{"id":114357,"date":"2024-08-10T10:34:52","date_gmt":"2024-08-10T05:34:52","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=114357"},"modified":"2024-08-10T10:34:52","modified_gmt":"2024-08-10T05:34:52","slug":"merkezi-aziya-yaponiya-dialogynyn-isewurlik-maslahaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=114357","title":{"rendered":"\u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyny\u0148 i\u015few\u00fcrlik maslahaty"},"content":{"rendered":"<p>9-njy awgustda Gazagystan Respublikasyny\u0148 pa\u00fdtagtynda \u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyna gatna\u015fyjy \u00fdurtlary\u0148 bilelikd\u00e4ki i\u015few\u00fcrlik maslahaty ge\u00e7irildi.<br \/>\n\u00ddaponi\u00fdany\u0148 Ykdysady\u00fdet, s\u00f6wda we senagat ministrligi, \u00ddaponi\u00fdany\u0148 Russi\u00fda we t\u00e4ze gara\u015fsyz d\u00f6wletler bilen s\u00f6wda assosiasi\u00fdasy (ROTOBO), Gazagystan Respublikasyny\u0148 Da\u015fary i\u015fler ministrligi, \u00abKazakh Invest\u00bb kompani\u00fdasy, \u00abAtameken\u00bb milli teleke\u00e7iler edarasy Gyrgyzystany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, T\u00fcrkmenistany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148 degi\u015fli ministrliklerini\u0148 we pudakla\u00fdyn dolandyry\u015f edaralaryny\u0148 goldaw bermeginde bu wekil\u00e7ilikli i\u015few\u00fcrlik \u00e7\u00e4resini\u0148 gurama\u00e7ylary h\u00f6km\u00fcnde \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Forumy\u0148 g\u00fcn tertibi sebit integrasi\u00fdasyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm ugurlaryny, k\u00f6ptaraply hyzmatda\u015flygy mundan be\u00fdl\u00e4k-de gi\u0148eltmegi\u0148 me\u00fdilnamalaryny hem-de senagat kooperasi\u00fdasy taslamalaryny goldamagy, ileri tutul\u00fdan ugurlarda bilelikd\u00e4ki maksatnamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmek meselelerini \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar.<br \/>\nMerkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148 we \u00ddaponi\u00fdany\u0148 wekili\u00fdetlerini\u0148 450-den gowrak wekilini bir \u00fdere jeml\u00e4n forumy\u0148 a\u00e7yly\u015f dabarasynda bu bilelikd\u00e4ki \u00e7\u00e4r\u00e4ni\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti nygtaldy. Alty \u00fdurdu\u0148 arasynda s\u00f6wda-ykdysady gatna\u015fyklary pugtalandyrmak, de\u0148hukuklylyk, d\u00f6wlet d\u00fcz\u00fcmlerini\u0148, i\u015few\u00fcr toparlaryny\u0148 \u00f6zara b\u00e4hbitli hyzmatda\u015flygyny gi\u0148eltmek onu\u0148 ba\u015f maksadydyr. Bellenili\u015fi \u00fdaly, \u015fu gezekki du\u015fu\u015fyk hyzmatda\u015f \u00fdurtlary\u0148 arasynda i\u015few\u00fcrlik gatna\u015fyklaryny \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in netijeli me\u00fddan\u00e7a bolup, k\u00f6ptarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmak, onu\u0148 t\u00e4ze gurallaryny g\u00f6zlemek \u00fc\u00e7in gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri a\u00e7\u00fdar.<br \/>\nMerkezi Azi\u00fda sebiti Be\u00fdik \u00dd\u00fcpek \u00fdoluny\u0148 ugrunda, G\u00fcndogary\u0148 hem-de G\u00fcnbatary\u0148 arasyndaky gadymy \u00fdollary\u0148 \u00e7atrygynda \u00fderle\u015fmek bilen, m\u00fc\u0148\u00fdyllyklary\u0148 dowamynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 medeni\u00fdetlerini\u0148 dialogyny\u0148 \u00fdola go\u00fdulmagyna hem-de \u00f6zara ba\u00fdla\u015fmagyna \u00fdardam edipdir. \u00c4girt uly energetika hem-de tebigy seri\u015fdelere, ulag-kommunikasi\u00fda kuwwatyna e\u00fde bolan sebiti\u0148 \u00fdurtlary h\u00e4zirki wagtda bu asylly hem-de jogapk\u00e4rli wezip\u00e4ni \u00fcst\u00fcnlikli \u00fderine \u00fdetirmegi dowam ed\u00fd\u00e4rler.<br \/>\nSo\u0148ky \u00fdyllarda T\u00fcrkmenistany\u0148, Gazagystany\u0148, Gyrgyzystany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148 we \u00ddaponi\u00fdany\u0148 arasyndaky gatna\u015fyklar strategik hyzmatda\u015flygy\u0148 hil ta\u00fddan t\u00e4ze derejesine \u00e7ykarylyp, \u00e4hli ugurlar bo\u00fdun\u00e7a anyk many-mazmun bilen ba\u00fdla\u015fdyryldy. Merkezi Azi\u00fda d\u00f6wletleri tarapyndan durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n parahat\u00e7ylyk s\u00f6\u00fd\u00fcjilikli da\u015fary sy\u00fdasy ugur olara \u00e4hlumumy derejede alnyp baryl\u00fdan i\u015flere yzygiderli esasda gatna\u015fmaga, abra\u00fdly guramalary\u0148, k\u00f6pugurly d\u00fcz\u00fcmleri\u0148 \u00e7\u00e4ginde \u00e4hlumumy g\u00fcn tertibini\u0148 m\u00f6h\u00fcm meselelerini\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini i\u015fl\u00e4p d\u00fczm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen netijeli ba\u015flangy\u00e7lary\u0148 i\u015fje\u0148 ilerledilmegine go\u015fant go\u015fmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6retdi.<br \/>\n\u015ee\u00fdle hem \u201cMerkezi Azi\u00fda+ \u201d g\u00f6rn\u00fc\u015find\u00e4ki me\u00fddan\u00e7alary\u0148, \u015fol sanda \u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyny\u0148 \u00e7\u00e4klerind\u00e4ki \u00fcst\u00fcnlikli hyzmatda\u015flyk hem d\u00fcn\u00fd\u00e4 sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm sub\u00fdektlerini\u0148 biri h\u00f6km\u00fcnde bu sebiti\u0148 barha art\u00fdan ornuny\u0148 a\u00fddy\u0148 g\u00fcw\u00e4sidir. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, 2004-nji \u00fdylda bu formaty\u0148 d\u00f6redilmegini\u0148 o\u0148a gatna\u015f\u00fdan \u00fdurtlary\u0148 arasyndaky gatna\u015fyklary\u0148 t\u00e4ze d\u00f6wr\u00fcni alamatlandyrandygyny nygtamak gerek. \u015eu gezekki forumy\u0148 \u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyny\u0148 d\u00f6redilmegini\u0148 20 \u00fdyllygyny\u0148 bellenil\u00fd\u00e4n \u00fdylynda ge\u00e7iril\u00fd\u00e4ndigi guwandyryjy \u00fdagda\u00fddyr.<br \/>\n\u00abUglerod bitaraplygy we senagaty d\u00f6wrebapla\u015fdyrmak ulgamlarynda \u00ddaponi\u00fda bilen Merkezi Azi\u00fdany\u0148 arasynda hyzmatda\u015flyk\u00bb, \u00abHalkara \u00fdagda\u00fdlary\u0148 \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n \u015fertlerinde \u00ddaponi\u00fdada we Merkezi Azi\u00fdada arabaglany\u015fygy \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 t\u00e4ze m\u00fcmkin\u00e7ilikleri\u00bb, \u00abAdam ma\u00fdasyna ma\u00fda go\u00fdmagy\u0148 we teleke\u00e7iligi \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in i\u015few\u00fcrlik infrastrukturasyny pugtalandyrmagy\u0148 wajyplygy, \u015fe\u00fdle hem \u00ddaponi\u00fda bilen Merkezi Azi\u00fdany\u0148 arasynda mali\u00fde ulgamynda hyzmatda\u015flygy gi\u0148eltmek\u00bb atly plenar mejlisleri\u0148 \u00e7\u00e4klerinde hyzmatda\u015flygy \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlary barada pikir al\u015fylyp, bilelikd\u00e4ki hyzmatda\u015flygy\u0148 me\u00fdilnamalary anykla\u015fdyryldy.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 wekilleri \u00fdygnananlary hormatly Prezidentimiz tarapyndan alnyp baryl\u00fdan i\u00e7eri we da\u015fary sy\u00fdasaty\u0148 esasy ugurlary, amala a\u015fyryl\u00fdan gi\u0148 gerimli durmu\u015f-ykdysady \u00f6zgertmeler bilen tany\u015fdyrdylar. Bu \u00f6zgertmeler \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 batly depginlerini, ilaty\u0148 durmu\u015f derejesini\u0148 \u00fdokarlandyrylmagyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r. Hususan-da, h\u00e4zirki wagtda milli ykdysady\u00fdeti\u0148 t\u00e4ze, senagat ugurly nusgasyny d\u00f6retmek bo\u00fdun\u00e7a i\u015fleri\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7li depginde alnyp baryl\u00fdandygy nygtaldy. Ol T\u00fcrkmenistany\u0148 ba\u00fd tebigy seri\u015fdelerinden we amatly geografik \u00fderle\u015fi\u015finden netijeli pe\u00fddalanmaga, innowasion tehnologi\u00fdalary, ylmy\u0148, tehnikany\u0148 so\u0148ky gazananlaryny, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi guramagy\u0148 d\u00f6wrebap usullaryny gi\u0148den orna\u015fdyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilendir.<br \/>\nH\u00f6k\u00fcmet tarapyndan hususy teleke\u00e7iligi goldamaga, ki\u00e7i we orta i\u015few\u00fcrligi \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge, import edil\u00fd\u00e4n harytlary\u0148 ornuny tut\u00fdan, d\u00fcn\u00fd\u00e4 bazarlarynda b\u00e4sde\u015flige ukyply \u00f6n\u00fcmleri \u00f6nd\u00fcr\u00fd\u00e4n k\u00e4rhanalary d\u00f6retmek bo\u00fdun\u00e7a maksatnamalary\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegine uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4ndigi a\u00fddyldy. T\u00fcrkmenistany\u0148 ma\u00fda go\u00fdum sy\u00fdasatyny\u0148, \u00fdurdumyzda hereket ed\u00fd\u00e4n ma\u00fdadarlar, da\u015fary \u00fdurt kompani\u00fdalary \u00fc\u00e7in salgyt, g\u00fcmr\u00fck, wiza hem-de be\u00fdleki \u00fde\u0148illikleri g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tut\u00fdan kanun\u00e7ylygy\u0148 esasy ugurlaryna a\u00fdratyn \u00fcns \u00e7ekildi. \u00c7yky\u015flarda gyzyklanma bildir\u00fd\u00e4n hyzmatda\u015flar bilen d\u00fcrli ulgamlarda bilelikd\u00e4ki taslamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in d\u00f6redil\u00fd\u00e4n m\u00fcmkin\u00e7ilikler barada gi\u0148i\u015fle\u00fdin maglumat berildi.<br \/>\n\u00d6z gezeginde, Gazagystany\u0148, Gyrgyzystany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148 we \u00ddaponi\u00fdany\u0148 i\u015few\u00fcr toparlaryny\u0148 wekilleri \u00f6z \u00fdurtlaryny\u0148 s\u00f6wda-ykdysady, tebigy ba\u00fdlyklar kuwwaty barada \u00e7yky\u015f edip, ugurlary\u0148 gi\u0148 toplumy bo\u00fdun\u00e7a netijeli k\u00f6ptaraply gatna\u015fyklary \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in uly m\u00fcmkin\u00e7ilikleri\u0148 bardygyny bellediler. Merkezi Azi\u00fda d\u00f6wletleri t\u00e4sin IT ekoulgamy d\u00f6red\u00fd\u00e4rler. Munu\u0148 \u00f6zi d\u00f6wlet dolandyry\u015f, elektron t\u00e4jir\u00e7ilik ulgamyny d\u00f6wrebapla\u015fdyrmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, emeli a\u0148 tehnologi\u00fdalaryny orna\u015fdyrmak, data merkezleri\u0148 gurlu\u015fygy, kiberhowpsuzlygy\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegi meselelerinde hyzmatda\u015flygy\u0148 hemme tarap \u00fc\u00e7in b\u00e4hbitli bolup biljekdigi nygtaldy. \u015ee\u00fdle hem ykdysady gatna\u015fyklary pugtalandyrmak, \u015fol sanda sanlyla\u015fdyrmak, ulag-logistika, obasenagat toplumy, agyr senagat pudagy \u00fdaly ugurlarda hyzmatda\u015flygy gi\u0148eltmegi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri ara alnyp maslahatla\u015fyldy. Foruma gatna\u015fyjylary\u0148 pikirine g\u00f6r\u00e4, bu gezekki wekil\u00e7ilikli maslahat alty \u00fdurdu\u0148 hyzmatda\u015flygyny i\u015fje\u0148le\u015fdirmek \u00fc\u00e7in t\u00e4ze m\u00fcmkin\u00e7ilikleri kesgitlem\u00e4ge gyzyklanma bildir\u00fd\u00e4ndiklerini g\u00f6rkezdi. Ol altytarapla\u00fdyn g\u00f6rn\u00fc\u015fde sebit hyzmatda\u015flygyna t\u00e4ze itergi berer, gazanylan ylala\u015fyklar bolsa bu dialoga gatna\u015fyjy \u00fdurtlary\u0148 arasyndaky i\u015few\u00fcrlik gatna\u015fyklaryny\u0148 bin\u00fdadyny pugtalandyrar.<br \/>\nBilelikd\u00e4ki i\u015few\u00fcrlik maslahatyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde birn\u00e4\u00e7e resminama gol \u00e7ekildi we kabul edildi. \u015eolary\u0148 hatarynda GTG-2-ni\u0148 taslamasy bo\u00fdun\u00e7a \u00abT\u00fcrkmenhimi\u00fda\u00bb d\u00f6wlet konserni bilen \u00abKawasaki Heavy Industries Ltd.\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148 we \u00abITOCHU Corporation\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148 we \u00abR\u00f6nesans End\u00fcstri Tesisleri In\u015faat Sanayi ve Ticaret\u00bb kompani\u00fdasyny\u0148 (T\u00fcrki\u00fde) arasynda \u201c\u00ddol kartasy\u201d (i\u015f me\u00fdilnamasy); T\u00fcrkmenistany\u0148 Energetika ministrligi bilen \u00abSumitomo Corporation\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148 arasynda Lebap d\u00f6wlet elektrik stansi\u00fdasyny\u0148 gazturbina desgalarynda orta abatla\u00fdy\u015f i\u015flerini ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in \u00e4ti\u00fda\u00e7lyk \u015fa\u00fdlary bilen \u00fcpj\u00fcn etmek barada \u00c7ar\u00e7uwaly ylala\u015fyk; T\u00fcrkmenistany\u0148 Oguz han adyndaky In\u017eener-tehnologi\u00fdalar uniwersiteti bilen \u00ddaponi\u00fdany\u0148 Sukuba uniwersitetini\u0148 arasynda akademik aly\u015f-\u00e7aly\u015f we hyzmatda\u015flyk hakynda \u00c4htnama; T\u00fcrkmenistany\u0148 S\u00f6wda we da\u015fary ykdysady aragatna\u015fyklar ministrligi bilen \u00ddaponi\u00fdany\u0148 Da\u015fary s\u00f6wda i\u015fleri guramasyny\u0148 (JETRO) arasynda hyzmatda\u015flyk hakynda \u00c4htnama; T\u00fcrkmenistan bilen \u00ddaponi\u00fdany\u0148 arasynda \u00f6zara b\u00e4hbitli hyzmatda\u015flygy d\u00f6retmek babatda gatna\u015fyklary mundan be\u00fdl\u00e4k-de \u00f6sd\u00fcrmek hakynda maglumat b\u00fdulleteni; T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet da\u015fary ykdysady i\u015f banky bilen \u201cNippon\u201d eksport we ma\u00fda go\u00fdum \u00e4ti\u00fda\u00e7landyry\u015f agentligini\u0148 (NEXI) arasynda hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmak barada \u00f6zara d\u00fc\u015f\u00fcni\u015fmek hakynda \u00c4htnama; \u00abT\u00fcrkmenhimi\u00fda\u00bb d\u00f6wlet konserni bilen \u00abMitsubishi Heavy Industries, Ltd.\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148, \u00abMitsubishi Corporation\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148 arasynda T\u00fcrkmenistany\u0148 himi\u00fda senagatyny \u00f6sd\u00fcrmek ulgamynda hyzmatda\u015flyk barada \u00f6zara d\u00fc\u015f\u00fcni\u015fmek hakynda \u00c4htnama; \u00abT\u00fcrkmenhimi\u00fda\u00bb d\u00f6wlet konserni bilen \u00abToyo Engineering Corporation\u00bb (\u00ddaponi\u00fda) kompani\u00fdasyny\u0148 arasynda T\u00fcrkmenistany\u0148 himi\u00fda pudagyny \u00f6sd\u00fcrmek bo\u00fdun\u00e7a hyzmatda\u015flyga gyzyklanma barada \u00f6zara d\u00fc\u015f\u00fcni\u015fmek hakynda \u00c4htnama; T\u00fcrkmenistany\u0148 Dokma senagaty ministrligi bilen \u00abMasui Co., Ltd.\u00bb kompani\u00fdasyny\u0148 arasynda dokma senagaty pudagynda hyzmatda\u015flyk barada \u00f6zara d\u00fc\u015f\u00fcni\u015fmek hakynda \u00c4htnama bar.<br \/>\nEsasy resminamalary\u0148 hatarynda \u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyna gatna\u015fyjy \u00fdurtlary\u0148 i\u015few\u00fcrlik maslahatyny\u0148 jemleri bo\u00fdun\u00e7a Bilelikd\u00e4ki Be\u00fdannama bar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9-njy awgustda Gazagystan Respublikasyny\u0148 pa\u00fdtagtynda \u201cMerkezi Azi\u00fda \u2014 \u00ddaponi\u00fda\u201d dialogyna gatna\u015fyjy \u00fdurtlary\u0148 bilelikd\u00e4ki i\u015few\u00fcrlik maslahaty ge\u00e7irildi. \u00ddaponi\u00fdany\u0148 Ykdysady\u00fdet, s\u00f6wda we senagat ministrligi, \u00ddaponi\u00fdany\u0148 Russi\u00fda we t\u00e4ze gara\u015fsyz d\u00f6wletler bilen s\u00f6wda assosiasi\u00fdasy (ROTOBO), Gazagystan Respublikasyny\u0148 Da\u015fary i\u015fler ministrligi, \u00abKazakh Invest\u00bb kompani\u00fdasy, \u00abAtameken\u00bb milli teleke\u00e7iler edarasy Gyrgyzystany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, T\u00fcrkmenistany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148 degi\u015fli ministrliklerini\u0148 we pudakla\u00fdyn dolandyry\u015f edaralaryny\u0148 goldaw [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":114358,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114357"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114359,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114357\/revisions\/114359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/114358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}