{"id":95005,"date":"2023-12-15T09:10:04","date_gmt":"2023-12-15T04:10:04","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=95005"},"modified":"2023-12-15T11:19:24","modified_gmt":"2023-12-15T06:19:24","slug":"ylym-we-kitaphana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/ylym-we-kitaphana\/","title":{"rendered":"Ylym we ki\u00adtap\u00adha\u00adna"},"content":{"rendered":"<p>Is\u00adlen\u00addik d\u00f6w\u00adle\u00adti\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi we kuw\u00adwa\u00adty onu\u0148 me\u00adde\u00adni-yk\u00addy\u00adsa\u00addy \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi, o\u00fd\u00adlap ta\u00adpy\u00adjy\u00adly\u00adgy\u0148, yl\u00admy\u0148 \u00f6s\u00adme\u00adgi bi\u00adlen kes\u00adgit\u00adlen\u00ad\u00fd\u00e4r. Ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adlar me\u00adde\u00adni\u00ad\u00fdet oja\u00adgy bol\u00admak bi\u00adlen \u00e7\u00e4k\u00adlen\u00adm\u00e4n, olar yl\u00admy-ha\u00adbar be\u00adri\u015f mer\u00adkez\u00adidir, \u00fdag\u00adny hal\u00adky\u0148 di\u00ad\u0148e bir ru\u00adhy, me\u00adde\u00adni we ta\u00adry\u00adhy mi\u00adra\u00adsy\u00adny d\u00e4l, e\u00fd\u00adsem, b\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 yl\u00admy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adla\u00adry top\u00adla\u00admak\u00adda, sak\u00adla\u00admak\u00adda we ola\u00adry oky\u00adjy\u00adla\u00adra \u00fde\u00adtir\u00admek\u00adde uly i\u015f\u00adler alyp bar\u00ad\u00fdar\u00adlar.<br \/>\n\u015ee\u00fd\u00adle ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri hem T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Ylym\u00adlar aka\u00adde\u00admi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 Mer\u00adke\u00adzi yl\u00admy ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adsy\u00addyr. Ol 1941-nji \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri he\u00adre\u00adket edip gel\u00ad\u00fd\u00e4r. Ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adda \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adkan ha\u00addy\u00adsa\u00adlar se\u00adb\u00e4p\u00adli ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsy\u00adna bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ge\u00adzek ze\u00adper \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. 1948-nji \u00fdyl\u00adda bo\u00adlup ge\u00ad\u00e7en \u00fder tit\u00adre\u00adme\u00adde ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adny\u0148 ja\u00ad\u00fdy \u00fdy\u00adky\u00adlyp, ki\u00adtap\u00adlar ha\u00adzy\u00adna\u00adsy \u00fde\u00adri\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda gal\u00ad\u00fdar. Em\u00adma \u00fd\u00fcz m\u00fc\u0148 nus\u00adga\u00adly ha\u00adzy\u00adna \u00fdu\u00adwa\u015f-\u00fdu\u00adwa\u015f\u00addan \u00fde\u00adri\u0148 \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adne \u00e7y\u00adka\u00adryl\u00ad\u00fdar. 1951-nji \u00fdyl\u00adda T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adtan SSR-ni\u0148 Ylym\u00adlar aka\u00adde\u00admi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 d\u00f6\u00adre\u00addil\u00adme\u00adgi bi\u00adlen ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00ad has ba\u00fd\u00adla\u015f\u00addy\u00adry\u00adl\u00ad\u00fdar we 1957-nji \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli onu\u0148 ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsy 200 m\u00fc\u0148 nus\u00adga \u00fde\u00adti\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. 1958-nji \u00fdyl\u00adda \u00fd\u00fc\u00adze \u00e7y\u00adkan \u00fdan\u00adgyn se\u00adb\u00e4p\u00adli ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsy\u00adna d\u00fc\u00fdp\u00adli ze\u00adper \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. Em\u00adma gys\u00adga wagt\u00addan iri ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adlar\u00addan 300 m\u00fc\u00ad\u0148e go\u00adla\u00fd nus\u00adga\u00adda ki\u00adtap\u00adlar we d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adle\u00ad\u00fdin ne\u00ad\u015fir\u00adler ge\u00adlip go\u00adwu\u015f\u00ad\u00fdar. 1963-nji \u00fdy\u00adly\u0148 ma\u00fd a\u00fdyn\u00adda ki\u00adtap\u00adha\u00adna \u00f6z\u00fc\u00adni\u0148 1,5 mil\u00adli\u00adon bir\u00adlik nus\u00adga ni\u00ad\u00fdet\u00adle\u00adnen \u00fd\u00f6\u00adri\u00adte gur\u00adlan ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adsy\u00adna g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fc\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r we h\u00e4\u00adzir\u00adki g\u00fc\u00adne \u00e7en\u00adli \u015fol bi\u00adna\u00adda \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. 1960-njy \u00fdyl\u00adla\u00adry\u0148 or\u00adta\u00adla\u00adryn\u00adda ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adda top\u00adla\u00adma, ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adla\u00adry i\u015f\u00adle\u00admek we yl\u00admy ta\u00fd\u00addan pu\u00addak\u00adla\u015f\u00addyr\u00adma, hyz\u00admat edi\u015f we ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsy, da\u00ad\u015fa\u00adry \u00fdurt ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adla\u00adry, hal\u00adka\u00adra aly\u015f-\u00e7a\u00adly\u015f, yl\u00admy bib\u00adli\u00adog\u00adra\u00adfi\u00ad\u00fda b\u00f6\u00adl\u00fcm\u00adle\u00adri i\u015f\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4r\u00addi. H\u00e4\u00adzir ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00admyz\u00adda ki\u00adtap\u00adha\u00adna i\u015fi\u00adni \u00fde\u00adri\u00adne \u00fde\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4n 11 sa\u00adny b\u00f6\u00adl\u00fcm \u2013 Ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adny\u0148 met\u00adbu\u00adgat eser\u00adle\u00adri\u00adni komp\u00adlekt\u00adle\u00fd\u00adji; Ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adla\u00adry yl\u00admy ta\u00fd\u00addan pu\u00addak\u00adla\u015f\u00addyr\u00adma we ka\u00adta\u00adlog\u00adlar; Hyz\u00admat edi\u00adji; Ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adha\u00adna; Da\u00ad\u015fa\u00adry \u00fdurt ede\u00adbi\u00ad\u00fda\u00adty we hal\u00adka\u00adra ki\u00adtap aly\u015f-\u00e7a\u00adly\u015f; T\u00fcrk\u00admen ede\u00adbi\u00ad\u00fda\u00adty we se\u00fd\u00adrek ne\u00ad\u015fir\u00adler; Bib\u00adli\u00adog\u00adra\u00adfi\u00ad\u00fda, ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00ad\u015fy\u00adnas\u00adlyk we ki\u00adtap\u00ad\u015fy\u00adnas\u00adlyk; So\u00adrag-jo\u00adgap we ki\u00adtap\u00adha\u00adna-bib\u00adli\u00adog\u00adra\u00adfik i\u015f\u00adle\u00adri; Met\u00adbu\u00adgat eser\u00adle\u00adri\u00adni ska\u00adnir\u00adle\u00admek; Ki\u00adtap\u00adha\u00adna i\u015fi\u00adni komp\u00ad\u00fdu\u00adter\u00adle\u015f\u00addir\u00admek we me\u00adha\u00adnizm\u00adle\u015f\u00addir\u00admek; Sa\u00adhap\u00adla\u00ad\u00fdy\u015f b\u00f6\u00adl\u00fcm\u00adle\u00adri he\u00adre\u00adket ed\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nB\u00e4\u015f m\u00fc\u0148 \u00fdyl\u00adlyk ta\u00adry\u00adhy d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde t\u00fcrk\u00admen akyl\u00addar\u00adla\u00adry, alym\u00adla\u00adry, \u015fa\u00adhyr\u00adla\u00adry, d\u00f6w\u00adlet i\u015f\u00adg\u00e4r\u00adle\u00adri d\u00fcr\u00adli ugur\u00adlar\u00addan gym\u00admat\u00adly gol\u00ad\u00fdaz\u00adma\u00adla\u00adry d\u00f6\u00adre\u00addip\u00addir\u00adler. XVIII asyr\u00adda ys\u00adlam d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adsin\u00adde met\u00adbe\u00ad\u00e7i\u00adli\u00adgi\u0148 pe\u00fd\u00adda bol\u00adma\u00adgy bi\u00adlen t\u00fcrk\u00admen \u015fa\u00adhyr\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 arap elip\u00adbi\u00ad\u00fdin\u00adde k\u00f6p ki\u00adtap\u00adla\u00adry \u00e7ap bol\u00ad\u00fdar. Ol ki\u00adtap\u00adlar, esa\u00adsan hem, Ga\u00adzan, Sa\u00admar\u00adkant, Da\u015f\u00adkent \u015f\u00e4\u00adher\u00adle\u00adrin\u00adde, Hin\u00addis\u00adtan\u00adda, E\u00fd\u00adran\u00adda, T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fde\u00adde \u00e7ap edi\u00adlip\u00addir. Bi\u00adzi\u0148 ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00admyz\u00adda \u015fol d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adler\u00adde \u00e7ap edi\u00adlen ki\u00adtap\u00adla\u00adry\u0148 bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 nus\u00adga\u00adla\u00adry sak\u00adlan\u00ad\u00fdar. Olar\u00addan Mag\u00adtym\u00adgu\u00adly\u00adny\u0148, Fi\u00adzu\u00adly\u00adny\u0148, So\u00adpy Al\u00adla\u00ad\u00fda\u00adry\u0148, We\u00adpa\u00ad\u00fdy\u00adny\u0148, \u015ee\u00fd\u00adda\u00ad\u00fdy\u00adny\u0148, An\u00adda\u00adly\u00adby\u0148, Aza\u00addy\u00adny\u0148 we be\u00fd\u00adle\u00adki\u00adle\u00adri\u0148 ki\u00adtap\u00adla\u00adry\u00adny my\u00adsal ge\u00adtir\u00admek bo\u00adlar.<br \/>\nKi\u00adtap\u00adha\u00adna\u00admy\u00adzy\u0148 2 mil\u00adlio\u00adna go\u00adla\u00fd ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsy bar. On\u00adda gol\u00ad\u00fdaz\u00adma\u00adlar, ga\u00addy\u00admy se\u00fd\u00adrek ne\u00ad\u015fir\u00adler, d\u00fcr\u00adli ugur\u00adla\u00adra de\u00adgi\u015f\u00adli yl\u00admy ki\u00adtap\u00adlar, \u00e7e\u00adper ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adlar, okuw ki\u00adtap\u00adla\u00adry bar. Ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adsyny\u0148 ep-es\u00adli b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adni bel\u00adli alym\u00adla\u00adry\u00admy\u00adzy\u0148, \u00fda\u00adzy\u00adjy\u00adla\u00adry\u00admy\u00adzy\u0148 sow\u00adgat be\u00adren ki\u00adtap\u00adla\u00adry tut\u00ad\u00fdar.<br \/>\nKi\u00adtap\u00adha\u00adna\u00admyz ki\u00adtap ha\u00adzy\u00adna\u00adny a\u00fdaw\u00adly sak\u00adla\u00admak\u00adda, oky\u00adjy\u00adla\u00adra g\u00f6w\u00adne\u00adja\u00fd hyz\u00admat et\u00admek\u00adde, wa\u00adgyz i\u015f\u00adle\u00adri\u00adni alyp bar\u00admak\u00adda uly i\u015f\u00adler alyp bar\u00ad\u00fdar. Her a\u00fd\u00adda t\u00e4\u00adze ge\u00adlen ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adlar ba\u00adra\u00adda ha\u00adbar ber\u00ad\u00fd\u00e4n b\u00fdul\u00adle\u00adten d\u00fc\u00adz\u00fcl\u00ad\u00fd\u00e4r, \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda bo\u00adlup ge\u00e7\u00ad\u00fd\u00e4n d\u00fcr\u00adli \u00e7\u00e4\u00adre\u00adler bi\u00adlen bag\u00adly ki\u00adtap ser\u00adgi\u00adle\u00adri gural\u00ad\u00fdar, d\u00fcr\u00adli mow\u00adzuk\u00adlar\u00adda yl\u00admy-k\u00f6\u00admek\u00ad\u00e7i bib\u00adli\u00adog\u00adra\u00adfik g\u00f6r\u00adke\u00adzi\u00adji\u00adler ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<br \/>\nKi\u00adtap\u00adha\u00adna\u00admy\u00adzy\u0148 esa\u00adsy oky\u00adjy\u00adlar to\u00adpa\u00adry alym\u00adlar\u00addan, as\u00adpi\u00adrant\u00adlar\u00addan, yl\u00admy i\u015f\u00adg\u00e4r\u00adler\u00adden, mu\u00adgal\u00adlym\u00adlar\u00addan, ta\u00adlyp\u00adlar\u00addan we be\u00fd\u00adle\u00adki oky\u00adjy\u00adlar\u00addan yba\u00adrat. Oky\u00adjy\u00adla\u00adry\u0148 ta\u00adlap\u00adla\u00adry\u00adny tiz we g\u00f6w\u00adne\u00adja\u00fd \u00fde\u00adri\u00adne \u00fde\u00adtir\u00admek \u00fc\u00e7in ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adda ka\u00adta\u00adlog\u00adlar we kar\u00adto\u00adte\u00adka\u00adlar ul\u00adga\u00admy he\u00adre\u00adket ed\u00ad\u00fd\u00e4r, hyz\u00admat edi\u015f b\u00f6\u00adl\u00fc\u00admi\u00adni\u0148 go\u00adlas\u00adty ha\u00adzy\u00adna\u00adsyn\u00adda\u00adky so\u00adrag-jo\u00adgap ne\u00ad\u015fir\u00adler tek\u00adje\u00adler\u00adde el\u00ad\u00fde\u00adter\u00adli edi\u00adlip go\u00fd\u00adlan. Oky\u00adjy\u00adla\u00adra g\u00fcn\u00adde\u00adlik \u00e7yk\u00ad\u00fdan d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adle\u00ad\u00fdin ne\u00ad\u015fir\u00adler bi\u00adlen ta\u00adny\u015f\u00adma\u00adga m\u00fcm\u00adkin\u00ad\u00e7i\u00adlik bar. Ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adda \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda bo\u00adlup ge\u00e7\u00ad\u00fd\u00e4n \u00e7\u00e4\u00adre\u00adler bi\u00adlen bag\u00adly gu\u00adral\u00ad\u00fdan ser\u00adgi\u00adle\u00adri\u00admiz, \u015fe\u00fd\u00adle hem te\u00adma\u00adti\u00adki ki\u00adtap ser\u00adgi\u00adle\u00adri\u00admiz oky\u00adjy\u00adla\u00adry t\u00e4\u00adze ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adlar bi\u00adlen ta\u00adny\u015f\u00addyr\u00adma\u00adga, ola\u00adry\u0148 mag\u00adlu\u00adma\u00adta bo\u00adlan is\u00adleg\u00adle\u00adri\u00adni ka\u00adna\u00adgat\u00adlan\u00addyr\u00adma\u00adga gi\u0148 m\u00fcm\u00adkin\u00ad\u00e7i\u00adlik ber\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nKi\u00adtap\u00adha\u00adna i\u015fi\u00adni\u0148 d\u00f6w\u00adre\u00adbap \u00f6s\u00adme\u00adgi\u00adne uly \u00fcns ber\u00ad\u00fd\u00e4n Gah\u00adry\u00adman Ar\u00adka\u00adda\u00adgy\u00admy\u00adza, Ar\u00adka\u00addag\u00adly Gah\u00adry\u00adman Ser\u00adda\u00adry\u00admy\u00adza biz ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00ad\u00e7y\u00adlar uly min\u00adnet\u00addar\u00adly\u00adgy\u00admy\u00adzy bil\u00addir\u00ad\u00fd\u00e4\u00adris. Si\u00adzi\u0148 ja\u00adny\u00ad\u0148yz sag, tut\u00ad\u00fdan tu\u00adtum\u00adly i\u015f\u00adle\u00adri\u00ad\u0148iz ro\u00adwa\u00e7 bol\u00adsun!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>A\u00fd\u00adje\u00admal GAR\u00adLY\u00ad\u00ddE\u00adWA, <\/strong><br \/>\n<strong>T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Ylym\u00adlar aka\u00adde\u00admi\u00ad\u00fda\u00adsy\u00adny\u0148 Mer\u00adke\u00adzi yl\u00admy ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adsy\u00adny\u0148 ba\u015f ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00ad\u00e7y\u00adsy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Is\u00adlen\u00addik d\u00f6w\u00adle\u00adti\u0148 \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi we kuw\u00adwa\u00adty onu\u0148 me\u00adde\u00adni-yk\u00addy\u00adsa\u00addy \u00f6s\u00fc\u00ad\u015fi, o\u00fd\u00adlap ta\u00adpy\u00adjy\u00adly\u00adgy\u0148, yl\u00admy\u0148 \u00f6s\u00adme\u00adgi bi\u00adlen kes\u00adgit\u00adlen\u00ad\u00fd\u00e4r. Ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adlar me\u00adde\u00adni\u00ad\u00fdet oja\u00adgy bol\u00admak bi\u00adlen \u00e7\u00e4k\u00adlen\u00adm\u00e4n, olar yl\u00admy-ha\u00adbar be\u00adri\u015f mer\u00adkez\u00adidir, \u00fdag\u00adny hal\u00adky\u0148 di\u00ad\u0148e bir ru\u00adhy, me\u00adde\u00adni we ta\u00adry\u00adhy mi\u00adra\u00adsy\u00adny d\u00e4l, e\u00fd\u00adsem, b\u00fc\u00adtin\u00add\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4 yl\u00admy\u00adna de\u00adgi\u015f\u00adli ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00adla\u00adry top\u00adla\u00admak\u00adda, sak\u00adla\u00admak\u00adda we ola\u00adry oky\u00adjy\u00adla\u00adra \u00fde\u00adtir\u00admek\u00adde uly i\u015f\u00adler alyp bar\u00ad\u00fdar\u00adlar. \u015ee\u00fd\u00adle ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adla\u00adry\u0148 bi\u00adri hem T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Ylym\u00adlar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":95006,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/95005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/comments?post=95005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/95005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95007,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/posts\/95005\/revisions\/95007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media\/95006"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/media?parent=95005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/categories?post=95005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/%77%70%2d%6a%73%6f%6e\/wp\/v2\/tags?post=95005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}