{"id":158096,"date":"2026-01-28T14:39:20","date_gmt":"2026-01-28T09:39:20","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158096"},"modified":"2026-01-28T14:39:20","modified_gmt":"2026-01-28T09:39:20","slug":"indoneziyada-dunyanin-in-gadymy-gaya-suraty-tapyldy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158096","title":{"rendered":"Indonezi\u00fdada d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 gadymy ga\u00fda suraty tapyldy"},"content":{"rendered":"<p>Alymlary\u0148 pikirine g\u00f6r\u00e4, Indonezi\u00fdany\u0148 Sulawesi adasyny\u0148 g\u00fcnorta-g\u00fcndogaryndaky Muna adasynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n gowakda tapylan ynsan elini\u0148 \u015fekili, d\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 gadymy ga\u00fda suraty bolup biler. Azyndan 67 m\u00fc\u0148 800 \u00fdyl mundan ozal Liang Metanduno di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan hek da\u015fly gowakda d\u00f6redilen bu \u015fekil, adamzat d\u00f6redijiligini\u0148 taryhyny has gadymy d\u00f6w\u00fcrlere atar\u00fdar.<br \/>\nGyzgylt re\u0148kli eli\u0148 trafaret g\u00f6rn\u00fc\u015find\u00e4ki bu suraty h\u00e4zirki wagtda gowagy\u0148 diwarynda zordan sa\u00fdgaryp bol\u00fdar. Alymlary\u0148 a\u00fdtmagyna g\u00f6r\u00e4, bu \u015fekil eli\u0148 a\u00fdasyny ga\u00fda diwaryna go\u00fdup, t\u00f6weregine pigment (re\u0148k beriji madda) sepmek arkaly d\u00f6redilipdir. Barlag\u00e7ylar suraty\u0148 \u00fda\u015fyny re\u0148ki\u0148 \u00fcst\u00fcnde emele gelen mineral gatlaklaryndaky uran elementlerini seljermek arkaly anykladylar.<br \/>\n67 m\u00fc\u0148 800 \u00fdyllyk bu tapyndy, \u015fu wagta \u00e7enli Ispani\u00fdada tapylan i\u0148 gadymy el \u015fekilinden, takmynan, 1100 \u00fdyl has gadymydyr.<br \/>\nAlymlar Indonezi\u00fdadaky bu ga\u00fda \u015fekilini d\u00f6redenleri\u0148 Azi\u00fda materiginden Indonezi\u00fda adalaryna ge\u00e7ip, so\u0148ra bolsa Awstrali\u00fda tarap \u00fdoluny dowam etdiren ilat toparyna degi\u015flidigini \u00e7akla\u00fdarlar.<br \/>\nBu a\u00e7y\u015f baradaky ylmy makala \u201cNature\u201d \u017eurnalynda \u00e7ap edildi. Awstrali\u00fdany\u0148 Griffit uniwersitetini\u0148 arheology we ylmy i\u015fi\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylaryny\u0148 biri Maksim Ober: \u201cBu gadymy el \u015fekili \u00f6zbolu\u015flydyr, seb\u00e4bi ol di\u0148e Sulaweside du\u015f gel\u00fd\u00e4n usulda \u00fderine \u00fdetirilipdir\u201d di\u00fdip belle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alymlary\u0148 pikirine g\u00f6r\u00e4, Indonezi\u00fdany\u0148 Sulawesi adasyny\u0148 g\u00fcnorta-g\u00fcndogaryndaky Muna adasynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n gowakda tapylan ynsan elini\u0148 \u015fekili, d\u00fcn\u00fd\u00e4d\u00e4ki i\u0148 gadymy ga\u00fda suraty bolup biler. Azyndan 67 m\u00fc\u0148 800 \u00fdyl mundan ozal Liang Metanduno di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan hek da\u015fly gowakda d\u00f6redilen bu \u015fekil, adamzat d\u00f6redijiligini\u0148 taryhyny has gadymy d\u00f6w\u00fcrlere atar\u00fdar. Gyzgylt re\u0148kli eli\u0148 trafaret g\u00f6rn\u00fc\u015find\u00e4ki bu suraty h\u00e4zirki wagtda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":158105,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=158096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158106,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158096\/revisions\/158106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/158105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=158096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=158096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=158096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}