{"id":58040,"date":"2022-04-03T10:33:41","date_gmt":"2022-04-03T05:33:41","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=58040"},"modified":"2022-04-02T10:35:38","modified_gmt":"2022-04-02T05:35:38","slug":"kim-hacan-oylap-tapdy-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/kim-hacan-oylap-tapdy-3\/","title":{"rendered":"Kim, ha\u00ad\u00e7an o\u00fd\u00adlap tap\u00addy?"},"content":{"rendered":"<p>Elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adla\u00adnyp ta\u00adpyl\u00adma\u00adgy adam\u00adzat ta\u00adry\u00adhyn\u00adda\u00adky m\u00f6\u00adh\u00fcm a\u00e7y\u015f\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri bol\u00ad\u00fdar. Bu a\u00e7y\u015f be\u00fd\u00adle\u00adki a\u00e7y\u00ad\u015flary\u0148 hem ba\u015f\u00adlan\u00adgy\u00adjy bol\u00ad\u00fdar. E\u00fd\u00adsem, elekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny kim we ha\u00ad\u00e7an o\u00fd\u00adlap tap\u00addy\u00adka?! H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda elekt\u00adrik to\u00adgy dur\u00admu\u00ad\u015fy\u00admy\u00adzy\u0148 bir b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adne \u00f6w\u00adr\u00fcl\u00addi. Adam\u00adlar g\u00fcn\u00adde\u00adlik dur\u00admu\u00ad\u015fy\u00adny\u0148 her ug\u00adrun\u00adda elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny ulan\u00ad\u00fdar\u00adlar. Elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adla\u00adnyp ta\u00adpyl\u00adma\u00adgy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli d\u00fcr\u00adli \u00e7e\u015f\u00adme\u00adler\u00adde, d\u00fcr\u00adli mag\u00adlu\u00admat\u00adlar bar. Ta\u00adry\u00adhy \u00fdaz\u00adgy\u00adlar\u00adda elekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny a\u00e7an il\u00adkin\u00adji ada\u00admy\u0148 Ben\u00adja\u00admin Frank\u00adlin\u00addi\u00adgi a\u00fd\u00addyl\u00ad\u00fdar. Bu ugur\u00adda\u00adky il\u00adkin\u00adji sy\u00adnag\u00adlar Frank\u00adli\u00adni\u0148 \u00fda\u00ad\u015fap ge\u00ad\u00e7en d\u00f6w\u00adr\u00fcn\u00adde ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlip\u00addir. Bu sy\u00adnag\u00adla\u00adry\u0148 ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde elekt\u00adrik bi\u00adlen \u00fdyl\u00addy\u00adry\u00admy\u0148 ara\u00adsyn\u00adda\u00adky bag\u00adla\u00adny\u00ad\u015fyk \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adka\u00adryl\u00addy. \u015ee\u00fd\u00adle-de bol\u00adsa, elekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adla\u00adnyp ta\u00adpy\u00adlan d\u00f6w\u00adri mi\u00adla\u00addy\u00addan \u00f6\u0148\u00adki 600-nji \u00fdyl\u00adlar ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Grek\u00adler \u00fde\u00adlek\u00adli ma\u00adta\u00adla\u00adry s\u00fcr\u00adt\u00fcp, g\u00fc\u00fd\u00e7\u00adli agyr\u00adlyk g\u00fc\u00fd\u00adj\u00fc\u00adni d\u00f6\u00adre\u00addip, elekt\u00adrik u\u00e7\u00adgu\u00adny ar\u00adka\u00adly sta\u00adtik elekt\u00adrik g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni d\u00f6\u00adre\u00addip\u00addir\u00adler. 1600-nji \u00fdyl\u00adlar\u00adda bol\u00adsa, i\u0148\u00adlis fi\u00adzi\u00adgi Wil\u00ad\u00fdam Gil\u00adbert k\u00e4\u00adbir ma\u00adte\u00adri\u00adal\u00adla\u00adry\u0148 s\u00fcr\u00adt\u00fcl\u00adme\u00adgi ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde \u00abg\u00fc\u00fd\u00adji\u00bb kes\u00adgit\u00adl\u00e4p\u00addir. Bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e \u00fdyl\u00addan so\u0148, i\u0148\u00adlis aly\u00admy To\u00admas Braun \u00f6z ki\u00adta\u00adbyn\u00adda il\u00adkin\u00adji ge\u00adzek elekt\u00adrik s\u00f6\u00adz\u00fc\u00adni ulan\u00fdar. 1752-nji \u00fdyl\u00adda Ben\u00adja\u00admin Frank\u00adlin \u00fdyl\u00addy\u00adrym\u00addan il\u00adkin\u00adji u\u00e7\u00adgu\u00adny a\u00e7ar bi\u00adlen \u00abtut\u00adma\u00adgy\u00bb ba\u00ad\u015far\u00addy.<br \/>\n\u015ee\u00fd\u00adle-de bol\u00adsa, k\u00e4\u00adbir hi\u00admi\u00adki mad\u00adda\u00adla\u00adry\u0148 ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde elekt\u00adrik \u00f6n\u00add\u00fcr\u00admek uky\u00adby 1800-nji \u00fdyl\u00adda ital\u00ad\u00fdan fi\u00adzi\u00adgi Ales\u00adsand\u00adro Wol\u00adta ta\u00adra\u00adpyn\u00addan d\u00f6\u00adre\u00addil\u00addi.<br \/>\nElekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny o\u00fd\u00adlap ta\u00adpy\u00adjy h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde ka\u00adbul edi\u00adlen i\u0148\u00adlis fi\u00adzi\u00adgi Wil\u00ad\u00fdam Gil\u00adbert bu re\u00adak\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adny la\u00adtyn\u00ad\u00e7a \u00abelekt\u00adrik\u00bb s\u00f6\u00adz\u00fc\u00adne esas\u00adlan\u00ad\u00fdan zat\u00adla\u00adry\u0148, elekt\u00adrik s\u00fcr\u00adt\u00fcl\u00adme\u00adsi ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7yk\u00ad\u00fdan g\u00fc\u00fd\u00e7 di\u00ad\u00fdip kes\u00adgit\u00adle\u00addi.<br \/>\nElekt\u00adrik bi\u00adlen y\u015fyk\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adlan il\u00adkin\u00adji \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdy\u015f me\u00fd\u00adda\u00adny Fran\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 Li\u00adon \u015f\u00e4\u00adhe\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki Im\u00adpe\u00adra\u00adtor k\u00f6\u00ad\u00e7e\u00adsi\u00addir. Im\u00adpe\u00adra\u00adtor k\u00f6\u00ad\u00e7e\u00adsi 1857-nji \u00fdyl\u00adda ark lam\u00adpa\u00adla\u00adry bi\u00adlen y\u015fyk\u00adlan\u00addy\u00adryl\u00addy. 1878-nji \u00fdyl\u00adda bol\u00adsa, Fran\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adny\u0148 Pa\u00adri\u017e \u015f\u00e4\u00adhe\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki Ope\u00adra k\u00f6\u00ad\u00e7e\u00adsi y\u015fyk\u00adlan\u00addy\u00adryl\u00addy. Elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny t\u00e4\u00adjir\u00ad\u00e7i\u00adlik mak\u00adsat\u00adly ulan\u00admak 1882-nji \u00fdyl\u00adda \u00abJPMor\u00adgan Cha\u00adse\u00bb kom\u00adpa\u00adni\u00ad\u00fda\u00adsy ta\u00adra\u00adpyn\u00addan ama\u00adla a\u015fy\u00adryl\u00addy.<br \/>\nD\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00add\u00e4\u00adki il\u00adkin\u00adji elekt\u00adrik be\u00adke\u00addi 1878-nji \u00fdyl\u00adda Ang\u00adli\u00ad\u00fda\u00adda me\u015f\u00adhur fi\u00adzik Wil\u00ad\u00fdam Jorj Armst\u00adrong ta\u00adra\u00adpyn\u00addan sun\u00adgat ga\u00adle\u00adre\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny \u00fdag\u00adty\u00adlan\u00addy\u00adryl\u00admak \u00fc\u00e7in gu\u00adrul\u00addy. Il\u00adkin\u00adji gid\u00adroe\u00adlekt\u00adrik stan\u00adsi\u00ad\u00fda\u00adsy 1881-nji \u00fdyl\u00adda AB\u015e-ny\u0148 Nia\u00adga\u00adra \u015fagla\u00adwu\u00adgy\u00adny\u0148 go\u00adla\u00ad\u00fdyn\u00adda \u00ab\u015eel\u00adkopf elekt\u00adrik be\u00adke\u00addi\u00bb ady bi\u00adlen d\u00f6\u00adre\u00addil\u00addi. Il\u00adkin\u00adji elekt\u00adrik ul\u00adga\u00admy 1885-nji \u00fdyl\u00adda \u015ewe\u00fd\u00adsa\u00adri\u00ad\u00fda\u00adda pes wolt\u00adly we 1889-njy \u00fdyl\u00adda Ita\u00adli\u00ad\u00fda\u00adda \u00fdo\u00adka\u00adry wolt\u00adly gu\u00adrul\u00addy. \u00abPearl Street\u00bb elekt\u00adrik be\u00adke\u00addi 1882-nji \u00fdyl\u00adda N\u00fdu-\u00ddork\u00adda To\u00admas Edi\u00adson ta\u00adra\u00adpyn\u00addan a\u00e7yl\u00addy. Bu be\u00adke\u00addi\u0148 5 m\u00fc\u0148 lam\u00adpa\u00adny \u00fdak\u00adma\u00adga m\u00fcm\u00adkin\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi bo\u00adlup\u00addyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Gurbangeldi Kuly\u00fdew, <\/strong><br \/>\n<strong>S.A.Ny\u00fdazow adyndaky T\u00fcrkmen oba hojalyk uniwersitetini\u0148 mugallymy. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adla\u00adnyp ta\u00adpyl\u00adma\u00adgy adam\u00adzat ta\u00adry\u00adhyn\u00adda\u00adky m\u00f6\u00adh\u00fcm a\u00e7y\u015f\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri bol\u00ad\u00fdar. Bu a\u00e7y\u015f be\u00fd\u00adle\u00adki a\u00e7y\u00ad\u015flary\u0148 hem ba\u015f\u00adlan\u00adgy\u00adjy bol\u00ad\u00fdar. E\u00fd\u00adsem, elekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny kim we ha\u00ad\u00e7an o\u00fd\u00adlap tap\u00addy\u00adka?! H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda elekt\u00adrik to\u00adgy dur\u00admu\u00ad\u015fy\u00admy\u00adzy\u0148 bir b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adne \u00f6w\u00adr\u00fcl\u00addi. Adam\u00adlar g\u00fcn\u00adde\u00adlik dur\u00admu\u00ad\u015fy\u00adny\u0148 her ug\u00adrun\u00adda elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny ulan\u00ad\u00fdar\u00adlar. Elekt\u00adrik ener\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adla\u00adnyp ta\u00adpyl\u00adma\u00adgy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli d\u00fcr\u00adli \u00e7e\u015f\u00adme\u00adler\u00adde, d\u00fcr\u00adli mag\u00adlu\u00admat\u00adlar bar. Ta\u00adry\u00adhy \u00fdaz\u00adgy\u00adlar\u00adda elekt\u00adrik to\u00adgu\u00adny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58041,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"status","meta":{"footnotes":""},"categories":[301,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/58040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=58040"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/58040\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/58041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=58040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=58040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=58040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}