{"id":125630,"date":"2025-01-27T09:54:39","date_gmt":"2025-01-27T04:54:39","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=125630"},"modified":"2025-01-27T10:44:19","modified_gmt":"2025-01-27T05:44:19","slug":"takla-makan-colunde-gin-gerimli-taslama-tamamlandy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=125630","title":{"rendered":"Takla-Makan \u00e7\u00f6l\u00fcnde gi\u0148 gerimli taslama tamamlandy"},"content":{"rendered":"<p>2024-nji \u00fdylda Hyta\u00fd \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4ge gar\u015fy g\u00f6re\u015fde m\u00f6h\u00fcm tapgyra \u00f6wr\u00fclen \u201cTakla-makan \u00e7\u00f6l\u00fcni\u0148 \u00fda\u015fyl gu\u015fagy\u201d taslamasyny tamamlady. Taslamany amala a\u015fyrmak \u00fc\u00e7in 46 \u00fdyl gerek boldy we taslamany\u0148 \u00f6zi, da\u015fky gur\u015fawy\u0148 \u00fdagda\u00fdyny gowulandyrmaga we \u00fdurtdaky \u00e7\u00e4geli tupanlary\u0148 t\u00e4sirini azaltmaga g\u00f6n\u00fckdirilen \u00fc\u00e7 sany \u201cDemirgazyk toka\u00fd gorag gu\u015fagy\u201d maksatnamasyny\u0148 bir b\u00f6legidir.<br \/>\nHyta\u00fdy\u0148 demirgazyk-g\u00fcnbatar b\u00f6leginde, Sinsz\u00fdan sebitinde Takla-Makan \u00e7\u00f6l\u00fcni gur\u015fap al\u00fdan, takmynan, 3000 kilometre uzalyp gid\u00fd\u00e4n ekologi\u00fda zolak d\u00f6redildi. Agyr \u015fertlere u\u00fdgunla\u015f\u00fdan guraklyga \u00e7ydamly \u00f6s\u00fcmlikleri ulanmak arkaly \u00f6s\u00fcmlik \u00f6rt\u00fcgini k\u00f6peltmek; aga\u00e7 oturtmagy \u00fderli ykdysady\u00fdet bilen birle\u015fdirmek, \u015fol sanda miweleri we dermanlyk \u00f6s\u00fcmlikleri \u00f6sd\u00fcrip \u00fdeti\u015fdirmek we toka\u00fd me\u00fddanyny\u0148 k\u00f6pelmek bu ba\u015flangyjy\u0148 esasy maksatlarydyr. Toka\u00fd me\u00fddanlaryny\u0148 gi\u0148eldilmegi 1949-njy \u00fdylda 10 g\u00f6terim bolan bolsa, \u00f6s\u00fc\u015f 2023-nji \u00fdyly\u0148 ahyryna \u00e7enli 25 g\u00f6terimden gowrak bolupdyr.<br \/>\n\u00d6s\u00fc\u015fe garamazdan, \u00e7\u00f6lle\u015fmek \u00e7ynlaka\u00fd mesele bolup gal\u00fdar: \u00e7\u00f6ller henizem Hyta\u00fdy\u0148 \u00e7\u00e4gini\u0148 17,58 g\u00f6terimini e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Uly suwary\u015fy talap ed\u00fd\u00e4n gurak \u015fertlerde \u00f6s\u00fcmlikleri saklamak \u00fc\u00e7in zerur suwu\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligi m\u00f6h\u00fcm faktor bolup gal\u00fdar.<br \/>\nMundan ba\u015fga-da, gi\u0148 gerimli toka\u00fd d\u00f6retmek taslamalary ekoulgama d\u00fcrli-d\u00fcrli t\u00e4sir edip biler. \u00dderli d\u00e4l \u00f6s\u00fcmlik g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 orna\u015fmagy \u00fda-da suw akymlaryny\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi biod\u00fcrl\u00fclige we topragy\u0148 saglygyna t\u00e4sir edip biler di\u00fden aladalar bar.<br \/>\n\u015ee\u00fdle ba\u015flangy\u00e7lary\u0148 netijeliligi uzak m\u00f6hletli has k\u00f6p g\u00f6zlegleri we g\u00f6zeg\u00e7iligi talap ed\u00fd\u00e4r. Alymlar \u201c\u00dda\u015fyl gu\u015fagy\u0148\u201d \u00e7\u00e4geli tupanlardan n\u00e4derejede gora\u00fdandygyny we \u00e7\u00f6lle\u015fmegini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni al\u00fdandygyny, \u015fe\u00fdle hem sebiti\u0148 ekologi\u00fdasy \u00fc\u00e7in uzak m\u00f6hletli netijelerini seljermegi dowam etdir\u00fd\u00e4rler.<br \/>\nTaslama Hyta\u00fdy\u0148 ekologiki dikeldi\u015f i\u015fleri babatda m\u00f6h\u00fcm \u00f6s\u00fc\u015fini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r, \u015fe\u00fdle hem \u00e7\u00f6lle\u015fmegi \u00e7\u00f6zmek we tebigy de\u0148agramlylygy saklamak \u00fc\u00e7in toplumla\u00fdyn \u00e7emele\u015fmegi\u0148 zerurdygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2024-nji \u00fdylda Hyta\u00fd \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4ge gar\u015fy g\u00f6re\u015fde m\u00f6h\u00fcm tapgyra \u00f6wr\u00fclen \u201cTakla-makan \u00e7\u00f6l\u00fcni\u0148 \u00fda\u015fyl gu\u015fagy\u201d taslamasyny tamamlady. Taslamany amala a\u015fyrmak \u00fc\u00e7in 46 \u00fdyl gerek boldy we taslamany\u0148 \u00f6zi, da\u015fky gur\u015fawy\u0148 \u00fdagda\u00fdyny gowulandyrmaga we \u00fdurtdaky \u00e7\u00e4geli tupanlary\u0148 t\u00e4sirini azaltmaga g\u00f6n\u00fckdirilen \u00fc\u00e7 sany \u201cDemirgazyk toka\u00fd gorag gu\u015fagy\u201d maksatnamasyny\u0148 bir b\u00f6legidir. Hyta\u00fdy\u0148 demirgazyk-g\u00fcnbatar b\u00f6leginde, Sinsz\u00fdan sebitinde Takla-Makan \u00e7\u00f6l\u00fcni gur\u015fap al\u00fdan, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":125631,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=125630"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125632,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125630\/revisions\/125632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/125631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=125630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=125630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=125630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}