{"id":158314,"date":"2026-01-30T14:34:24","date_gmt":"2026-01-30T09:34:24","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158314"},"modified":"2026-01-30T14:34:24","modified_gmt":"2026-01-30T09:34:24","slug":"dunya-ilaty-82-milliarda-yetdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158314","title":{"rendered":"D\u00fcn\u00fd\u00e4 ilaty 8,2 milliarda \u00fdetdi"},"content":{"rendered":"<p>1804-nji \u00fdylda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 ilatyny\u0148 sany bir milliard adama \u00fdetenden so\u0148ra, ge\u00e7en asyrlary\u0148 dowamynda sekiz esse artdy.<br \/>\nDoglu\u015fy\u0148 hemme \u00fderde peselmegine garamazdan, 2022-nji \u00fdyldan b\u00e4ri d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilaty 200 milliondan gowrak adam artdy. \u015eunda Hyta\u00fdy\u0148 we Brazili\u00fdany\u0148 ilatyny\u0148 sany azaldy, emma Hindistan we Nigeri\u00fda global demografik \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 esasy hereketlendirijilerine \u00f6wr\u00fcldi.<br \/>\nH\u00f6d\u00fcrlenen infografikada Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 maglumatlaryna esaslanyp, d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilatyny\u0148 \u00fdurtlar bo\u00fdun\u00e7a pa\u00fdlany\u015fy g\u00f6rkezil\u00fd\u00e4r. Hindistan ilatyny\u0148 sany bo\u00fdun\u00e7a d\u00fcn\u00fd\u00e4de birinji orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r we \u00e7altlyk bilen 1,5 milliardlyk sepgide gola\u00fdla\u00fdar.<br \/>\n2022-nji we 2025-nji \u00fdyllar aralygynda Hindistany\u0148 ilaty, takmynan, 53 million adam artdy. Bu g\u00f6rkeziji, dogulu\u015f koeffisientini\u0148 (her zenana 1,9 \u00e7aga) dikeldi\u015f derejesinden a\u015fak d\u00fc\u015fmegine garamazdan gazanyldy. \u015eol bir d\u00f6w\u00fcrde orta\u00e7a \u00f6m\u00fcr dowamlylygy 72 \u00fda\u015fdan ge\u00e7ip, 2000-nji \u00fdyl bilen de\u0148e\u015fdirilende, takmynan, 10 \u00fdyl artdy.<br \/>\nHyta\u00fd 1,4 milliarddan gowrak ilaty bilen d\u00fcn\u00fd\u00e4de ikinji orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. 2022-nji \u00fdyldan b\u00e4ri \u00fdurdu\u0148 ilatyny\u0148 sany 36 million adam azaldy, 2023-nji \u00fdylda bolsa Hindistan bu g\u00f6rkeziji bo\u00fdun\u00e7a Hyta\u00fddan \u00f6\u0148e ge\u00e7di. Ilaty\u0148 garramagy we rekord derejed\u00e4ki pes dogulu\u015f demografik pese ga\u00e7y\u015fy\u0148 \u00e7altlanmagyna seb\u00e4p boldy.<br \/>\n347 million ilaty bilen AB\u015e 2025-nji \u00fdylda d\u00fcn\u00fd\u00e4de \u00fc\u00e7\u00fcnji orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Emma \u00e7aklamalara g\u00f6r\u00e4, 2050-nji \u00fdyla \u00e7enli \u00fda\u015f ilatyny\u0148 k\u00f6p bolmagy netijesinde sany iki esse artjak Nigeri\u00fda AB\u015e-dan \u00f6\u0148e ge\u00e7er.<br \/>\n\u00ddewropada hem demografik \u00fdagda\u00fd \u00e7yl\u015fyrymlylygyna gal\u00fdar. Itali\u00fdany\u0148 ilaty d\u00f6rt \u00fdyldan az wagty\u0148 i\u00e7inde bir milliondan gowrak adam azaldy, Gresi\u00fdany\u0148 ilaty bolsa, takmynan, 400 m\u00fc\u0148 adam kemeldi. Bu \u00fdurtlary\u0148 ikisi hem d\u00fcn\u00fd\u00e4de ilatyny\u0148 orta\u00e7a \u00fda\u015fy i\u0148 \u00fdokary bolan d\u00f6wletleri\u0148 hataryna gir\u00fd\u00e4r &#8211; degi\u015flilikde 48 we 47 \u00fda\u015f.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1804-nji \u00fdylda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 ilatyny\u0148 sany bir milliard adama \u00fdetenden so\u0148ra, ge\u00e7en asyrlary\u0148 dowamynda sekiz esse artdy. Doglu\u015fy\u0148 hemme \u00fderde peselmegine garamazdan, 2022-nji \u00fdyldan b\u00e4ri d\u00fcn\u00fd\u00e4 ilaty 200 milliondan gowrak adam artdy. \u015eunda Hyta\u00fdy\u0148 we Brazili\u00fdany\u0148 ilatyny\u0148 sany azaldy, emma Hindistan we Nigeri\u00fda global demografik \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 esasy hereketlendirijilerine \u00f6wr\u00fcldi. H\u00f6d\u00fcrlenen infografikada Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 maglumatlaryna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":120250,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=158314"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158315,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158314\/revisions\/158315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/120250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=158314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=158314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=158314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}