{"id":62129,"date":"2022-08-05T10:37:53","date_gmt":"2022-08-05T05:37:53","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=62129"},"modified":"2022-08-05T10:37:54","modified_gmt":"2022-08-05T05:37:54","slug":"plastmassa-kim-hacan-oylap-tapdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/plastmassa-kim-hacan-oylap-tapdy\/","title":{"rendered":"Plast\u00admas\u00adsa &#8211; Kim, ha\u00ad\u00e7an o\u00fd\u00adlap tap\u00addy?"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda d\u00fcr\u00adli su\u00adwuk ha\u00adryt\u00adla\u00adry \u2013 gaz\u00adly i\u00e7\u00adgi\u00adle\u00adri, \u00f6s\u00fcm\u00adlik \u00fda\u00adgy\u00adny, azyk \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni, aras\u00adsa\u00ad\u00e7y\u00adlyk we teh\u00adni\u00adki se\u00adri\u015f\u00adde\u00adle\u00adri gap\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in adat\u00ad\u00e7a plast\u00admas\u00adsa gap\u00adla\u00adryn\u00addan pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Bu ma\u00adte\u00adri\u00adal \u00fde\u00ad\u0148il, berk we ar\u00adzan bol\u00adma\u00adgy bi\u00adlen ta\u00adpa\u00adwut\u00adlan\u00ad\u00fdar. Berk\u00addi\u00adgi\u00adne ga\u00adra\u00admaz\u00addan, plas\u00adtik gap\u00adla\u00adry\u00ad a\u0148\u00adsat\u00adlyk bi\u00adlen ke\u00adsip bol\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle bo\u00adlan\u00adso\u0148, bu \u00f6n\u00fc\u00admi ula\u00adny\u015f\u00addan ga\u00adlan\u00addan so\u0148\u00adra-da d\u00fcr\u00adli mak\u00adsat\u00adlar \u00fc\u00e7in ula\u00adnyp bol\u00ad\u00fdar.<br>Ame\u00adri\u00adkan in\u00ad\u017ee\u00adne\u00adri Na\u00adtan\u00adiel Wa\u00fdet (1911-1990\u00fd.) plast\u00admas\u00adsa ma\u00adte\u00adria\u00adly\u00adny \u00f6n\u00add\u00fcr\u00admek \u00fc\u00e7in bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e \u00fdyl z\u00e4h\u00admet \u00e7ek\u00ad\u00fd\u00e4r. Ol bu ma\u00adte\u00adria\u00adly gaz\u00adly i\u00e7im\u00adlik\u00adle\u00adri gap\u00adla\u00admak mak\u00adsa\u00addy bi\u00adlen \u00f6n\u00add\u00fcr\u00adme\u00adgi\u0148 ala\u00adda\u00adsy\u00adny ed\u00ad\u00fd\u00e4r. Wa\u00fdet bu ugur\u00adda i\u015f alyp bar\u00ad\u00fdan k\u00e4r\u00adde\u00ad\u015fin\u00adden plast\u00admas\u00adsa\u00addan \u00f6n\u00add\u00fc\u00adri\u00adlen \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015f\u00e4 gaz\u00adly i\u00e7\u00adgi gu\u00ad\u00fdup bol\u00adjak\u00addy\u00adgy\u00adny \u00fda-da bol\u00adma\u00adjak\u00addy\u00adgy\u00adny so\u00adra\u00ad\u00fdar. K\u00e4r\u00adde\u00ad\u015fi o\u0148a \u015fe\u00fd\u00adle ma\u00adte\u00adri\u00adal\u00addan \u00fda\u00adsa\u00adlan \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015f\u00e4 gaz\u00adly su\u00adw gu\u00fd\u00adlan\u00adda \u00fda\u00adry\u00adlyp bil\u00adjek\u00addi\u00adgi\u00adni a\u00fdd\u00ad\u00fdar. Wa\u00fde\u00adti\u0148 il\u00adkin\u00adji ge\u00ad\u00e7i\u00adren sy\u00adna\u00adny\u00ad\u015fyk\u00adla\u00adryn\u00adda gaz\u00adly i\u00e7\u00adgi\u00adler gu\u00fd\u00adlan \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015fe\u00adler s\u00fc\u00fdn\u00ad\u00fd\u00e4r. Se\u00adb\u00e4\u00adbi, il\u00adki\u00adba\u015f\u00adda\u00adky plast\u00admas\u00adsa\u00adlar \u00fde\u00adter\u00adlik de\u00adre\u00adje\u00adde ga\u00adty bol\u00adman\u00addyr. Ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlen tej\u00adri\u00adbe\u00adle\u00adri\u0148 ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde, Wa\u00fdet plast\u00admas\u00adsa\u00adny eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4n mo\u00adle\u00adku\u00adla\u00adla\u00adry\u0148 bir-bi\u00adri\u00adne has \u00fda\u00adkyn bo\u00adlan\u00adda, onu\u0148 has berk bol\u00adjak\u00addy\u00adgy\u00adny \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adkar\u00ad\u00fdar. In\u00ad\u017ee\u00adner plast\u00admas\u00adsa\u00adny ne\u00fd\u00adlon bi\u00adlen ga\u00adry\u015f\u00addy\u00adryp, ozal\u00addan \u00fda\u00adsa\u00adlan ga\u00adly\u00adba gu\u00fd\u00ad\u00fdar. Er\u00adgin hal\u00adda\u00adky plast\u00admas\u00adsa \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015fe \u015fe\u00adkil\u00adli ga\u00adba gu\u00fd\u00adlup, i\u00e7i\u00adne ho\u00adwa go\u00fd\u00adbe\u00adri\u00adlen\u00adde, \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015fe \u015fe\u00adkil\u00adli bol\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle-de bol\u00adsa, Wa\u00fde\u00adti\u0148 il\u00adkin\u00adji sy\u00adna\u00adny\u00ad\u015fyk\u00adla\u00adry \u015fow\u00adsuz ta\u00admam\u00adlan\u00ad\u00fdar. Bu me\u00adse\u00adl\u00e4\u00adni \u00e7\u00f6z\u00admek \u00fc\u00e7in in\u00ad\u017ee\u00adne\u00adr m\u00fc\u0148\u00adler\u00ad\u00e7e tej\u00adri\u00adbe ge\u00ad\u00e7ir\u00adme\u00adli bo\u00adl\u00ad\u00fdar. Ne\u00adti\u00adje\u00adde, Wa\u00fdet uzak \u00fdyl\u00adla\u00adry\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda ge\u00ad\u00e7i\u00adren tej\u00adri\u00adbe\u00adle\u00adri\u00adne ga\u00adra\u00admaz\u00addan, ne\u00fd\u00adlon bi\u00adlen po\u00adlip\u00adro\u00adpi\u00adle\u00adni ga\u00adry\u015f\u00addyr\u00admak pi\u00adki\u00adrin\u00adden d\u00e4\u00adnip, onu\u0148 \u00fde\u00adri\u00adne po\u00adlietilen-tere\u00adfta\u00adlat (PET) ga\u00adryn\u00addy\u00adsy\u00adny ulan\u00admak ka\u00adra\u00adry\u00adna gel\u00ad\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fd\u00adle\u00adlik\u00adde, ol 1973-nji \u00fdyl\u00adda \u00f6r\u00e4n \u00e7e\u00ad\u00fde, em\u00adma \u015fol de\u00adre\u00adje\u00adde \u00e7y\u00addam\u00adly bo\u00adlan ma\u00adte\u00adria\u00adly o\u00fd\u00adlap tap\u00ad\u00fdar. Do\u00adlu\u00adly\u00adgy\u00adna du\u00adry, \u00fdag\u00adny a\u0148yr\u00adsy a\u00fd\u00addy\u0148\u00adly\u00adgy bi\u00adlen g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4n bu ma\u00adte\u00adri\u00adal i\u00e7i g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4n\u00addi\u00adgi se\u00adb\u00e4p\u00adli i\u00e7im\u00adlik gap\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in amat\u00adly ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u00dcs\u00adte\u00adsi\u00adne-de, ony bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ge\u00adzek ga\u00fd\u00adta\u00addan hem ula\u00adnyp bol\u00ad\u00fdar. \u015eol d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adler gaz\u00adly suw\u00adla\u00adry\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi\u00adni\u0148 art\u00adma\u00adgy plast\u00admas\u00adsa gap\u00adla\u00adra bo\u00adlan is\u00adle\u00adgi g\u00f6r\u00adne\u00adtin \u00fdo\u00adkar\u00adlan\u00addyr\u00ad\u00fdar. H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda bol\u00adsa, b\u00fc\u00adtin d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adde gaz\u00adly i\u00e7\u00adgi\u00adle\u00adri\u0148 tas \u00e4h\u00adli\u00adsi di\u00ad\u00fden \u00fda\u00adly plas\u00adtik \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015fe\u00adle\u00adre gap\u00adlan\u00ad\u00fdar.<br>D\u00fcr\u00adli g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi bo\u00adlan plas\u00adtik ma\u00adte\u00adri\u00adal\u00adla\u00adry bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ge\u00adzek ga\u00fd\u00adta\u00addan i\u015f\u00adl\u00e4p bol\u00ad\u00fdar. K\u00f6p \u00fdurt\u00adda bu ma\u00adte\u00adri\u00adal\u00adlar \u00fdol gur\u00adlu\u00ad\u015fy\u00adgyn\u00adda as\u00adfal\u00adta go\u00ad\u015ful\u00ad\u00fdan bol\u00adsa, k\u00f6p \u00fder\u00adde s\u00fc\u00ad\u00fd\u00fcm al\u00adnyp, aw\u00adtou\u00adlag se\u00adna\u00adga\u00adtyn\u00adda, ha\u00adly \u00f6n\u00fcm\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgin\u00adde we be\u00fd\u00adle\u00adki ugur\u00adlar\u00adda pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Plas\u00adtik gap\u00adlar ga\u00fd\u00adta\u00addan ula\u00adny\u00adlan\u00adda, on\u00addan i\u00e7i g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4n gap \u00f6n\u00add\u00fc\u00adrip bol\u00adma\u00ad\u00fdar. Ikin\u00adji ge\u00adzek \u00e7ig mal h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdan plas\u00adtik \u00e7\u00fc\u00fd\u00ad\u015fe\u00adler\u00adden hi\u00admi\u00adki we aras\u00adsa\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f se\u00adri\u015f\u00adde\u00adle\u00adri\u00adni gap\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in re\u0148k\u00adli gap\u00adla\u00adry \u00f6n\u00add\u00fc\u00adrip bol\u00ad\u00fdar. Plast\u00admas\u00adsa gap\u00adlar\u00addan alyn\u00ad\u00fdan s\u00fc\u00ad\u00fd\u00fcm, \u015fe\u00fd\u00adle hem ma\u00adta d\u00fcr\u00adli \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adri ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00admak\u00adda ula\u00adnyl\u00ad\u00fdar. AB\u015e-da po\u00adli\u00ades\u00adter ha\u00adly\u00adla\u00adry\u0148 \u00fda\u00adry\u00adsyny\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7iliginde ula\u00adny\u015f\u00addan ga\u00adlan plast\u00admas\u00adsa gap\u00adlar\u00addan pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda d\u00fcr\u00adli su\u00adwuk ha\u00adryt\u00adla\u00adry \u2013 gaz\u00adly i\u00e7\u00adgi\u00adle\u00adri, \u00f6s\u00fcm\u00adlik \u00fda\u00adgy\u00adny, azyk \u00f6n\u00fcm\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi\u00adni, aras\u00adsa\u00ad\u00e7y\u00adlyk we teh\u00adni\u00adki se\u00adri\u015f\u00adde\u00adle\u00adri gap\u00adla\u00admak \u00fc\u00e7in adat\u00ad\u00e7a plast\u00admas\u00adsa gap\u00adla\u00adryn\u00addan pe\u00fd\u00adda\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Bu ma\u00adte\u00adri\u00adal \u00fde\u00ad\u0148il, berk we ar\u00adzan bol\u00adma\u00adgy bi\u00adlen ta\u00adpa\u00adwut\u00adlan\u00ad\u00fdar. Berk\u00addi\u00adgi\u00adne ga\u00adra\u00admaz\u00addan, plas\u00adtik gap\u00adla\u00adry\u00ad a\u0148\u00adsat\u00adlyk bi\u00adlen ke\u00adsip bol\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle bo\u00adlan\u00adso\u0148, bu \u00f6n\u00fc\u00admi ula\u00adny\u015f\u00addan ga\u00adlan\u00addan so\u0148\u00adra-da d\u00fcr\u00adli mak\u00adsat\u00adlar \u00fc\u00e7in ula\u00adnyp bol\u00ad\u00fdar.Ame\u00adri\u00adkan in\u00ad\u017ee\u00adne\u00adri Na\u00adtan\u00adiel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":62130,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/62129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=62129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/62129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62131,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/62129\/revisions\/62131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/62130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=62129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=62129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=62129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}