{"id":111837,"date":"2024-07-10T11:28:50","date_gmt":"2024-07-10T06:28:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=111837"},"modified":"2024-07-11T17:35:47","modified_gmt":"2024-07-11T12:35:47","slug":"butindunya-ilat-guni-sanlar-maglumatlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=111837","title":{"rendered":"B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 ilat g\u00fcni: sanlar we maglumatlar"},"content":{"rendered":"<p>1989-njy \u00fdyldan b\u00e4ri, her \u00fdyly\u0148 11-nji i\u00fdulynda B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 ilat g\u00fcni bellenil\u00fd\u00e4r. Bu sene 1987-nji \u00fdyly\u0148 11-nji i\u00fdulynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilatyny\u0148 5 milliarda \u00fdetmegi bilen baglydyr. Bu sene gender de\u0148ligi, garyplyk, en\u00e4ni\u0148 saglygy we adam hukuklary barada habardarlygy \u00fdokarlandyrmak maksady bilen d\u00f6redildi.<br \/>\nMaglumatlara g\u00f6r\u00e4, h\u00e4zirki wagtda d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6p ilatly d\u00f6wleti Hindistan bolup, \u00fdurtda 1 milliard 428 million 627 m\u00fc\u0148 663 adam \u00fda\u015fa\u00fdar. 2022-nji \u00fdyla \u00e7enli bu ugurda birinji bolup gelen Hyta\u00fdy\u0148 bolsa, 1 milliard 425 million 671 m\u00fc\u0148 352 ilaty bar. D\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 ykdysady ta\u00fddan \u00f6sen \u00fdurdy bolan AB\u015e-da 340 milliona gola\u00fd ilat \u00fda\u015fa\u00fdar. Bu 3 \u00fdurt d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilatyny\u0148 39,7 g\u00f6terimini emele getir\u00fd\u00e4r. Niger we Merkezi Afrika Respublikasy ilat sanyna g\u00f6r\u00e4 i\u0148 k\u00f6p \u00e7agany\u0148 bar \u00fdurtlary bolupdyr. Bu \u00fdurtlary\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdjylaryny\u0148 55,5 g\u00f6terimi 18 \u00fda\u015fyndan ki\u00e7i. Bu ugurda Afrika \u00fdurtlary \u00f6\u0148deligi e\u00fdele\u00fd\u00e4r. \u00c7ad bilen Malide hem \u00e7agalar ilaty\u0148 54 g\u00f6teriminden k\u00f6p b\u00f6legini d\u00fcz\u00fd\u00e4r. Kore\u00fda Respublikasy bolsa i\u0148 az \u00e7agaly \u00fdurt bolupdyr. \u00ddurdu\u0148 ilatyny\u0148 13,9 g\u00f6terimini 0-17 \u00fda\u015f aralygyndaky topar emele getir\u00fd\u00e4r. Bu g\u00f6rkeziji \u00ddaponi\u00fdada 14,1, Singapurda 14,2 g\u00f6terim. D\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fdurtlarynda bolsa, ilaty\u0148 29,8 g\u00f6terimi \u00e7agalardyr. \u00ddewropa \u00fdurtlarynda bolsa, i\u0148 k\u00f6p \u00e7agaly \u00fdurt 23,3 g\u00f6terim bilen Irlandi\u00fda bolupdyr. I\u0148 az \u00e7agaly \u00fdurt bolsa Itali\u00fda (15,1 g\u00f6terim) bolupdyr.<br \/>\nUmumy ilaty\u0148 arasynda \u00fdetginjekleri emele getir\u00fd\u00e4n 15-24 \u00fda\u015f aralygynda \u00fda\u015fa\u00fdjy sany bo\u00fdun\u00e7a Siri\u00fda birinji bolupdyr. \u00ddurdu\u0148 ilatyny\u0148 24,1 g\u00f6terimi bu \u00fda\u015f aralygyna degi\u015fli. Sanawy\u0148 so\u0148ky basgan\u00e7agynda 6,8 g\u00f6terim bilen Ukraina e\u00fdel\u00e4pdir.<br \/>\n\u00ddurdu\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdjylaryny\u0148 arasynda 65 \u00fda\u015fdan \u00fdokarylary emele getir\u00fd\u00e4n \u00fda\u015fuly nesli\u0148 g\u00f6rkezijisi babatda Monako birinji \u00fderi e\u00fdele\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 ilatyny\u0148 35,8 g\u00f6terimi 65 \u00fda\u015fdan uly. Bu g\u00f6rkeziji \u00ddaponi\u00fdada 30,1, Itali\u00fdada 24,5 g\u00f6terime. \u00dda\u015fuly ilaty\u0148 i\u0148 az \u00fdurdy Katar (1,6%) bolupdyr.<br \/>\n\u00c7aga doglu\u015fy babatda Niger 6,67 \u00e7aga bilen birinji boldy. Bu g\u00f6rkeziji bir zenany\u0148 \u00f6mr\u00fcni\u0148 dowamynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 inder\u00fd\u00e4n \u00e7agasyny\u0148 sanyny a\u0148lad\u00fdar. Bu sanawy\u0148 i\u0148 so\u0148ky basgan\u00e7agynda 0,88 \u00e7aga bilen Kore\u00fda Respublikasy bar. D\u00fcn\u00fd\u00e4de orta\u00e7a g\u00f6rkeziji bolsa, 2,31 \u00e7aga bolupdyr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1989-njy \u00fdyldan b\u00e4ri, her \u00fdyly\u0148 11-nji i\u00fdulynda B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 ilat g\u00fcni bellenil\u00fd\u00e4r. Bu sene 1987-nji \u00fdyly\u0148 11-nji i\u00fdulynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilatyny\u0148 5 milliarda \u00fdetmegi bilen baglydyr. Bu sene gender de\u0148ligi, garyplyk, en\u00e4ni\u0148 saglygy we adam hukuklary barada habardarlygy \u00fdokarlandyrmak maksady bilen d\u00f6redildi. Maglumatlara g\u00f6r\u00e4, h\u00e4zirki wagtda d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 k\u00f6p ilatly d\u00f6wleti Hindistan bolup, \u00fdurtda 1 milliard 428 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":111838,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,402],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111837"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111837"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111843,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111837\/revisions\/111843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/111838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}