{"id":129466,"date":"2025-03-14T09:14:51","date_gmt":"2025-03-14T04:14:51","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=129466"},"modified":"2025-03-15T09:23:59","modified_gmt":"2025-03-15T04:23:59","slug":"ir-bisyan-miweler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=129466","title":{"rendered":"Ir bi\u015f\u00fd\u00e4n miweler"},"content":{"rendered":"<p>Bahar pasly gelmegi bilen tebigat janlanyp, k\u00f6p \u00fderde, aga\u00e7lar g\u00fcl a\u00e7yp, olary\u0148 ysy da\u015f-t\u00f6werege \u00fda\u00fdrap ba\u015flady. Gysga wagtda bu aga\u00e7lar miwe berip ba\u015flarlar. Adat\u00e7a, ilki bilen, tut agajy miwe ber\u00fd\u00e4r. So\u0148ra bolsa, erik agajy hasyl berip ba\u015fla\u00fdar. Tur\u015fy zatlary hala\u00fdan k\u00e4bir adam erigi g\u00f6kl\u00fcgine i\u00fdmegi gowy g\u00f6r\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 be\u00fdleki k\u00f6p miwelerde bolmadyk pe\u00fddaly taraplary bardyr. Erik s\u00f6zi d\u00fcrli dilde d\u00fcrl\u00fc\u00e7e atlandyryl\u00fdar. Bu s\u00f6z portugallara latyn\u00e7adan ge\u00e7ip, ol \u201cpraecox\u201d \u2013 \u201cir \u00fdeti\u015f\u00fd\u00e4n miwe\u201c manysyny ber\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 adyny\u0148 nireden gelip \u00e7ykandygyna garamazdan, bu \u00f6s\u00fcmligi\u0148 mekany Azi\u00fda \u00fdurtlary hasaplan\u00fdar. Erigi\u0148 miwesini\u0148 d\u00fcz\u00fcminde 10 g\u00f6terim \u015feker, \u015fe\u00fdle hem P, B1, PP, \u0421 witaminleri hem-de karotin bol\u00fdar. Terje erigi\u0148 d\u00fcz\u00fcminde kali\u00fd maddasy, fosfor we magni\u00fd bol\u00fdar. Bu mineral maddalar be\u00fdnini\u0148 damarlaryna t\u00e4sir edip, onu\u0148 \u00e7alt i\u015flemegine k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 d\u00fcz\u00fcminde bar bolan \u015fepbik bolsa, bedenden toksini (mikroorganizmlerden d\u00f6re\u00fd\u00e4n zy\u00fdanly maddalar) we holesterini \u00e7ykarmaga k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r. Erik nerw ulgamyny kuwwatlandyryp, \u00fdadawlygy\u0148y a\u00fdyr\u00fdar. Ony yzygiderli i\u00fdmek teni\u0148 \u00fdygyrt bolmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni al\u00fdar g\u00f6reji\u0148i \u00fditile\u015fdir\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 ter miwesinden we onu\u0148 ki\u015fdesinden kompot ta\u00fd\u00fdarlan\u00fdar. Kakadylan erik, esasan hem, gy\u015f we bahar a\u00fdlarynda has k\u00f6p i\u00fdil\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 ganazlyga, gan a\u00fdlany\u015fy peslere, sa\u00e7lary\u0148, dyrnaklary\u0148 berkemegine k\u00f6mek ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nIr miwe ber\u00fd\u00e4n aga\u00e7lary\u0148 biri bolan tut \u00fdurdumyzy\u0148 \u00e4hli \u00fderinde has k\u00f6p du\u015f gel\u00fd\u00e4r. Bu \u00f6s\u00fcmlik di\u0148e miwesi \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem, ilatly \u00fderler bilen \u00e7\u00f6ll\u00fck \u00fderleri\u0148 arasynda \u00fda\u015fyl zolaklary d\u00f6retmek \u00fc\u00e7in hem ekil\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 miwesi i\u00fdmit h\u00f6km\u00fcnde, \u00fdapragy \u00fd\u00fcpek \u00f6n\u00fcm\u00e7iliginde \u00fd\u00fcpek gur\u00e7ugyna i\u00fdmit bolup hyzmat ber\u00fd\u00e4r. Pe\u00fddaly tarapy k\u00f6p bolany \u00fc\u00e7in, ata-babalarymyz \u201cTut \u2013 melhem\u201d, \u201cJany\u0148 tut \u00fdaly sag bolsun!\u201d, \u201cOglan howlugar, tudana wagtynda bi\u015fer\u201d \u00fdaly a\u00fdtgylary d\u00f6redipdirler.<br \/>\nTut agajyndan dutar, gyjak \u00fdaly saz gurallary, gap-\u00e7anak hem \u00fdasal\u00fdar. Gaty, \u00e7e\u00fde hem-de garamtyl go\u0148ur re\u0148kde bolan tut agajyny\u0148 sa\u00fdasy hem jana \u015fypa beriji, gan a\u00fdlany\u015fa pe\u00fddaly hasaplan\u00fdar. Tut agajy durmu\u015fda has pe\u00fddaly aga\u00e7dyr. \u015eol seb\u00e4pli adamlar howlusyna, ekin me\u00fddanyny\u0148, obasyny\u0148 t\u00f6weregine tut ek\u00fd\u00e4r. Tut \u00f6r\u00e4n \u00e7ydamly bolup, da\u015flyk \u00fderde, d\u00fczde, s\u00e4hrada, hatda \u00e7\u00f6lde hem \u00f6s\u00fd\u00e4r. Tut agajyny\u0148 \u015fahalaryny\u0148 \u00f6r\u00e4n dykyz we berkdigi seb\u00e4pli, ol \u00e7ynar agajy \u00fdaly be\u00fdik we owadan bol\u00fdar.<br \/>\n\u201cM\u00fc\u0148 bir derdi\u0148 dermany\u201d hasaplan\u00fdan tut agajyny\u0148 miwesi bolan tudana terligine i\u00fdli\u015fi \u00fdaly, ol guradylyp, gury ir-i\u00fdmi\u015f h\u00f6km\u00fcnde \u00e7a\u00fdy\u0148 \u00fdany bilen hem i\u00fdil\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle hem tudanadan to\u015fap hem ta\u00fd\u00fdarlan\u00fdar. Tut to\u015fabyny\u0148 saglyk \u00fc\u00e7in pe\u00fddaly tarapy az d\u00e4l.<br \/>\n\u00ddollary\u0148, \u00fdaplary\u0148 gyralaryna ekilen tut aga\u00e7lary dem al\u00fdan howamyzy tozandan arassala\u00fdar, atyzlary\u0148 gyralaryna hatar edilip ekilen tut aga\u00e7lary ekinleri \u00fdalynly epgekden gorap sakla\u00fdar, \u00fd\u00fcpek gur\u00e7ugy \u00fc\u00e7in i\u00fdmit \u00e7e\u015fmesi bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Selbi Amanowa, Myrat Garryyew adyndaky T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet lukman\u00e7ylyk uniwersitetini\u0148 Medisina ekologi\u00fdasy we gigi\u00fdena kafedrasyny\u0148 mudirinin w.w \u00fd.\u00fd, uly mugallym.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bahar pasly gelmegi bilen tebigat janlanyp, k\u00f6p \u00fderde, aga\u00e7lar g\u00fcl a\u00e7yp, olary\u0148 ysy da\u015f-t\u00f6werege \u00fda\u00fdrap ba\u015flady. Gysga wagtda bu aga\u00e7lar miwe berip ba\u015flarlar. Adat\u00e7a, ilki bilen, tut agajy miwe ber\u00fd\u00e4r. So\u0148ra bolsa, erik agajy hasyl berip ba\u015fla\u00fdar. Tur\u015fy zatlary hala\u00fdan k\u00e4bir adam erigi g\u00f6kl\u00fcgine i\u00fdmegi gowy g\u00f6r\u00fd\u00e4r. Erigi\u0148 be\u00fdleki k\u00f6p miwelerde bolmadyk pe\u00fddaly taraplary bardyr. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":129467,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=129466"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129468,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129466\/revisions\/129468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/129467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=129466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=129466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=129466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}