{"id":157840,"date":"2026-01-25T19:01:33","date_gmt":"2026-01-25T14:01:33","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157840"},"modified":"2026-01-25T19:01:33","modified_gmt":"2026-01-25T14:01:33","slug":"yer-yuzunin-in-gadymy-deryasynyn-ady-malim-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=157840","title":{"rendered":"\u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 i\u0148 gadymy der\u00fdasyny\u0148 ady m\u00e4lim edildi"},"content":{"rendered":"<p>Alymlar h\u00e4zirki wagtda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcnde bar bolan der\u00fdalary\u0148 arasynda i\u0148 gadymysyny\u0148 Awstrali\u00fdadaky Finke der\u00fdasydygyny anykladylar. Bu der\u00fdany\u0148 \u00fda\u015fy 300\u2013400 million \u00fdyl t\u00f6weregi di\u00fdlip \u00e7ak edil\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u00c7e\u015fmeleri\u0148 we hanalary\u0148 ulgamyndan ybarat bolan bu der\u00fda Demirgazyk we G\u00fcnorta Awstrali\u00fdany\u0148 \u00e7\u00e4klerinden 640 kilometr dowam ed\u00fd\u00e4r. Guraklyk seb\u00e4pli ol \u00fdyly\u0148 k\u00f6p b\u00f6legini biri-birinden \u00fcz\u0148e suw howdanlaryna \u00f6wr\u00fclip, \u00fdygy-\u00fdygydan gura\u00fdar. Alymlar geologik maglumatlary we t\u00f6weregind\u00e4ki \u00e7\u00f6k\u00fcndi gatlaklaryndaky we dag jynslaryndaky radionuklidleri\u0148 mukdaryny seljerdiler. Netijeler der\u00fdany\u0148 dewon (419-359 million \u00fdyl ozal) \u00fda-da da\u015fk\u00f6m\u00fcr (359-299 million \u00fdyl ozal) d\u00f6wr\u00fcnde d\u00f6r\u00e4ndigini g\u00f6rkezdi.<br \/>\nDer\u00fdany\u0148 ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00fderi bolan Makdonnell geri\u015fleri 300\u2013400 million \u00fdyl ozal d\u00f6r\u00e4pdir. Di\u00fdmek, Finke der\u00fdasy \u015fol daglar bilen \u201c\u00fda\u015fda\u015f\u201d \u00fda-da hatda olardan hem has gadymydyr.<br \/>\nDer\u00fdany\u0148 be\u00fdle uzak \u00f6m\u00fcrliligi sebiti\u0148 tektonik durnuklylygy we oligosen d\u00f6wr\u00fcnde do\u0148aklygy\u0148 bolmazlygy bilen d\u00fc\u015f\u00fcndiril\u00fd\u00e4r. Awstrali\u00fdadaky Finke platosy \u00f6r\u00e4n uzak wagtlap di\u00fden \u00fdaly \u00fc\u00fdtgewsiz galypdyr. Ol \u00fderde 100 million \u00fdyly\u0148 dowamynda hi\u00e7 hili d\u00fc\u00fdpli tektonik i\u015fje\u0148lik bolmandyr. Bu bolsa der\u00fda ulgamyny\u0148 \u00f6z taryhyny\u0148 dowamynda \u00f6smegine we gi\u0148elmegine m\u00fcmkin\u00e7ilik beripdir. Emma \u201cLive Science\u201d ne\u015firini\u0148 habar bermegine g\u00f6r\u00e4, geljekde gurak\u00e7ylyk we suwu\u0148 adam tarapyndan \u00e7endena\u015fa k\u00f6p ulanylmagy seb\u00e4pli Finke der\u00fdasyna howp aban\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alymlar h\u00e4zirki wagtda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcnde bar bolan der\u00fdalary\u0148 arasynda i\u0148 gadymysyny\u0148 Awstrali\u00fdadaky Finke der\u00fdasydygyny anykladylar. Bu der\u00fdany\u0148 \u00fda\u015fy 300\u2013400 million \u00fdyl t\u00f6weregi di\u00fdlip \u00e7ak edil\u00fd\u00e4r. \u00c7e\u015fmeleri\u0148 we hanalary\u0148 ulgamyndan ybarat bolan bu der\u00fda Demirgazyk we G\u00fcnorta Awstrali\u00fdany\u0148 \u00e7\u00e4klerinden 640 kilometr dowam ed\u00fd\u00e4r. Guraklyk seb\u00e4pli ol \u00fdyly\u0148 k\u00f6p b\u00f6legini biri-birinden \u00fcz\u0148e suw howdanlaryna \u00f6wr\u00fclip, \u00fdygy-\u00fdygydan gura\u00fdar. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":157841,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=157840"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":157842,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/157840\/revisions\/157842"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/157841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=157840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=157840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=157840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}