{"id":61862,"date":"2022-07-28T19:05:00","date_gmt":"2022-07-28T14:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=61862"},"modified":"2022-07-29T12:07:04","modified_gmt":"2022-07-29T07:07:04","slug":"saglyga-peydaly-miwe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/saglyga-peydaly-miwe\/","title":{"rendered":"Sag\u00adlyga pe\u00fd\u00adda\u00adly miwe"},"content":{"rendered":"\n<p>Bi\u00adzi\u0148 pla\u00adne\u00adta\u00admyz\u00adda \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 m\u00fc\u0148\u00adler\u00ad\u00e7e\u00adsi \u00f6s\u00fcp \u00fde\u00adti\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Ola\u00adry\u0148 k\u00f6\u00adp\u00fc\u00adsi be\u00adje\u00adri\u015f h\u00e4\u00adsi\u00ad\u00fde\u00adti\u00adne e\u00fde\u00addir. \u015eu mak\u00adsat bi\u00adlen olar der\u00adman\u00adlyk \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri di\u00fd\u00adlip at\u00adlan\u00addy\u00adryl\u00ad\u00fdar. Hormatly Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowy\u0148 \u00abT\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 der\u00adman\u00adlyk \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u00bb at\u00adly k\u00f6p jiltli ylmy ensiklopedik ki\u00adta\u00adby\u00adna \u015fol \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 en\u00ad\u00e7e\u00adme\u00adsi gi\u00adri\u00adzil\u00addi.<br>\u00ddur\u00addu\u00admy\u00adzy\u0148 g\u00f6\u00adzel te\u00adbi\u00adga\u00adty\u00adnda bit\u00fd\u00e4n \u00f6s\u00fcm\u00adlikleri\u0148 bi\u00adri-de hoz agajydyr. Hoz\u00adlar ma\u015f\u00adga\u00adla\u00adsy\u00adny\u0148 ady\u00adbir uru\u00adgy\u00adny\u0148 bo\u00ad\u00fdy 20-25 met\u00adre \u00fdet\u00adip bir \u00fda-da k\u00f6p s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adni eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4r. K\u00f6p \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan hoz agajyny\u0148 s\u00fc\u00adt\u00fcn\u00adle\u00adri ga\u00adram\u00adtyl-\u00e7al re\u0148k\u00adli, \u00f6r\u00e4n owa\u00addan bol\u00ad\u00fdar.<br>Ho\u00adzu\u0148 mi\u00adwe\u00adle\u00adri to\u00adga\u00adlak \u00fda-da s\u00fc\u00fdn\u00admeg\u00adr\u00e4k g\u00f6r\u00adn\u00fc\u015f\u00adli bo\u00adlup, da\u00ad\u015fy ga\u00adra-\u00fda\u00ad\u015fyl re\u0148k\u00adli, der\u00adji\u00admek ga\u00adly\u0148 et\u00adlek ga\u00adbyk bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen, uly \u015f\u00e4\u00adni\u00adgi bar. Adat\u00ad\u00e7a az-kem t\u00fc\u00fd\u00adja\u00adgaz\u00adlar bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen, mi\u00adwe\u00ad\u00fdan\u00adly. Hozu\u0148 i\u00e7\u00adki b\u00f6\u00adle\u00adgi 2-5 sa\u00adny do\u00adly d\u00e4l per\u00adde\u00adler ar\u00adka\u00adly b\u00f6\u00adl\u00fc\u00adnen\u00addir. Aga\u00e7\u00adla\u00ad\u015fan ga\u00adby\u00adgy\u00adny\u0148 i\u00e7in\u00adde go\u015fa ma\u00ad\u0148yz \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Mi\u00adwe\u00ad\u00fda\u00adny do\u00adly \u00fde\u00adti\u00ad\u015fen\u00adde ga\u00adby\u00adgy ja\u00fd\u00adryl\u00ad\u00fdar we en\u00addo\u00adkarp\u00addan \u00fda-da \u015f\u00e4\u00adni\u00adjek\u00adden b\u00f6\u00adl\u00fc\u00adnip a\u00fd\u00adryl\u00ad\u00fdar. Onu\u0148 i\u00e7in\u00adde d\u00f6rt per\u00adli\u00adga\u00adna\u00adta me\u0148\u00adze\u015f to\u00adhum \u2013 ma\u00ad\u0148yz \u00fder\u00adle\u00ad\u015fip, \u00fd\u00fc\u00adzi \u00fdu\u00adka\u00adjyk de\u00adri\u00adjik bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen\u00addir. Hoz aga\u00adjy\u00ad 10-12-nji \u00fdy\u00adl\u00adda mi\u00adwe ber\u00ad\u00fd\u00e4r.<br>Ga\u00addy\u00admy der\u00adman\u00adlyk \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 sa\u00adna\u00adwy\u00adna gir\u00ad\u00fd\u00e4n hoz ba\u00adra\u00adda\u00adky \u00fdaz\u00adgy\u00adla\u00adra Gip\u00adpok\u00adra\u00adty\u0148, Di\u00ados\u00adko\u00adri\u00addi\u0148, Si\u00adse\u00adro\u00adny\u0148, Pli\u00adni\u00fd uly\u00adny\u0148, Wer\u00adgi\u00adli\u00adni\u0148 we be\u00fd\u00adle\u00adki ga\u00addy\u00admy grek hem rim alym\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 eser\u00adle\u00adrin\u00adde du\u015f\u00admak bol\u00ad\u00fdar. Ki\u00adri\u0148 pa\u00adty\u00ad\u015fa\u00adlyk eden d\u00f6w\u00adr\u00fcn\u00adde E\u00fd\u00adra\u00adny\u0148 pa\u00fd\u00adtag\u00adtyn\u00adda il\u00adkin\u00adji mi\u00adwe\u00ad\u00e7i\u00adlik mek\u00adde\u00adbi\u00adni\u0148 d\u00fc\u00fd\u00adbi tu\u00adtul\u00ad\u00fdar, \u015fon\u00adda hoz g\u00f6r\u00adn\u00fck\u00adli \u00fde\u00adri e\u00fde\u00adl\u00e4p\u00addir. Hoz aga\u00adjy \u00abJuglans regia\u00bb, hoz\u00adlar ma\u015f\u00adga\u00adla\u00adsy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli bo\u00adlup, be\u00adlent bo\u00fd\u00adly g\u00fcr \u015fa\u00adha\u00adla\u00adnan aga\u00e7\u00addyr. Bu da\u00adragta grek ho\u00adzy \u00fda-da ada\u00adty hoz hem di\u00fdil\u00fd\u00e4r. \u00abGrek ho\u00adzy\u00bb di\u00fdilmegini\u0148 se\u00adb\u00e4\u00adbi, ol Rus\u00adsi\u00ad\u00fda Gre\u00adsi\u00ad\u00fda\u00addan ge\u00adti\u00adri\u00adlip\u00addir. \u00ddewropa \u00fdurtlarynda bolsa \u00abpars hozy\u00bb \u00fda-da \u00abi\u0148lis hozy\u00bb di\u00fdlipdir. Da\u00adrag\u00adty\u0148 yl\u00admy adyna \u00abJug\u00adlans re\u00adgia\u00bb di\u00fd\u00adil\u00fd\u00e4r.<br>Da\u00adragt ap\u00adrel-ma\u00fd a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda g\u00fcl\u00adl\u00e4p, sent\u00ad\u00fdabr-okt\u00ad\u00fdabr a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda bi\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Ha\u00adsyl\u00adly\u00adly\u00adgy bol\u00adsa, tak\u00admy\u00adnan 30-50 \u00fdy\u00adly\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda 65-100 ki\u00adlog\u00adra\u00adma \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 te\u00adbi\u00adgy \u015fert\u00adle\u00adrin\u00adde hoz aga\u00adjy\u00ad Gar\u00adry\u00adga\u00adla, B\u00e4\u00adher\u00adden et\u00adrap\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 \u00e7\u00e4k\u00adle\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki dag\u00adla\u00adry\u0148 de\u00adre\u00adle\u00adrin\u00adde, K\u00f6\u00fd\u00adten\u00adda\u00adgy\u0148 \u00e7\u00e4k\u00adle\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki j\u00fcl\u00adge\u00adler\u00adde, \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri\u0148, \u00fdap\u00adla\u00adry\u0148 bo\u00ad\u00fdun\u00adda bit\u00ad\u00fd\u00e4r. Bi\u00adzi\u0148 \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda hoz me\u00adde\u00adni \u00fdag\u00adda\u00fd\u00adda \u00f6s\u00add\u00fc\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. So\u0148\u00adky mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adra g\u00f6\u00adr\u00e4, (1999 \u00fd.) G\u00fc\u00adnor\u00adta-g\u00fcn\u00adba\u00adtar K\u00f6\u00fd\u00adten\u00addag\u00adda\u00adky hoz aga\u00e7\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 800-850 d\u00fc\u00fdbi \u00f6s\u00fd\u00e4r. Ol T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Gy\u00adzyl ki\u00adta\u00adby\u00adna gi\u00adri\u00adzil\u00addi (1985-1999 \u00fd). K\u00f6\u00adpet\u00addag we S\u00fcnt-Ha\u00adsar\u00addag go\u00adrag\u00adha\u00adna\u00adla\u00adryn\u00addaky ho\u00adzu\u0148 ma\u0148\u00adzy \u00f6r\u00e4n gym\u00admat\u00adly \u00f6n\u00fcm bo\u00adlup, onu\u0148 d\u00fc\u00adz\u00fc\u00admin\u00adde 75%-e \u00e7en\u00adli \u00fdag, 20% t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgi be\u00adlok\u00adlar, 7-16% ug\u00adle\u00adwod\u00adlar, 30-50 mg% C, 0,3 mg% B1 wi\u00adta\u00admi\u00adni, ka\u00adro\u00adtin we be\u00fd\u00adle\u00adki E, P wi\u00adta\u00admin\u00adle\u00adri bar. Ma\u0148\u00adzy ku\u00adli\u00adna\u00adri\u00ad\u00fda\u00adda, kon\u00addi\u00adter \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgin\u00adde we ba\u015f\u00adga \u00fder\u00adler\u00adde pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Ho\u00adzu\u0148 \u00fda\u00adgy azyk \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adrin\u00adde, lak, ti\u00adpog\u00adra\u00adfi\u00ad\u00fda sy\u00fdasy, tu\u015f ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00admak\u00adda, gur\u00adlu\u00ad\u015fyk i\u015f\u00adle\u00adrin\u00adde we ba\u015f\u00adga \u00fder\u00adler\u00adde ula\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<br>Bo\u00ad\u00fdag\u00adlyk \u00fc\u00e7in ho\u00adzu\u0148 \u00fdap\u00adra\u00adgy, mi\u00adwe\u00adsi\u00adni\u0148 ga\u00adby\u00adgy ula\u00adnyl\u00ad\u00fdar. \u015eo\u00adnu\u0148 \u00fc\u00e7in onu\u0148 \u00fdap\u00adra\u00adgy i\u00fdun a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fdyg\u00adnal\u00adyp, a\u00e7yk ho\u00adwa\u00adda gu\u00adra\u00addyl\u00ad\u00fdar. \u00ddap\u00adra\u00adgy, ga\u00adby\u00adgy we mi\u00adwe\u00ad\u00fda\u00adny ma\u00adta\u00ad, \u00fd\u00fc\u0148\u00ad, ha\u00adly, \u015fe\u00fd\u00adle hem sa\u00ad\u00e7 bo\u00ad\u00fda\u00admak\u00adda pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Mi\u00adwe\u00adsi\u00adni\u0148 ga\u00adby\u00adgy\u00adny al\u00admak \u00fc\u00e7in bi\u015f\u00adme\u00addik wag\u00adty \u00fdyg\u00adna\u00adlyp, \u00fdy\u00adly ja\u00fd\u00adda gu\u00adra\u00addyl\u00ad\u00fdar. Ol go\u00adwy gu\u00adran\u00adda go\u00ad\u0148ur re\u0148k\u00adli bol\u00ad\u00fdar. Hoz aga\u00adjyn\u00addan me\u00adle, ga\u00adra re\u0148k\u00adle\u00adri\u0148 d\u00fcr\u00adli \u00f6w\u00fc\u015f\u00adgin\u00adle\u00adri al\u00adnyp, \u00e7ig mal h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde gi\u0148\u00adden ula\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>Ha\u00ad\u00fdyt\u00adba\u00fd Gy\u00adly\u00adjow,<br>D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky T\u00fcrkmen milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u0148 mugallymy, ykdysady ylymlary\u0148 kandidaty, dosent.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u00adzi\u0148 pla\u00adne\u00adta\u00admyz\u00adda \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 m\u00fc\u0148\u00adler\u00ad\u00e7e\u00adsi \u00f6s\u00fcp \u00fde\u00adti\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Ola\u00adry\u0148 k\u00f6\u00adp\u00fc\u00adsi be\u00adje\u00adri\u015f h\u00e4\u00adsi\u00ad\u00fde\u00adti\u00adne e\u00fde\u00addir. \u015eu mak\u00adsat bi\u00adlen olar der\u00adman\u00adlyk \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri di\u00fd\u00adlip at\u00adlan\u00addy\u00adryl\u00ad\u00fdar. Hormatly Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowy\u0148 \u00abT\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 der\u00adman\u00adlyk \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u00bb at\u00adly k\u00f6p jiltli ylmy ensiklopedik ki\u00adta\u00adby\u00adna \u015fol \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 en\u00ad\u00e7e\u00adme\u00adsi gi\u00adri\u00adzil\u00addi.\u00ddur\u00addu\u00admy\u00adzy\u0148 g\u00f6\u00adzel te\u00adbi\u00adga\u00adty\u00adnda bit\u00fd\u00e4n \u00f6s\u00fcm\u00adlikleri\u0148 bi\u00adri-de hoz agajydyr. Hoz\u00adlar ma\u015f\u00adga\u00adla\u00adsy\u00adny\u0148 ady\u00adbir uru\u00adgy\u00adny\u0148 bo\u00ad\u00fdy 20-25 met\u00adre \u00fdet\u00adip bir \u00fda-da k\u00f6p s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":61863,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301,4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/61862"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=61862"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/61862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61864,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/61862\/revisions\/61864"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/61863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=61862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=61862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=61862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}