{"id":43551,"date":"2021-05-27T23:01:13","date_gmt":"2021-05-27T18:01:13","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=43551"},"modified":"2021-05-27T23:01:13","modified_gmt":"2021-05-27T18:01:13","slug":"dunya-habarlary-gysga-setirlerde-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/dunya-habarlary-gysga-setirlerde-75\/","title":{"rendered":"D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 ha\u00adbar\u00adla\u00adry gys\u00adga se\u00adtir\u00adler\u00adde"},"content":{"rendered":"<p>I\u0148 uly a\u00fds\u00adberg. An\u00adtark\u00adti\u00adda\u00adny\u0148 g\u00fcn\u00adba\u00adta\u00adryn\u00adda\u00adky Wed\u00addella de\u0148\u00adzin\u00add\u00e4\u00adki Ron\u00adne buz\u00adly\u00adgyn\u00addan \u00e4pet a\u00fds\u00adberg gop\u00addy. \u00ddew\u00adro\u00adpa kos\u00admos gul\u00adlu\u00adgyn\u00adda (ESA) g\u00f6r\u00adke\u00adzi\u00adli\u00ad\u015fi \u00fda\u00adly, onu\u0148 me\u00fd\u00adda\u00adny, tak\u00admy\u00adnan, 4 m\u00fc\u0148 320 ine\u00add\u00f6r\u00add\u00fcl ki\u00adlo\u00admet\u00adre ba\u00adra\u00adbar\u00addyr. Onu\u0148 uzyn\u00adly\u00adgy 170 ki\u00adlo\u00admet\u00adre, ini 25 ki\u00adlo\u00admet\u00adre de\u0148. Ol ulu\u00adly\u00adgy bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a Kor\u00adsi\u00adka ada\u00adsy\u00adny\u0148 \u00fda\u00adry\u00adsy bi\u00adlen de\u00ad\u0148e\u015f\u00addi\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. ESA e\u00fd\u00ad\u00fd\u00e4m ony \u00abd\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 uly a\u00fds\u00adber\u00adgi\u00bb di\u00ad\u00fdip at\u00adlan\u00addyr\u00addy. A\u00fds\u00adberg Bri\u00adta\u00adni\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 An\u00adtark\u00adti\u00adda g\u00f6z\u00adleg gul\u00adlu\u00adgy\u00adny\u0148 \u00dder to\u00adga\u00adla\u00adgy\u00adny\u0148 g\u00f6\u00adzeg\u00ad\u00e7i\u00adlik hem\u00adra\u00adsy \u00abSen\u00adti\u00adnel-1\u00bb ar\u00adka\u00adly \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adka\u00adryl\u00addy.<\/p>\n<p>Mars\u00addan il\u00adkin\u00adji su\u00adrat\u00adla\u00adry iber\u00addi. Hy\u00adta\u00fd mar\u00adso\u00adho\u00addy \u00ab\u00c7\u017eu\u00ad\u017eun\u00bb Gy\u00adzyl pla\u00adne\u00adta\u00adda d\u00fc\u00ad\u015f\u00fc\u00adri\u00adlen wi\u00addeo\u00adla\u00adry we su\u00adrat\u00adla\u00adry \u00dde\u00adre ug\u00adra\u00addyp ba\u015f\u00adla\u00addy. Bu ba\u00adra\u00adda Hy\u00adta\u00ad\u00fdy\u0148 mil\u00adli kos\u00admos m\u00fc\u00addir\u00adli\u00adgi ha\u00adbar ber\u00ad\u00fd\u00e4r. H\u00e4\u00adzir mar\u00adso\u00adhod go\u00adnan \u00fde\u00adrin\u00adden goz\u00adga\u00adnyp, Gy\u00adzyl pla\u00adne\u00adta\u00adda bar\u00adlag i\u015f\u00adle\u00adri\u00adni ge\u00ad\u00e7ir\u00admek \u00fc\u00e7in he\u00adre\u00adket edip ug\u00adra\u00addy. Ozal ha\u00adbar ber\u00adli\u00ad\u015fi \u00fda\u00adly 15-nji ma\u00fd\u00adda Hy\u00adta\u00ad\u00fdy\u0148 il\u00adkin\u00adji \u00abT\u00fdan\u00adwen-1\u00bb kos\u00admos g\u00e4\u00admi\u00adsi, Mar\u00adsy\u0148 Uto\u00adpi\u00ad\u00fda d\u00fcz\u00adl\u00fc\u00adgi\u00adne \u00fcs\u00adt\u00fcn\u00adlik\u00adli gon\u00addy. Ol \u00f6z\u00fc\u00adne ber\u00adki\u00addi\u00adlen \u00ab\u00c7\u017eu\u00ad\u017eun\u00bb mar\u00adso\u00adho\u00addy\u00adny Gy\u00adzyl pla\u00adne\u00adta elt\u00addi. En\u00adjam 92 g\u00fcn\u00adl\u00e4p Mars\u00adda i\u015f\u00adl\u00e4r.<\/p>\n<p>E\u00fdn\u015f\u00adte\u00fd\u00adni\u0148 ha\u00adty sa\u00adtyl\u00addy. Al\u00adbert E\u00fdn\u015f\u00adte\u00fd\u00adni\u0148 me\u015f\u00adhur E = mc2 de\u0148\u00adle\u00adme\u00adsi \u00fda\u00adzy\u00adlan ha\u00adty 1,2 mil\u00adli\u00adon dol\u00adla\u00adra RR auk\u00adsi\u00adon \u00f6\u00fd\u00fcn\u00adde sa\u00adtyl\u00addy. Bu ba\u00adra\u00adda \u00abThe Gu\u00adar\u00addi\u00adan\u00bb Bos\u00adton\u00adda\u00adky auk\u00adsi\u00adon \u00f6\u00fd\u00fc\u00adne sal\u00adgy\u00adlan\u00adyp ha\u00adbar ber\u00ad\u00fd\u00e4r. Ne\u00admes di\u00adlin\u00adde \u00fda\u00adzy\u00adlan bir sa\u00adhy\u00adpa\u00adlyk gol\u00ad\u00fdaz\u00adma 1946-njy \u00fdy\u00adly\u0148 26-njy okt\u00ad\u00fdab\u00adryn\u00adda pol\u00ad\u00fdak-ame\u00adri\u00adkan fi\u00adzi\u00adgi, aly\u00admy L\u00fdud\u00adwig Sil\u00adber\u015f\u00adte\u00fd\u00adne \u00fda\u00adzy\u00adlyp\u00addyr. E\u00fdn\u015f\u00adte\u00fdn \u00f6z\u00fc\u00adne ber\u00adlen so\u00adra\u00adga E = mc2 for\u00admu\u00adla\u00adsy bi\u00adlen jo\u00adgap \u00fdol\u00adla\u00ad\u00fdar. Ol bu \u00fdaz\u00adgy\u00adny Prins\u00adton uni\u00adwer\u00adsi\u00adtet\u00adinde \u00fdaz\u00ad\u00fdar.<\/p>\n<p>Me\u015f\u00adhur ga\u00ad\u00fda \u00fdy\u00adkyl\u00addy. Ek\u00adwa\u00addor\u00adda\u00adky Ga\u00adla\u00adpa\u00adgos ada\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 ny\u00ad\u015fan\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 bi\u00adri bo\u00adlan Dar\u00adwin ga\u00ad\u00fda\u00adsy ero\u00adzi\u00ad\u00fda se\u00adb\u00e4p\u00adli \u00fdy\u00adkyl\u00addy. In\u00addi te\u00adbi\u00adgy ga\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 \u00fdo\u00adkar\u00adky b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adni\u0148 bir\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fde\u00adri\u00adni\u0148 \u00e7\u00f6k\u00adme\u00adgi ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde de\u0148\u00adzi\u0148 \u00fd\u00fc\u00adz\u00fcn\u00adde iki sa\u00adny s\u00fc\u00adt\u00fcn se\u00adle\u0148\u00adl\u00e4p g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4r. Dar\u00adwi\u00adni\u0148 ga\u00ad\u00fda\u00adsy guw\u00adwas\u00adlar \u00fc\u00e7in me\u015f\u00adhur \u00fder bo\u00adlup, d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 d\u00fcr\u00adli k\u00fcn\u00adjek\u00adle\u00adrin\u00adden k\u00f6p sy\u00ad\u00fda\u00adhat\u00ad\u00e7y\u00adny \u00f6z\u00fc\u00adne \u00e7ek\u00ad\u00fd\u00e4r\u00addi. 1978-nji \u00fdyl\u00adda \u00ddU\u00adNES\u00adKO Ga\u00adla\u00adpa\u00adgos ada\u00adla\u00adry\u00adny B\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 mi\u00adra\u00adsy\u00adny\u0148 sa\u00adna\u00adwy\u00adna gi\u00adri\u00adzip, 1985-nji \u00fdyl\u00adda B\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 bi\u00ados\u00adfe\u00adra go\u00adrag\u00adha\u00adna\u00adsy di\u00ad\u00fdip yg\u00adlan et\u00addi.<\/p>\n<p>I\u0148 uly tort ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adlan\u00addy. Fran\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adly kon\u00addi\u00adter a\u015f\u00adpez\u00adle\u00adri \u00abOpe\u00adra\u00bb at\u00adly d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 uly tor\u00adtu\u00adny \u00fda\u00adsa\u00addy\u00adlar. Gu\u00adra\u00adma\u00ad\u00e7y\u00adla\u00adry\u0148 bel\u00adle\u00adme\u00adgi\u00adne g\u00f6\u00adr\u00e4, ul\u00adla\u00adkan de\u00adser\u00adti ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adma\u00adga m\u00fc\u0148 \u00fdu\u00admurt\u00adga we 36 kg \u015fo\u00adko\u00adlad \u00fda\u00adly \u00fd\u00fcz ki\u00adlog\u00adram \u00f6n\u00fcm sarp edil\u00addi. 30,73 metr uzyn\u00adlyk\u00adda\u00adky tor\u00adty ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in kon\u00addi\u00adter a\u015f\u00adpez\u00adle\u00adri\u00adne \u00fc\u00e7 g\u00fcn ge\u00adrek bol\u00addy. Tor\u00adty Pa\u00adri\u017e ope\u00adra\u00adsy\u00adny\u0148 \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fde\u00adri bo\u00adlan Garn\u00ad\u00fde k\u00f6\u015f\u00adg\u00fcn\u00add\u00e4\u00adki stol\u00adla\u00adra \u00fder\u00adle\u015f\u00addir\u00addi\u00adler. Bu tort\u00addan da\u00addyp g\u00f6r\u00admek \u00fc\u00e7in je\u00admi \u00fc\u00e7 m\u00fc\u00ad\u0148e go\u00adla\u00fd adam gel\u00addi. \u015ee\u00fd\u00adle-de, tort ta\u00adlyp bir\u00adle\u00ad\u015fik\u00adle\u00adri\u00adne sow\u00adgat edil\u00addi.<\/p>\n<p>K\u00f6l\u00adden ta\u00adpy\u00adlan oba. Ita\u00adli\u00ad\u00fda\u00adda k\u00f6\u00adl\u00fc\u0148 d\u00fc\u00fd\u00adb\u00fcn\u00adden Ku\u00adron at\u00adly oba ta\u00adpyl\u00addy. Ol 70 \u00fdyl\u00addan gow\u00adrak wagt\u00adlap su\u00adwu\u0148 as\u00adtyn\u00adda ga\u00adlyp\u00addyr. K\u00f6l\u00adde abat\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f i\u015f\u00adle\u00adri ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlip, wagt\u00adla\u00ad\u00fdyn gu\u00adra\u00addyl\u00ad\u00fdar. Ne\u00adti\u00adje\u00adde, onu\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00addan 160-dan gow\u00adrak ja\u00fd ta\u00adpyl\u00ad\u00fdar. Ku\u00adron oba\u00adsy\u00adny\u0148 iki te\u00adbi\u00adgy k\u00f6\u00adl\u00fc\u0148 bir\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fde\u00adrin\u00adde \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n\u00addi\u00adgi \u00fc\u00e7in Glo\u00adrens\u00add\u00e4\u00adki elekt\u00adrik stan\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adsyn\u00adda \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi art\u00addyr\u00admak \u00fc\u00e7in 1950-nji \u00fdyl\u00adda oba\u00adny g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fc\u00adrip, ol \u00fde\u00adri hem su\u00adwa bas\u00addyr\u00adma\u00adly bol\u00ad\u00fdar. Di\u00ad\u0148e XIV asyr\u00adda gur\u00adlan yba\u00addat\u00adha\u00adna\u00adny\u0148 di\u00ad\u0148i k\u00f6\u00adl\u00fc\u0148 \u00fd\u00fc\u00adz\u00fcn\u00adden \u00e7y\u00adkyp du\u00adrup\u00addyr.<\/p>\n<p>\u00abBe\u00adnin b\u00fc\u00adr\u00fcn\u00e7\u00adle\u00adri\u00bb ga\u00fd\u00adta\u00adry\u00adlar. Ber\u00adlin mu\u00adze\u00ad\u00fdi XIII-XIX asyr\u00adlar\u00adda h\u00e4\u00adzir\u00adki Ni\u00adge\u00adri\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 \u00e7\u00e4k\u00adle\u00adrin\u00adde h\u00f6\u00adk\u00fcm\u00addar\u00adlyk eden Be\u00adnin pa\u00adty\u00ad\u015fa\u00adly\u00adgy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli b\u00fc\u00adr\u00fcn\u00e7\u00adden \u00fda\u00adsa\u00adlan \u00e7e\u00adper \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adri yzy\u00adna ga\u00fd\u00adta\u00adryp be\u00adrer. Bu sun\u00adgat eser\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 XIX asy\u00adry\u0148 ahy\u00adryn\u00adda al\u00adnyp ga\u00fd\u00addy\u00adlan\u00addy\u00adgy anyk\u00adla\u00adnyp\u00addyr. H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda mu\u00adze\u00fd\u00adler\u00adde we hu\u00adsu\u00adsy kol\u00adlek\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adlar\u00adda m\u00fc\u00ad\u0148e go\u00adla\u00fd eks\u00adpo\u00adnat bar. Ola\u00adry\u0148 500-den gow\u00adra\u00adgy Ber\u00adlin\u00ad mu\u00adze\u00ad\u00fdin\u00adde. Bri\u00adtan mu\u00adze\u00ad\u00fdi hem gym\u00admat\u00adlyk\u00adla\u00adry ta\u00adry\u00adhy wa\u00adta\u00adny\u00adna ga\u00fd\u00adtar\u00adma\u00adly di\u00ad\u00fden ne\u00adti\u00adj\u00e4 gel\u00addi. H\u00e4\u00adzir ol \u00fder\u00adde iki \u00fd\u00fcz t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgi Be\u00adnin b\u00fc\u00adr\u00fcn\u00e7 \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adri bar.<\/p>\n<p>\u00abSa\u00adku\u00adra\u00bb g\u00f6w\u00adhe\u00adri sa\u00adtyl\u00addy. Ha\u00fd\u00adran gal\u00addyr\u00ad\u00fdan iri we gym\u00admat \u00abSa\u00adku\u00adra\u00bb g\u00f6w\u00adhe\u00adri re\u00adkord de\u00adre\u00adje\u00adde 29 mil\u00adli\u00adon dol\u00adla\u00adra sa\u00adtyl\u00addy. S\u00f6w\u00adda Gon\u00adkong\u00adda ge\u00ad\u00e7i\u00adril\u00addi. 15,8 ka\u00adrat\u00adlyk g\u00fcl\u00adg\u00fc\u00adne-gyr\u00admy\u00adzy re\u0148k\u00adli da\u015f \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adge zy\u00adnat ber\u00ad\u00fd\u00e4r. Iki aly\u00adjy sa\u00ad\u00fda\u00adla\u00adry\u0148 se\u00fd\u00adrek ut\u00adga\u015f\u00adma\u00adsy bi\u00adlen \u00f6w\u00ad\u015f\u00fcn at\u00ad\u00fdan g\u00f6w\u00adher ga\u015f\u00adly \u00fd\u00fc\u00adz\u00fck \u00fc\u00e7in s\u00f6w\u00adda\u00adla\u015f\u00addy\u00adlar. Ola\u00adry\u0148 bi\u00adri te\u00adle\u00adfon\u00adda s\u00f6w\u00adda\u00adla\u00ad\u015fyp, ep-es\u00adli t\u00f6\u00adle\u00addi. Gym\u00admat ba\u00adha\u00adly da\u015f \u00dda\u00adpo\u00adni\u00ad\u00fda\u00adda \u00fcl\u00adj\u00e4\u00adni\u0148 bir g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi bo\u00adlan sa\u00adku\u00adra aga\u00adjy\u00adny\u0148 ady\u00adny g\u00f6\u00adter\u00ad\u00fd\u00e4r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I\u0148 uly a\u00fds\u00adberg. An\u00adtark\u00adti\u00adda\u00adny\u0148 g\u00fcn\u00adba\u00adta\u00adryn\u00adda\u00adky Wed\u00addella de\u0148\u00adzin\u00add\u00e4\u00adki Ron\u00adne buz\u00adly\u00adgyn\u00addan \u00e4pet a\u00fds\u00adberg gop\u00addy. \u00ddew\u00adro\u00adpa kos\u00admos gul\u00adlu\u00adgyn\u00adda (ESA) g\u00f6r\u00adke\u00adzi\u00adli\u00ad\u015fi \u00fda\u00adly, onu\u0148 me\u00fd\u00adda\u00adny, tak\u00admy\u00adnan, 4 m\u00fc\u0148 320 ine\u00add\u00f6r\u00add\u00fcl ki\u00adlo\u00admet\u00adre ba\u00adra\u00adbar\u00addyr. Onu\u0148 uzyn\u00adly\u00adgy 170 ki\u00adlo\u00admet\u00adre, ini 25 ki\u00adlo\u00admet\u00adre de\u0148. Ol ulu\u00adly\u00adgy bo\u00ad\u00fdun\u00ad\u00e7a Kor\u00adsi\u00adka ada\u00adsy\u00adny\u0148 \u00fda\u00adry\u00adsy bi\u00adlen de\u00ad\u0148e\u015f\u00addi\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. ESA e\u00fd\u00ad\u00fd\u00e4m ony \u00abd\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 uly a\u00fds\u00adber\u00adgi\u00bb di\u00ad\u00fdip at\u00adlan\u00addyr\u00addy. A\u00fds\u00adberg Bri\u00adta\u00adni\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 An\u00adtark\u00adti\u00adda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43552,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/43551"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=43551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/43551\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/43552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=43551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=43551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=43551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}