{"id":70638,"date":"2023-01-04T12:36:28","date_gmt":"2023-01-04T07:36:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=70638"},"modified":"2023-01-04T12:36:28","modified_gmt":"2023-01-04T07:36:28","slug":"4-nji-yanwar-nyuton-guni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/4-nji-yanwar-nyuton-guni\/","title":{"rendered":"4-nji \u00fdanwar &#8211; N\u00fduton g\u00fcni"},"content":{"rendered":"<p>Her \u00fdy\u00adly\u0148 4-nji \u00fdan\u00adwa\u00adry N\u00fdu\u00adton g\u00fc\u00adni h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde bel\u00adle\u00adnil\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu g\u00fcn\u00adde d\u00fcr\u00adli ugur\u00adlar\u00adda k\u00f6p a\u00e7y\u015f eden adam, XVII asy\u00adry\u0148 g\u00f6r\u00adn\u00fck\u00adli aly\u00admy\u00adny\u0148 g\u00fc\u00adni bel\u00adle\u00adnil\u00ad\u00fd\u00e4r. Hut \u015fu g\u00fcn 1642-nji \u00fdyl\u00adda i\u0148\u00adlis ma\u00adte\u00adma\u00adti\u00adgi, fi\u00adzi\u00adgi, me\u00adha\u00adnik we ast\u00adro\u00adnom, nus\u00adga\u00adwy fi\u00adzi\u00adka\u00adny\u0148 aw\u00adto\u00adry, i\u0148\u00adlis Ko\u00adrol jem\u00adgy\u00ad\u00fde\u00adti\u00adni\u0148 pre\u00adzi\u00adden\u00adti we ag\u00adza\u00adsy Isaak N\u00fdu\u00adton d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 in\u00addi. D\u00fcr\u00adli na\u00adza\u00adry\u00ad\u00fdet\u00adle\u00adri \u00f6\u0148e s\u00fc\u00adren h\u00e4\u00adzir\u00adki za\u00adman me\u00adha\u00adni\u00adka\u00adsy\u00adny esas\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adjy\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri B\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 dar\u00adtyl\u00adma ka\u00adnu\u00adny\u00adny o\u00fd\u00adlap tap\u00addy, G\u00fc\u00adn\u00fc\u0148 t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgin\u00add\u00e4\u00adki pla\u00adne\u00adta\u00adla\u00adry\u0148, um\u00adman\u00adlar\u00adda\u00adky tol\u00adkun\u00adla\u00adry\u0148 he\u00adre\u00adke\u00adti\u00adni ha\u00adsap\u00adla\u00addy. Mun\u00addan ba\u015f\u00adga-da, N\u00fdu\u00adton akus\u00adti\u00adka we fi\u00adzi\u00adki op\u00adti\u00adka pu\u00adda\u00adgyn\u00adda esas\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adjy ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Alym d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 ine\u00adnin\u00adden t\u00e4 d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adden \u00f6t\u00ad\u00fd\u00e4n\u00ad\u00e7\u00e4 aja\u00ad\u00fdyp ha\u00addy\u00adsa\u00adlar we \u00fder \u00fd\u00fc\u00adzi ga\u00adra\u00ad\u015fyl\u00adma\u00addyk \u00fdag\u00adda\u00fd\u00adlar bi\u00adlen dol\u00addu\u00adryl\u00addy, bu m\u00f6\u00adh\u00fcm a\u00e7y\u015f\u00adla\u00adra se\u00adb\u00e4p bol\u00addy. D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 alym\u00adla\u00adry \u015fu g\u00fc\u00adne \u00e7en\u00adli N\u00fdu\u00adton ta\u00adra\u00adpyn\u00addan a\u00e7y\u00adlan ka\u00adnun\u00adla\u00adry, teo\u00adre\u00adma\u00adla\u00adry we for\u00admu\u00adla\u00adla\u00adry ulan\u00ad\u00fdar\u00adlar. Isaak wag\u00adtyn\u00addan \u00f6\u0148 do\u00adgul\u00addy we \u00fdag\u00adda\u00ad\u00fdy ga\u00adty agyr\u00addy. Mu\u00ad\u0148a ga\u00adra\u00admaz\u00addan, og\u00adlan di\u00adri gal\u00addy we ka\u00adka\u00adsy\u00adny\u0148 ady\u00adny g\u00f6\u00adter\u00addi. \u00c7a\u00adga\u00adly\u00adgyn\u00adda sag\u00adly\u00adgy er\u00adbet\u00adli\u00adgi bi\u00adlen ta\u00adpa\u00adwut\u00adlan\u00adsa-da, 84 \u00fda\u00ad\u015fa \u00e7en\u00adli \u00fda\u00ad\u015fap bil\u00addi. N\u00fdu\u00adto\u00adny\u0148 o\u00fd\u00adlap ta\u00adpan k\u00e4\u00adbir ka\u00adnun\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 we teo\u00adri\u00ad\u00fda\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 so\u0148\u00adky asyr\u00adlar\u00adda ep-es\u00adli de\u00adre\u00adje\u00adde \u00fcs\u00adti \u00fde\u00adti\u00adri\u00adlen\u00addi\u00adgi\u00adne ga\u00adra\u00admaz\u00addan, yl\u00admy d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 \u00f6s\u00adme\u00adgi\u00adne m\u00f6\u00adh\u00fcm go\u00ad\u015fant go\u015f\u00addy. Her \u00fdyl 4-nji \u00fdan\u00adwar\u00adda alym\u00adlar, mu\u00adgal\u00adlym\u00adlar we uni\u00adwer\u00adsi\u00adtet\u00adle\u00adri\u0148 ta\u00adlyp\u00adla\u00adry, ta\u00adkyk ylym mu\u015f\u00addak\u00adla\u00adry N\u00fdu\u00adton g\u00fc\u00adn\u00fc\u00adni bel\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler. Bu d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde k\u00f6p\u00adlen\u00e7 adam\u00adlar Lon\u00addo\u00adny\u0148 West\u00admins\u00adter et\u00adra\u00adbyn\u00adda\u00adky yba\u00addat\u00adha\u00adna\u00adny\u0148 \u00fda\u00adnyn\u00adda aly\u00admy\u0148 ja\u00fd\u00adla\u00adnan \u00fde\u00adri\u00adne bar\u00ad\u00fdar\u00adlar. Isaak N\u00fdu\u00adton res\u00admi ta\u00fd\u00addan \u201cadam\u00adza\u00addy\u0148 gym\u00admat\u00adly\u00adgy\u201d h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde yk\u00adrar edil\u00addi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Aba\u00addan SA\u00adRY\u00ad\u00ddE\u00adWA, <\/strong><strong>T\u00fcrk\u00admen oba ho\u00adja\u00adlyk ins\u00adti\u00adtu\u00adty\u00adny\u0148 ta\u00adly\u00adby.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her \u00fdy\u00adly\u0148 4-nji \u00fdan\u00adwa\u00adry N\u00fdu\u00adton g\u00fc\u00adni h\u00f6k\u00adm\u00fcn\u00adde bel\u00adle\u00adnil\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu g\u00fcn\u00adde d\u00fcr\u00adli ugur\u00adlar\u00adda k\u00f6p a\u00e7y\u015f eden adam, XVII asy\u00adry\u0148 g\u00f6r\u00adn\u00fck\u00adli aly\u00admy\u00adny\u0148 g\u00fc\u00adni bel\u00adle\u00adnil\u00ad\u00fd\u00e4r. Hut \u015fu g\u00fcn 1642-nji \u00fdyl\u00adda i\u0148\u00adlis ma\u00adte\u00adma\u00adti\u00adgi, fi\u00adzi\u00adgi, me\u00adha\u00adnik we ast\u00adro\u00adnom, nus\u00adga\u00adwy fi\u00adzi\u00adka\u00adny\u0148 aw\u00adto\u00adry, i\u0148\u00adlis Ko\u00adrol jem\u00adgy\u00ad\u00fde\u00adti\u00adni\u0148 pre\u00adzi\u00adden\u00adti we ag\u00adza\u00adsy Isaak N\u00fdu\u00adton d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 in\u00addi. D\u00fcr\u00adli na\u00adza\u00adry\u00ad\u00fdet\u00adle\u00adri \u00f6\u0148e s\u00fc\u00adren h\u00e4\u00adzir\u00adki za\u00adman me\u00adha\u00adni\u00adka\u00adsy\u00adny esas\u00adlan\u00addy\u00adry\u00adjy\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70640,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/70638"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=70638"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/70638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70641,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/70638\/revisions\/70641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/70640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=70638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=70638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=70638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}