{"id":107540,"date":"2024-05-20T10:05:12","date_gmt":"2024-05-20T05:05:12","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=107540"},"modified":"2024-05-20T15:45:37","modified_gmt":"2024-05-20T10:45:37","slug":"180-yyldan-gowrak-wagt-bari-islap-gelyan-dunyanin-in-kone-batareyasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=107540","title":{"rendered":"180 \u00fdyldan gowrak wagt b\u00e4ri i\u015fl\u00e4p gel\u00fd\u00e4n d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6ne batare\u00fdasy"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e4zirki zaman batare\u00fdalaryny\u0148 islendigi \u015fe\u00fdle \u00e7ydamlylyga b\u00e4sde\u015fmekligi m\u00fcmkin. \u00dd\u00f6ne mu\u0148a garamazdan, ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n synaglar doly derejede tamamlan\u00fdan\u00e7a, bu batare\u00fdany\u0148 uzak wagtlap i\u015flemegini\u0148 syryny a\u00e7yklap bolmaz. 1840-njy \u00fdyldan b\u00e4ri i\u015fle\u00fd\u00e4n we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uzak wagtlyk ylmy barlagy hasaplan\u00fdan Oksford elektrik ja\u0148y in\u00e7e ses tolkunlaryny b\u00f6l\u00fcp \u00e7ykarmak bilen sesi\u0148 be\u00fdikligini\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligi esasynda onu\u0148 batare\u00fdasyny\u0148 \u00f6mri kesgitlenil\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 180 \u00fdyldan b\u00e4ri i\u015fini uzak wagt dowam etdirmegi bolsa heniz hem syr bolmagynda gal\u00fdar. Be\u00fdik Britani\u00fdany\u0148 Oksford uniwersitetini\u0148 professory Robert Walker bu ja\u0148y 1840-njy \u00fdylda satyn alyp, ony \u015fondan b\u00e4ri hem uniwersiteti\u0148 Klarendon laboratori\u00fdasynda iki gatdan ybarat bolan a\u00fdna gapda sakla\u00fdar. Bu ja\u0148y\u0148 180 \u00fdyldan gowrak wagt b\u00e4ri hereketini dowam etmegini\u0148 seb\u00e4plerini\u0148 biri hem onu\u0148 k\u00f6p energi\u00fda talap \u00fda-da sarp etme\u00fd\u00e4ndiginde bolup, enjam hereket edende, ki\u00e7ijik gur\u015fun ja\u0148y gapdalyndaky iki ja\u0148a deg\u00fd\u00e4r we \u00f6z-\u00f6z\u00fcne hemi\u015fe energi\u00fda ber\u00fd\u00e4r di\u00fdip alymlar pikir ed\u00fd\u00e4r. \u00dd\u00f6ne batare\u00fdany\u0148 i\u00e7ki gurlu\u015fyny di\u0148e onu\u0148 i\u015fini togtadan \u00fdagda\u00fdynda tapyp bolar, bu bolsa i\u0148 uzak wagtlyk ylmy synaglary\u0148 birini aradan a\u00fdyr\u00fdar. \u015ee\u00fdlelikde, batare\u00fdany\u0148 iki asyr i\u015flemegini\u0148 syryny di\u0148e onu\u0148 i\u00e7ki gurlu\u015fyndan anyklamak bolar. Bu syrly batare\u00fda \u00fdene 5-10 \u00fdyl i\u015fl\u00e4r di\u00fdip alymlar \u00e7akla\u00fdarlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>G\u00fcl\u015fen \u00ddALKYMOWA, Hojambaz etrabyny\u0148 16-njy orta mekdebini\u0148 ba\u015flangy\u00e7 synp we informatika mugallymy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e4zirki zaman batare\u00fdalaryny\u0148 islendigi \u015fe\u00fdle \u00e7ydamlylyga b\u00e4sde\u015fmekligi m\u00fcmkin. \u00dd\u00f6ne mu\u0148a garamazdan, ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n synaglar doly derejede tamamlan\u00fdan\u00e7a, bu batare\u00fdany\u0148 uzak wagtlap i\u015flemegini\u0148 syryny a\u00e7yklap bolmaz. 1840-njy \u00fdyldan b\u00e4ri i\u015fle\u00fd\u00e4n we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 uzak wagtlyk ylmy barlagy hasaplan\u00fdan Oksford elektrik ja\u0148y in\u00e7e ses tolkunlaryny b\u00f6l\u00fcp \u00e7ykarmak bilen sesi\u0148 be\u00fdikligini\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligi esasynda onu\u0148 batare\u00fdasyny\u0148 \u00f6mri kesgitlenil\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 180 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":107541,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107540"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107558,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107540\/revisions\/107558"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/107541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}