli umu\u00admy sarp edi\u00adli\u00ad\u015fi\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22653,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/22647"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=22647"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/22647\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/22653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=22647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=22647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=22647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}