{"id":157418,"date":"2026-01-22T11:52:25","date_gmt":"2026-01-22T06:52:25","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157418"},"modified":"2026-01-22T11:52:25","modified_gmt":"2026-01-22T06:52:25","slug":"durnukly-osus-ucin-sebitleyin-arabaglanysyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157418","title":{"rendered":"Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f \u00fc\u00e7in sebitle\u00fdin arabaglany\u015fyk"},"content":{"rendered":"<p>21-nji \u00fdanwarda pa\u00fdtagtymyzdaky \u201c\u00ddyldyz\u201d myhmanhanasynda Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148 ykdysady\u00fdetleri \u00fc\u00e7in \u00dd\u00f6rite maksatnamasyny\u0148 (SPECA) hepdeligini\u0148 \u00e7\u00e4klerinde ykdysady forum \u00f6z i\u015fine ba\u015flady. Foruma gatna\u015fyjylary\u0148 hatarynda Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148, Azerba\u00fdjany\u0148, Hindistany\u0148 ugurda\u015f ministrliklerini\u0148 we pudakla\u00fdyn dolandyry\u015f edaralaryny\u0148, halkara guramalary\u0148, \u015fol sanda BMG-ni\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralaryny\u0148, \u00ddewropa Bilele\u015figini\u0148, B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 bankyny\u0148 we be\u00fdleki d\u00fcz\u00fcmleri\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylarydyr wekilleri bar.<\/p>\n<p>A\u00e7yly\u015f dabarasyny\u0148 ba\u015fynda hormatly Prezidentimizi\u0148 SPECA hepdeligini\u0148 \u00e7\u00e4klerinde ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n ykdysady foruma gatna\u015fyjylara iberen Gutlagy okaldy. Gutlagda Bitarap T\u00fcrkmenistany\u0148 mukaddes Gara\u015fsyzlygyny\u0148 \u015fanly 35 \u00fdyllyk ba\u00fdramyny\u0148 belleniljek \u00fdylynda ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n ykdysady forumy\u0148 T\u00fcrkmenistany\u0148 SPECA agza be\u00fdleki d\u00f6wletler bilen bilelikde sebitde mundan be\u00fdl\u00e4k-de \u00f6s\u00fc\u015fi \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen maksatlara \u00fdetmek ugrunda yzygiderli tagallalaryny\u0148 \u00fcst\u00fcnlikli durmu\u015fa ge\u00e7irilmegine \u00fdardam etjekdigi bellenil\u00fd\u00e4r.<br \/>\nSo\u0148ra forumy\u0148 plenar mejlisi ge\u00e7irildi. Utga\u015fykly g\u00f6rn\u00fc\u015fde ge\u00e7irilen mejlisde \u00e7yky\u015f edenler T\u00fcrkmenistany\u0148 SPECA-ny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde hyzmatda\u015flygy \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen ba\u015flangy\u00e7laryny\u0148 strategik \u00e4hmi\u00fdetini nygtadylar. H\u00e4zirki zaman \u015fertlerinde bu maksatnama Merkezi Azi\u00fda sebitini \u00ddewrazi\u00fda yklymynda i\u0148 \u00e7alt \u00f6s\u00fd\u00e4n ulag-logistika we energetika merkezlerini\u0148 birine \u00f6w\u00fcrm\u00e4ge \u00fdardam berip, durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u015ferti bolup dur\u00fdar. \u00c7yky\u015f edenler T\u00fcrkmenistany\u0148 alyp bar\u00fdan ulag diplomati\u00fdasyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u00e4hmi\u00fdetini bellediler. Multimodal ulag ge\u00e7elgelerini\u0148 d\u00f6redilmegi, \u00fcsta\u015fyr ge\u00e7irmek amallaryny\u0148 \u00fde\u0148ille\u015fdirilmegi di\u0148e bir sebiti\u0148 d\u00f6wletlerini\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem, tutu\u015f d\u00fcn\u00fd\u00e4 jemgy\u00fdet\u00e7iligini\u0148 hem b\u00e4hbitlerine la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmenistany\u0148 ba\u015flangyjy bo\u00fdun\u00e7a B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 durnukly ulag g\u00fcn\u00fcni\u0148 d\u00f6redilmegi bu ugurdaky tagallalary\u0148 \u00e4hlumumy derejede ykrar edilmegini\u0148 subutnamasy boldy.<br \/>\nSPECA sebitinde bilelikd\u00e4ki tagallalary\u0148 utga\u015fdyrylmagy, hyzmatda\u015flygy\u0148 t\u00e4ze g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegi, ma\u00fda go\u00fdumlary\u0148 \u00e7ekilmegi we innowasion i\u015fje\u0148ligi\u0148 h\u00f6weslendirilmegi ykdysady hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmaga, bilelikd\u00e4ki taslamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in m\u00fcmkin\u00e7ilikleri gi\u0148eltm\u00e4ge \u00fdardam berer. Ara alyp maslahatla\u015fmalary\u0148 dowamynda sanly ge\u00e7i\u015f we innowasion \u00f6s\u00fc\u015f meselelerine a\u00fdratyn orun berildi. Mejlise gatna\u015fyjylar g\u00fcmr\u00fck, s\u00f6wda amallaryna BMG-ni\u0148 \u00f6\u0148debaryjy standartlaryny orna\u015fdyrmagy\u0148 zerurdygyny nygtadylar. Maglumat aly\u015fmalaryny\u0148 sanlyla\u015fdyrylmagy \u00fd\u00fck da\u015famalary\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmakda esasy \u015fertleri\u0148 biri bolup dur\u00fdar.<br \/>\nMa\u00fda go\u00fdum meselelerini ara alyp maslahatla\u015fmagy\u0148 \u00e7\u00e4klerinde mejlise gatna\u015fyjylar SPECA-ny\u0148 k\u00f6phyzmatda\u015fly gaznasyny d\u00f6retmegi\u0148 \u00e4hmi\u00fdetini bellediler. T\u00fcrkmen tarapyny\u0148 \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4n bu mehanizmi serhet\u00fcsti ba\u015flangy\u00e7lary mali\u00fde ta\u00fddan \u00fcpj\u00fcn etmek \u00fc\u00e7in wajyp gural bolar. Bu gazna \u201c\u00fda\u015fyl\u201d ykdysady\u00fdet, energetika, howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine u\u00fdgunla\u015fmak ulgamlarynda taslamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in seri\u015fdeleri \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge \u00fdardam berer. Ekologik durnuklylyk, tebigy seri\u015fdelerden netijeli pe\u00fddalanmak meselelerine hem \u00fcns berildi. Halkara guramalary\u0148 wekilleri SPECA-ny\u0148 formatyndaky ykdysady integrasi\u00fdany\u0148 da\u015fky gur\u015fawy goramak, ekologik ta\u00fddan arassa tehnologi\u00fdalary orna\u015fdyrmak bo\u00fdun\u00e7a \u00e7\u00e4reler bilen utga\u015fykly bolmalydygyny nygtadylar. Mejlise gatna\u015fyjylar ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 inkl\u00fduziw h\u00e4si\u00fdete e\u00fde bolmalydygyna \u00fcnsi \u00e7ekdiler. Gaz we elektrik ge\u00e7irijiler \u00fdaly iri infrastruktura taslamalaryny\u0148 bilelikde durmu\u015fa ge\u00e7irilmegi SPECA sebitinde uzak m\u00f6hletli parahat\u00e7ylygy\u0148, ho\u015fni\u00fdetli go\u0148\u015fu\u00e7ylygy\u0148 we abadan\u00e7ylygy\u0148 kepili bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nSo\u0148ra forum \u00f6z i\u015fini \u00abHazar sebitinde we onu\u0148 \u00e7\u00e4klerinden da\u015farda energetika \u00f6zara baglany\u015fygy\u00bb atly mowzukla\u00fdyn mejlis bilen dowam etdi. \u00c7yky\u015flarda \u00e4hlumumy energetika howpsuzlygyny \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 m\u00f6h\u00fcm halkasy h\u00f6km\u00fcnde Merkezi Azi\u00fda sebitini\u0148 e\u00fdele\u00fd\u00e4n ornuna \u00fcns \u00e7ekildi. Ara alyp maslahatla\u015fmalary\u0148 dowamynda mejlise gatna\u015fyjylar eksport ugurlaryny diwersifikasi\u00fdala\u015fdyrmagy\u0148 we k\u00f6p\u015fahaly infrastrukturany d\u00f6retmegi\u0148 zerurdygyny nygtadylar. Sebiti\u0148 energetika \u00f6zara baglany\u015fygy di\u0148e bir energi\u00fda seri\u015fdelerini iberiji \u00fdurtlar \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem, \u00fcsta\u015fyr ge\u00e7iriji we sarp ediji d\u00f6wletler \u00fc\u00e7in hem durnuklylygy\u0148 kepili bolup dur\u00fdar. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, T\u00fcrkmenistany\u0148 ygtybarly halkara energetika infrastrukturasyny d\u00f6retmek bo\u00fdun\u00e7a ba\u015flangy\u00e7laryny\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti bellenildi.<br \/>\n\u00ab\u00ddewrazi\u00fda ulag baglany\u015fyklaryny\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmak \u00fc\u00e7in \u00f6zara ulag baglany\u015fygy\u00bb atly mejlisde multimodal ulag ge\u00e7elgelerini amatlyla\u015fdyrmagy\u0148 zerurdygyna \u00fcns \u00e7ekildi. Mejlise gatna\u015fyjylary\u0148 umumy pikirine g\u00f6r\u00e4, milli ulag ulgamlaryny\u0148 SPECA-ny\u0148 bitewi ulgamyna birle\u015fdirilmegi \u00fcsta\u015fyr \u00fd\u00fck akymlaryny\u0148 m\u00f6\u00e7berini ep-esli artdyrmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik berer.<br \/>\nSo\u0148ra forum \u00abDurnukly \u00f6s\u00fc\u015f \u00fc\u00e7in strategik gara\u00fdy\u015f\u00bb atly mejlis bilen dowam etdi. Mejlisi\u0148 \u00e7\u00e4klerinde BMG-ni\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015f ulgamynda 2030-njy \u00fdyla \u00e7enli G\u00fcn tertibini durmu\u015fa ge\u00e7irmegi\u0148 integrirlenen \u00e7emele\u015fmelerini i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak meselelerine \u00fcns berildi. Bellenili\u015fi \u00fdaly, s\u00f6wda ulgamy ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148, integrasion prosesleri\u0148 hereketlendiriji g\u00fc\u00fdji bolmak bilen, Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f maksatlaryny gazanmagy\u0148 esasy \u015fertlerini\u0148 biri bolup \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Durnukly s\u00f6wda \u00fd\u00f6relgelerini\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegi ykdysady\u00fdeti diwersifikasi\u00fdala\u015fdyrmak babatda sebit hyzmatda\u015flygyny gi\u0148eltm\u00e4ge, ulag-logistika baglany\u015fygyny \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge, milli ykdysady\u00fdetleri\u0148 durnuklylygyny \u00fdokarlandyrmaga \u00fdardam ber\u00fd\u00e4r.<br \/>\nBMG-ni\u0148 Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148 ykdysady\u00fdetleri \u00fc\u00e7in \u00dd\u00f6rite maksatnamasy 1998-nji \u00fdylda esaslandyrylyp, sebiti\u0148 \u00fdurtlaryny\u0148 ykdysady\u00fdetlerini \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge, olary\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 hojalyk gatna\u015fyklary ulgamyna go\u015fuly\u015fmagyna \u00fdardam berm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen mehanizmdir. Bu platforma BMG-ni\u0148 iki iri komissi\u00fdasyny\u0148 \u2014 \u00ddewropa ykdysady komissi\u00fdasyny\u0148 hem-de Azi\u00fda we \u00dduwa\u015f umman sebiti bo\u00fdun\u00e7a Ykdysady we Durmu\u015f komissi\u00fdasyny\u0148 howandarlygynda \u00fdedi \u00fdurdy, \u015fol sanda Azerba\u00fdjany, Owganystany we Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny birle\u015fdir\u00fd\u00e4r.<br \/>\nForum 23-nji \u00fdanwarda g\u00fcn \u00f6z i\u015fini tamamlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21-nji \u00fdanwarda pa\u00fdtagtymyzdaky \u201c\u00ddyldyz\u201d myhmanhanasynda Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148 ykdysady\u00fdetleri \u00fc\u00e7in \u00dd\u00f6rite maksatnamasyny\u0148 (SPECA) hepdeligini\u0148 \u00e7\u00e4klerinde ykdysady forum \u00f6z i\u015fine ba\u015flady. Foruma gatna\u015fyjylary\u0148 hatarynda Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlaryny\u0148, Azerba\u00fdjany\u0148, Hindistany\u0148 ugurda\u015f ministrliklerini\u0148 we pudakla\u00fdyn dolandyry\u015f edaralaryny\u0148, halkara guramalary\u0148, \u015fol sanda BMG-ni\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralaryny\u0148, \u00ddewropa Bilele\u015figini\u0148, B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 bankyny\u0148 we be\u00fdleki d\u00fcz\u00fcmleri\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylarydyr wekilleri bar. A\u00e7yly\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":157419,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157418"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=157418"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":157422,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157418\/revisions\/157422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/157419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=157418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=157418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=157418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}