{"id":47012,"date":"2021-08-26T19:07:12","date_gmt":"2021-08-26T14:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=47012"},"modified":"2023-11-10T16:42:14","modified_gmt":"2023-11-10T11:42:14","slug":"daglar-osyarmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/daglar-osyarmi\/","title":{"rendered":"Dag\u00adlar \u00f6s\u00ad\u00fd\u00e4r\u00admi?"},"content":{"rendered":"<p>\u00dde\u00adri\u0148 as\u00adtyn\u00adda bo\u00adlup ge\u00e7\u00ad\u00fd\u00e4n te\u00adbi\u00adgy ha\u00addy\u00adsa\u00adla\u00adr dag\u00adla\u00adry\u0148 az\u00adda-k\u00e4n\u00adde hem bol\u00adsa be\u00fd\u00adgel\u00adme\u00adgi\u00adne, k\u00e4\u00adha\u00adlat\u00adlar\u00adda bol\u00adsa pe\u00adsel\u00adme\u00adgi\u00adne se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. Dag\u00adla\u00adry\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 \u00fc\u00fdt\u00adge\u00adme\u00adgi\u00adne wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 part\u00adla\u00adma\u00adgy hem se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. \u00ddew\u00adro\u00adpa\u00adny\u0148 i\u0148 uzyn i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adka\u00adny Ita\u00adli\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 Si\u00adsi\u00adli\u00ad\u00fda ada\u00adsyn\u00adda \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Go\u00adla\u00fd\u00adda Et\u00adna at\u00adly bu da\u00adgy\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 \u00fc\u00fdt\u00adg\u00e4n\u00addi\u00adgi ha\u00adbar be\u00adril\u00addi. So\u0148\u00adky mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adra g\u00f6\u00adr\u00e4, wul\u00adka\u00adny\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta-g\u00fcn\u00addo\u00adgar ger\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi 3357 met\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. Mun\u00addan ozal\u00adky 40 \u00fdy\u00adly\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda da\u00adgy\u0148 de\u00admir\u00adga\u00adzyk-g\u00fcn\u00addo\u00adgar ger\u00ad\u015fi i\u0148 be\u00ad\u00fdik no\u00adka\u00addy ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar\u00addy. 1981-nji \u00fdyl\u00adda bu de\u00adp\u00e4\u00adni\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 3350 metr\u00addi\u00adgi anyk\u00adla\u00adnyp\u00addy. 2018-nji \u00fdyl\u00adda \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adkan part\u00adla\u00adma\u00addan so\u0148\u00adra onu\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi 3326 met\u00adre \u00e7en\u00adli pe\u00adse\u00adlip\u00addir. \u00ddag\u00adny da\u00adgy\u0148 bu de\u00adpe\u00adsi bir\u00adne\u00adme \u00e7\u00f6\u00adk\u00fcp\u00addir. Et\u00adna da\u00adgy\u00adny\u0148 je\u00admi d\u00f6rt ger\u00ad\u015fi bar. Bu de\u00adpe\u00adle\u00adri\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 aty\u00adlyp \u00e7yk\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde \u00fc\u00fdt\u00adge\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu dag d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adde i\u0148 i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 ba\u00adr \u00fderi ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Bu i\u015f\u00adje\u0148\u00adlik da\u00adgy\u0148 \u015fe\u00adki\u00adli\u00adni hem \u00fc\u00fdt\u00adged\u00ad\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><strong>Wul\u00adkan\u00adlar ba\u00adra\u00adda t\u00e4\u00adsin mag\u00adlu\u00admat\u00adlar<\/strong><br \/>\nWul\u00adkan\u00adlar, adat\u00ad\u00e7a, dag ge\u00adri\u015f\u00adle\u00adrin\u00adde du\u015f ge\u00adlip, \u00dder gat\u00adla\u00adgy\u00adny\u0148 as\u00adtyn\u00addan gaz, gyz\u00adgyn mag\u00adma (su\u00adwuk hal\u00adda\u00adky gyz\u00adgyn mas\u00adsa) \u00fda-da k\u00fcl p\u00fcr\u00adk\u00fcp \u00e7y\u00adkar\u00ad\u00fdar\u00adlar.<br \/>\nWul\u00adkan\u00adlar, k\u00f6p\u00adlen\u00e7, tek\u00adto\u00adni\u00adki pli\u00adta\u00adla\u00adry\u0148 gal\u00adta\u015f\u00ad\u00fdan \u00fde\u00adrin\u00adde ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nWul\u00adkan\u00adlar i\u015f\u00adje\u0148, uku\u00adda\u00adky hem-de s\u00f6\u00adnen wul\u00adkan\u00adlar di\u00ad\u00fden to\u00adpar\u00adla\u00adra b\u00f6\u00adl\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4r. Bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e \u00fdyl\u00addan atyl\u00ad\u00fdan wul\u00adkan\u00adla\u00adra i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adkan\u00adlar di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4r. H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda atyl\u00adma\u00addyk, em\u00adma part\u00adla\u00adny\u00adna en\u00ad\u00e7e\u00adme \u00fdyl bo\u00adlan we ha\u00ad\u00e7an atyl\u00adja\u00adgy hem bel\u00adli bol\u00adma\u00addyk wul\u00adkan\u00adlar uku\u00adda\u00adky to\u00adpa\u00adra de\u00adgi\u015f\u00adli ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. So\u0148\u00adky ge\u00adzek part\u00adla\u00adny\u00adna \u00fd\u00fcz\u00adler\u00ad\u00e7e \u00fdyl bo\u00adlan wul\u00adkan\u00adla\u00adra s\u00f6\u00adnen wul\u00adkan\u00adlar di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fd\u00adle-de bol\u00adsa ola\u00adry\u0148 hem ha\u00ad\u00e7an part\u00adla\u00adjak\u00addy\u00adgy bel\u00adli d\u00e4l.<br \/>\nHa\u00fd\u00adran gal\u00addy\u00adry\u00adjy te\u00adbi\u00adgy t\u00e4\u00adsin\u00adlik bo\u00adlan wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 \u015fe\u00adki\u00adli we ulu\u00adly\u00adgy d\u00fcr\u00adli-d\u00fcr\u00adli bol\u00ad\u00fdar. Olar \u015fe\u00adkil ba\u00adbat\u00adda, esa\u00adsan, iki to\u00adpa\u00adra b\u00f6\u00adl\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4r \u2013 ga\u00adry\u00ad\u015fyk hem-de \u00fdal\u00adpak wul\u00adkan\u00adlar.<br \/>\nAn\u00adtark\u00adti\u00adka\u00adda\u00adky Ere\u00adbus da\u00adgy \u00dde\u00adri\u0148 i\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta\u00adsyn\u00adda\u00adky i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adkanly \u00fder ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Dag G\u00fc\u00adnor\u00adta pol\u00ad\u00fdu\u00adsy\u0148 ikin\u00adji be\u00ad\u00fdik no\u00adka\u00addy bo\u00adlup, be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi 3794 met\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nIn\u00addo\u00adne\u00adzi\u00ad\u00fda, \u00dda\u00adpo\u00adni\u00ad\u00fda we AB\u015e d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 k\u00f6p i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adka\u00adny bo\u00adlan \u00fdurt\u00adla\u00adr ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar.<br \/>\nGa\u00adwai ada\u00adsy\u00adny\u0148 Mau\u00adna Loa da\u00adgyn\u00adda\u00adky wul\u00adkan i\u0148 be\u00adlent\u00adde \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n wul\u00adkan ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Onu\u0148 be\u00adlent\u00adli\u00adgi 4100 metr\u00adden gow\u00adrak\u00addyr. Bu \u00fder\u00adde so\u0148\u00adky ge\u00adzek 1984-nji \u00fdyl\u00adda part\u00adla\u00adma bol\u00addy.<br \/>\n\u00dder \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adne \u00e7y\u00adkan wag\u00adty la\u00adwa\u00adla\u00adry\u0148 gyz\u00adgyn\u00adly\u00adgy 1 m\u00fc\u0148 250 de\u00adre\u00adje bol\u00ad\u00fdar.<br \/>\nWe\u00adne\u00adra G\u00fcn ul\u00adga\u00admyn\u00adda has k\u00f6p wul\u00adka\u00adny\u0148 ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4n pla\u00adne\u00adta\u00adsy ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar.<br \/>\nMars\u00adda\u00adky Olimp da\u00adgy i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adkanly ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. 1971-nji \u00fdyl\u00adda \u00abMa\u00adri\u00adner 9\u00bb kos\u00admos g\u00e4\u00admi\u00adsi ar\u00adka\u00adly \u00fcs\u00adti a\u00e7y\u00adlan da\u00adgy\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi 22 ki\u00adlo\u00admet\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nMars\u00adda ba\u015f\u00adga-da bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e dag\u00adlar we wul\u00adkan\u00adlar ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><strong>Su\u00adwu\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda hem wul\u00adkan\u00adlar bar<\/strong><br \/>\nWul\u00adkan\u00adlar di\u00ad\u0148e gu\u00adry \u00fder\u00adde d\u00e4l, e\u00fd\u00adsem, um\u00adma\u00adny\u0148 \u00e7u\u0148\u00adluk\u00adla\u00adryn\u00adda hem pe\u00fd\u00adda bol\u00ad\u00fdar. De\u0148\u00adzi\u0148 d\u00fc\u00fd\u00adb\u00fcn\u00adden aty\u00adlyp \u00e7y\u00adkan la\u00adwa\u00adlar de\u00ad\u0148iz su\u00adwu\u00adny \u00fdy\u00adla\u00addyp, \u00f6z\u00adba\u015f\u00addak ekoul\u00adga\u00admy eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nWul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 \u00fda\u00adryl\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7yk\u00ad\u00fdan la\u00adwa\u00adlar top\u00adra\u00adgy\u0148 t\u00e4\u00adze g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 eme\u00adle gel\u00adme\u00adgi\u00adne se\u00adb\u00e4p bo\u00ad\u00fdar. De\u00ad\u0148iz ke\u00adnar\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7yk\u00ad\u00fdan la\u00adwa su\u00adwa ga\u00adry\u00ad\u015fyp, so\u00adwa\u00ad\u00fdar. Ne\u00adti\u00adje\u00adde, d\u00fcr\u00adli re\u0148k\u00adli da\u015f\u00adlar eme\u00adle gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nUm\u00adman\u00adlar\u00addan aty\u00adlyp \u00e7yk\u00ad\u00fdan wul\u00adkan\u00adlar k\u00e4\u00adha\u00adlat\u00adlar\u00adda ada\u00adla\u00adry\u0148 eme\u00adle gel\u00adme\u00adgi\u00adne hem se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. Ada\u00adla\u00adry\u0148 eme\u00adle gel\u00adme\u00adgi gu\u015f\u00adla\u00adry we be\u00fd\u00adle\u00adki jan\u00addar\u00adla\u00adry \u00f6z\u00fc\u00adne \u00e7ek\u00ad\u00fd\u00e4r. Wul\u00adka\u00adny\u0148 atyl\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde eme\u00adle ge\u00adlen top\u00adrak d\u00fcr\u00adli mi\u00adne\u00adral\u00adla\u00adra ba\u00fd bo\u00adlup, \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 gys\u00adga wagt\u00adda k\u00f6\u00adpel\u00adme\u00adgi\u00adne ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4r we bu \u00fder\u00adde \u00f6z\u00adba\u015f\u00addak ekoul\u00adgam eme\u00adle gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nWul\u00adka\u00adny\u0148 atyl\u00adma\u00adgy ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde 2011-nji \u00fdyl\u00adda Gy\u00adzyl de\u00ad\u0148iz\u00adde \u015eo\u00adlan ada\u00adsy we 2013-nji \u00fdyl\u00adda Ja\u00addid ada\u00adsy eme\u00adle gel\u00addi. Bu iki ada \u00dde\u00adme\u00adne de\u00adgi\u015f\u00adli ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle ada\u00adla\u00adr \u00dda\u00adpo\u00adni\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 go\u00adla\u00ad\u00fdyn\u00adda hem pe\u00fd\u00adda bo\u00adlup\u00addy.<br \/>\nSu\u00adwas\u00adty wul\u00adkan\u00adlar \u00ddu\u00adwa\u015f um\u00adma\u00adnyn\u00adda has k\u00f6p ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4r. Um\u00adma\u00adny\u0148 da\u015f-t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgin\u00add\u00e4\u00adki i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adkan\u00adla\u00adra Ot hal\u00adka\u00adsy di\u00ad\u00fdil\u00ad\u00fd\u00e4r. \u00c7i\u00adli\u00adden \u00fdo\u00adkar\u00adly\u00adgy\u00adna gi\u00addip, Al\u00ad\u00fdas\u00adka\u00adny\u0148 go\u00adla\u00ad\u00fdyn\u00adda \u00ddew\u00adra\u00adzi\u00ad\u00fda ta\u00adrap a\u00fd\u00adla\u00adnyp, ol \u00fder\u00adden hem T\u00e4\u00adze Ze\u00adlan\u00addi\u00ad\u00fda \u00e7en\u00adli ara\u00adly\u00adgy \u00f6z i\u00e7i\u00adne al\u00ad\u00fdan bu se\u00adbit nal \u015fe\u00adki\u00adli\u00adni eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu \u00fder\u00adde 40 m\u00fc\u0148 t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgi su\u00adwas\u00adty wul\u00adkan bar.<br \/>\nIn\u00addo\u00adne\u00adzi\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 Su\u00adla\u00adwe\u00adsi adasynda we onu\u0148 t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgin\u00add\u00e4\u00adki ada\u00adlar\u00adda \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan ma\u00adleo gu\u015f\u00adla\u00adry wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 go\u00adla\u00ad\u00fdyn\u00adda\u00adky \u00e7\u00e4\u00adge\u00adlik\u00adler\u00adde \u00fdu\u00admurt\u00adga\u00adla\u00ad\u00fdarlar. Top\u00adrak \u00fdu\u00admurt\u00adga\u00adla\u00adry\u0148 amat\u00adly \u00fdy\u00adly\u00adlyk\u00adda sak\u00adlan\u00adma\u00adgy\u00adna we j\u00fc\u00fd\u00adj\u00e4\u00adni\u0148 wag\u00adtyn\u00adda \u00e7yk\u00adma\u00adgy\u00adna \u015fert d\u00f6\u00adred\u00ad\u00fd\u00e4r. \u00ddu\u00admurt\u00adga\u00adlar d\u00f6w\u00adlen\u00adde j\u00fc\u00fd\u00adje\u00adler \u00fdy\u00adly top\u00adrak\u00addan \u00fde\u00adri\u0148 \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adne \u00e7yk\u00ad\u00fdar\u00adlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dde\u00adri\u0148 as\u00adtyn\u00adda bo\u00adlup ge\u00e7\u00ad\u00fd\u00e4n te\u00adbi\u00adgy ha\u00addy\u00adsa\u00adla\u00adr dag\u00adla\u00adry\u0148 az\u00adda-k\u00e4n\u00adde hem bol\u00adsa be\u00fd\u00adgel\u00adme\u00adgi\u00adne, k\u00e4\u00adha\u00adlat\u00adlar\u00adda bol\u00adsa pe\u00adsel\u00adme\u00adgi\u00adne se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. Dag\u00adla\u00adry\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 \u00fc\u00fdt\u00adge\u00adme\u00adgi\u00adne wul\u00adkan\u00adla\u00adry\u0148 part\u00adla\u00adma\u00adgy hem se\u00adb\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. \u00ddew\u00adro\u00adpa\u00adny\u0148 i\u0148 uzyn i\u015f\u00adje\u0148 wul\u00adka\u00adny Ita\u00adli\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 Si\u00adsi\u00adli\u00ad\u00fda ada\u00adsyn\u00adda \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Go\u00adla\u00fd\u00adda Et\u00adna at\u00adly bu da\u00adgy\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 \u00fc\u00fdt\u00adg\u00e4n\u00addi\u00adgi ha\u00adbar be\u00adril\u00addi. So\u0148\u00adky mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adra g\u00f6\u00adr\u00e4, wul\u00adka\u00adny\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta-g\u00fcn\u00addo\u00adgar ger\u00ad\u015fi\u00adni\u0148 be\u00ad\u00fdik\u00adli\u00adgi 3357 met\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. Mun\u00addan ozal\u00adky 40 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47013,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/47012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=47012"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/47012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92001,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/47012\/revisions\/92001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/47013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=47012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=47012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=47012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}