{"id":157598,"date":"2026-01-23T13:01:02","date_gmt":"2026-01-23T08:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157598"},"modified":"2026-01-23T13:01:02","modified_gmt":"2026-01-23T08:01:02","slug":"howanyn-uytgemegi-sertlerinde-saglyk-we-iymitlenis-atly-halkara-maslahat-gecirildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157598","title":{"rendered":"\u201cHowany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi \u015fertlerinde saglyk we i\u00fdmitleni\u015f\u201d atly halkara maslahat ge\u00e7irildi"},"content":{"rendered":"<p>22-nji \u00fdanwarda pa\u00fdtagtymyzda \u201cHowany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi \u015fertlerinde saglyk we i\u00fdmitleni\u015f\u201d atly halkara maslahat ge\u00e7irildi. Maslahata T\u00fcrkmenistany\u0148 ugurda\u015f ministrliklerini\u0148, Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Azyk we oba hojalyk bo\u00fdun\u00e7a guramasyny\u0148 (FAO), \u00d6s\u00fc\u015f maksatnamasyny\u0148, be\u00fdleki halkara guramalary\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylary hem-de wekilleri, Gazagystany\u0148, Gyrgyzystany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, E\u00fdrany\u0148, Russi\u00fdany\u0148 wekilleri gatna\u015fdylar.<br \/>\nMaslahaty\u0148 dowamynda t\u00fcrkmen tarapyny\u0148 wekillerini\u0148 \u00e7yky\u015flarynda bellenili\u015fi \u00fdaly, oba hojalygy milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 m\u00f6h\u00fcm pudaklaryny\u0148 biri bolmak bilen, \u00fdurdumyzda azyk bol\u00e7ulygyny pugtalandyrmakda uly \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir. Pudaga \u00ab\u00fda\u015fyl\u00bb ykdysady\u00fdet konsepsi\u00fdasyny\u0148 orna\u015fdyrylmagy durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi we ekologik abadan\u00e7ylygy \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge \u00fdardam ber\u00fd\u00e4r. Bu ugurda \u00fdurdumyzda degi\u015fli i\u015fler alnyp baryl\u00fdar. Hususan-da, T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00fder-suw seri\u015fdelerini\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri pudagy\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015fini \u00fcpj\u00fcn etmekde uly orna e\u00fdedir. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, \u00fder-suw seri\u015fdelerini netijeli ulanmagy\u0148, \u00f6\u0148debaryjy tejrib\u00e4ni orna\u015fdyrmagy\u0148, tohum\u00e7ylyk ulgamynda halkara hyzmatda\u015flygy gi\u0148eltmegi\u0148, topragy gora\u00fdjy tehnologi\u00fdalardan pe\u00fddalanmak babatda \u00f6zara gatna\u015fyklary utga\u015fdyrmagy\u0148 wajypdygyna \u00fcns \u00e7ekildi. \u015eunu\u0148 bilen bir hatarda, ugurda\u015f ylmy-barlag edaralary tarapyndan ekinleri\u0148 T\u00fcrkmenistany\u0148 toprak-howa \u015fertlerine la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n hem-de gurak\u00e7ylyga durnukly, \u00fdokary hasyl ber\u00fd\u00e4n t\u00e4ze tohumlaryny d\u00f6retmek, olary \u00f6n\u00fcm\u00e7ilige orna\u015fdyrmak bo\u00fdun\u00e7a zerur i\u015fler durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Munu\u0148 \u00f6zi ekologik de\u0148agramlylygy saklamaga, \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n \u015fertlere u\u00fdgunla\u015fmaga \u00fdardam ber\u00fd\u00e4r.<br \/>\nDa\u015fary \u00fdurtly gatna\u015fyjylary\u0148 \u00e7yky\u015flarynda howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 azyk ulgamlaryna we jemgy\u00fdet\u00e7ilik saglygyna g\u00f6ni hem-de k\u00f6pugurly t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4ndigi nygtaldy. Bellenili\u015fi \u00fdaly, Merkezi Azi\u00fda sebiti, \u015fe\u00fdle-de go\u0148\u015fy d\u00f6wletler utga\u015fdyrylan hem-de ylmy ta\u00fddan esaslandyrylan \u00e7\u00f6zg\u00fctleri talap ed\u00fd\u00e4n umumy meseleler bilen \u00fd\u00fczbe-\u00fd\u00fcz bol\u00fdarlar. Foruma gatna\u015fyjylar \u00fderleri\u0148 \u015forla\u015fmagy, suw seri\u015fdelerini\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligi netijesinde \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdan t\u00f6wekgel\u00e7ilikleri peseltmekde azyk ulgamlaryna \u00e7emele\u015fmeleri \u00f6zgertmegi\u0148 m\u00f6h\u00fcmdigine \u00fcnsi \u00e7ekdiler. Howany\u0148 \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n \u015fertlerinde biod\u00fcrl\u00fcligi gorap saklamaga, ilaty \u00fdokary hilli azyk \u00f6n\u00fcmleri bilen \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik berjek strategi\u00fdalary i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak zerurdyr.<br \/>\nAra alyp maslahatla\u015fmalary\u0148 dowamynda \u201cBitewi saglyk\u201d maksatnamasyna a\u00fdratyn \u00fcns berildi. Nygtaly\u015fy \u00fdaly, hut \u015fu toplumla\u00fdyn \u00e7emele\u015fme oba hojalyk \u00f6n\u00fcmlerini \u00f6nd\u00fcrmegi\u0148 we sarp etmegi\u0148 zynjyrlaryny \u00e7u\u0148\u0148ur \u00f6zgertmekde esas bolup hyzmat etmelidir. Bu konsepsi\u00fda adamy\u0148, oba hojalyk mallaryny\u0148 saglygyny\u0148, da\u015fky gur\u015fawy\u0148 \u00fdagda\u00fdyny\u0148 arasyndaky a\u00fdrylmaz arabaglany\u015fygy ykrar ed\u00fd\u00e4r. Bu bolsa sebiti\u0148 oba hojalygy \u00fc\u00e7in a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir. \u00c7yky\u015f edenler \u201cBitewi saglyk\u201d \u00fd\u00f6relgelerini\u0148 milli strategi\u00fdalara orna\u015fdyrylmagyny\u0148 da\u015fky t\u00e4sirlere gar\u015fy durmaga ukyply, howpsuz azyk \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik ulgamlaryny d\u00f6retm\u00e4ge \u00fdardam ber\u00fd\u00e4ndigini bellediler. Forumy\u0148 \u00e7\u00e4klerinde Merkezi Azi\u00fdada howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine durnuklylygy pugtalandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen sebit ba\u015flangy\u00e7lary ara alnyp maslahatla\u015fyldy. Bilelikd\u00e4ki taslamalar gurak\u00e7ylyga gar\u015fy durnukly oba hojalyk ekinlerini orna\u015fdyrmak ulgamynda \u00f6\u0148debaryjy tejrib\u00e4ni we innowasion usullary aly\u015fmaga go\u015fant go\u015f\u00fdar. Bu bolsa, \u00f6z gezeginde, azyk howpsuzlygyny\u0148 g\u00f6rkezijilerine g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nMaslahaty\u0148 dowamynda oba hojalygyny howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine u\u00fdgunla\u015fdyrmak bo\u00fdun\u00e7a maksatnamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmekde halkara hyzmatda\u015flygy\u0148 we bu i\u015fe BMG-ni\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen d\u00fcz\u00fcmlerini i\u015fje\u0148 \u00e7ekmegi\u0148 \u00e4hmi\u00fdeti nygtaldy. Iri halkara guramalary\u0148 tehniki we bilermenlik goldawy sebitde \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik infrastrukturasyny d\u00f6wrebapla\u015fdyrmakda m\u00f6h\u00fcm orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r.<br \/>\n<strong>Mowzukla\u00fdyn mejlisler ge\u00e7irildi <\/strong><br \/>\nMowzukla\u00fdyn mejlislerde howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 i\u00fdmitleni\u015f standartlaryny\u0148 \u00f6zgerdilmegini we azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 hiline g\u00f6zeg\u00e7iligi g\u00fc\u00fd\u00e7lendirmegi talap ed\u00fd\u00e4ndigine \u00fcns \u00e7ekildi. Bellenili\u015fi \u00fdaly, howany\u0148 adatdan da\u015fary gyzmagy hem-de topragy\u0148 d\u00fcz\u00fcmini\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi oba hojalyk ekinlerini\u0148 \u00fdokumlylygyny\u0148 peselmegine getir\u00fd\u00e4r. Foruma gatna\u015fyjylary\u0148 umumy pikirine g\u00f6r\u00e4, azyk howpsuzlygy meselesi ekologi\u00fda g\u00fcn tertibi bilen berk baglany\u015fyklydyr. \u201c\u00dda\u015fyl\u201d tehnologi\u00fdalara ma\u00fda go\u00fdumlar, tebigy seri\u015fdeleri\u0148 netijeli dolandyrylmagy Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlarynda uzak m\u00f6hletli abadan\u00e7ylygy\u0148 bin\u00fdady bolup dur\u00fdar. Sebit hyzmatda\u015flygy howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen baglany\u015fykly t\u00f6wekgel\u00e7iliklere g\u00f6zeg\u00e7ilik etmegi\u0148 serhet\u00fcsti mehanizmlerini d\u00f6retm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilmelidir. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, maslahata gatna\u015fyjylar oba hojalyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iliginde maglumatlary hem-de tejribe aly\u015fmak \u00fc\u00e7in \u00f6zara gatna\u015fyklary \u00e7u\u0148la\u015fdyrmaga ta\u00fd\u00fdardyklaryny tassykladylar.<br \/>\nIlaty\u0148 sagdyn i\u00fdmitlenmek meselelerinde habarlylygyny \u00fdokarlandyrmak meselesine a\u00fdratyn \u00fcns \u00e7ekildi. Ra\u00fdatlary\u0148 howa bilen azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 hilini\u0148 arasyndaky baglany\u015fyk baradaky habarlylygy jemgy\u00fdet\u00e7ilik durnuklylygyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi bolup, t\u00e4ze, ekologik ta\u00fddan jogapk\u00e4r\u00e7ilikli sarp edi\u015f medeni\u00fdetini kemala getirm\u00e4ge \u00fdardam ber\u00fd\u00e4r. Ara alyp maslahatla\u015fmalary\u0148 dowamynda bellenili\u015fi \u00fdaly, ekologi\u00fda taslamalaryny mali\u00fdele\u015fdirmegi\u0148 gurallary sebiti\u0148 \u00fdurtlary \u00fc\u00e7in has el\u00fdeterli bolmalydyr. Foruma gatna\u015fyjylar oba hojalyk \u00f6n\u00fcm \u00f6nd\u00fcrijilerini goldamak \u00fc\u00e7in seri\u015fdeleri \u00e7ekmek bo\u00fdun\u00e7a i\u015fleri i\u015fje\u0148le\u015fdirmegi\u0148 wajypdygyny nygtadylar.<br \/>\n\u00c7yky\u015flary\u0148 dowamynda azyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi ulgamlaryny\u0148 durnuklylygyny\u0148 durmu\u015f abadan\u00e7ylygy bilen g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni baglany\u015fyklydygy nygtaldy. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, el\u00fdeterli we ekologik ta\u00fddan arassa azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegi howany\u0148 \u00e4hlumumy \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n \u015fertlerinde ileri tutul\u00fdan wezipe bolup dur\u00fdar. \u015eu gezekki forum hem \u00e4hlumumy meseleleri sebit derejesinde \u00e7\u00f6zm\u00e4ge umumy \u00e7emele\u015fm\u00e4ni i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak babatda m\u00f6h\u00fcm me\u00fddan\u00e7a bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r. Foruma gatna\u015fyjylar bor\u00e7namalary\u0148 we strategi\u00fdalary\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irili\u015fine g\u00f6zeg\u00e7ilik etmek \u00fc\u00e7in \u015fe\u00fdle du\u015fu\u015fyklary dowam etdirmegi\u0148 wajypdygyna \u00fcnsi \u00e7ekdiler.<br \/>\nSebiti\u0148 \u00fdurtlaryny\u0148 ylmy-barlag kuwwatyny pugtalandyrmak hem zerurdyr. Bellenili\u015fi \u00fdaly, saglyk we i\u00fdmitleni\u015f meseleleri bo\u00fdun\u00e7a bilelikd\u00e4ki tejribe merkezlerini\u0148 d\u00f6redilmegi oba hojalyk toplumyna, saglygy gora\u00fdy\u015f ulgamyna innowasi\u00fdalary dessin orna\u015fdyrmaga \u00fdardam berer.<br \/>\nForumy\u0148 ahyrynda o\u0148a gatna\u015fyjylar \u015fu g\u00fcnki i\u015flenip ta\u00fd\u00fdarlanylan maslahatlary\u0148 hem-de strategi\u00fdalary\u0148 howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 t\u00e4sirlerine gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek bo\u00fdun\u00e7a halkara tagallalara m\u00f6h\u00fcm go\u015fant boljakdygyny nygtap, d\u00f6wletleri\u0148, ylmy jemgy\u00fdet\u00e7iligi\u0148, halkara guramalary\u0148 tagallalaryny\u0148 birle\u015fdirilmegini\u0148 h\u00e4zirki d\u00f6wr\u00fc\u0148 bu derwa\u00fdys meselesini netijeli \u00e7\u00f6zm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik berjekdigine ynam bildirdiler.<br \/>\n<strong>Taslama resminamalaryna gol \u00e7ekildi<\/strong><br \/>\nHalkara maslahaty\u0148 \u00e7\u00e4klerinde T\u00fcrkmenistany\u0148 Oba hojalyk ministrligi bilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Azyk we oba hojalyk bo\u00fdun\u00e7a guramasyny\u0148 (FAO) arasynda \u201cMerkezi Azi\u00fdada howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemeginden \u00fditi t\u00e4sirlen\u00fd\u00e4n ekoulgamlarda \u00fder seri\u015fdelerini dikeltmek \u00fc\u00e7in utga\u015fykly \u00e7emele\u015fme\u201d, T\u00fcrkmenistany\u0148 Suw hojalygy baradaky d\u00f6wlet komiteti bilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Azyk we oba hojalyk bo\u00fdun\u00e7a guramasyny\u0148 (FAO) arasynda \u201cAmyder\u00fda, Zaraf\u015fan we Panj der\u00fdalarynda suw seri\u015fdelerini\u0148 toplumla\u00fdyn dolandyryly\u015fyny berkitmek\u201d, T\u00fcrkmenistany\u0148 Da\u015fky gur\u015fawy goramak ministrligi bilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Azyk we oba hojalyk bo\u00fdun\u00e7a guramasyny\u0148 (FAO) arasynda \u201cHowany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 t\u00e4sirine durnuklylygy \u00fdokarlandyrmak \u00fc\u00e7in T\u00fcrkmenistany\u0148 oba hojalygynda tebigat nukda\u00fdnazaryndan o\u0148a\u00fdly \u00f6zgertmeleri \u00e7altlandyrmak\u201d hem-de \u201cPari\u017e ylala\u015fygyna la\u00fdyklykda a\u00fddy\u0148lygy\u0148 gi\u0148eldilen \u00e7\u00e4klerini berja\u00fd etmek bo\u00fdun\u00e7a T\u00fcrkmenistany\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerini berkitmek\u201d atly taslama resminamalaryna gol \u00e7ekildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>22-nji \u00fdanwarda pa\u00fdtagtymyzda \u201cHowany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi \u015fertlerinde saglyk we i\u00fdmitleni\u015f\u201d atly halkara maslahat ge\u00e7irildi. Maslahata T\u00fcrkmenistany\u0148 ugurda\u015f ministrliklerini\u0148, Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Azyk we oba hojalyk bo\u00fdun\u00e7a guramasyny\u0148 (FAO), \u00d6s\u00fc\u015f maksatnamasyny\u0148, be\u00fdleki halkara guramalary\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylary hem-de wekilleri, Gazagystany\u0148, Gyrgyzystany\u0148, \u00d6zbegistany\u0148, T\u00e4jigistany\u0148, E\u00fdrany\u0148, Russi\u00fdany\u0148 wekilleri gatna\u015fdylar. Maslahaty\u0148 dowamynda t\u00fcrkmen tarapyny\u0148 wekillerini\u0148 \u00e7yky\u015flarynda bellenili\u015fi \u00fdaly, oba hojalygy milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":157599,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=157598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":157600,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157598\/revisions\/157600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/157599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=157598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=157598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=157598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}