{"id":158532,"date":"2026-02-02T10:27:39","date_gmt":"2026-02-02T05:27:39","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158532"},"modified":"2026-02-03T10:08:21","modified_gmt":"2026-02-03T05:08:21","slug":"2-asyrdan-bari-cozulman-galan-meselani-cozdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158532","title":{"rendered":"2 asyrdan b\u00e4ri \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00e4n galan mesel\u00e4ni \u00e7\u00f6zdi"},"content":{"rendered":"<p>Russi\u00fdaly matematik Iwan Remizow differensial de\u0148lemeler nazary\u00fdetine degi\u015fli bolan we 190 \u00fdyldan gowrak wagt b\u00e4ri analitiki usul bilen \u00e7\u00f6z\u00fcp bolma\u00fdar di\u00fdlip hasaplanan mesel\u00e4ni\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fcdini tapmagy ba\u015fardy. Remizow Ni\u017eny\u00fd Nowgoroddaky Ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00fdokary mekdebinde we Russi\u00fdany\u0148 Ylymlar akademi\u00fdasyny\u0148 A.A.Harkewi\u00e7 adyndaky Maglumatlary ugratmak meseleleri istitutynda z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Aslynda bu de\u0148lemeleri standart amallar, \u00fdagny go\u015fmak, a\u00fdyrmak, k\u00f6peltmek, b\u00f6lmek, \u015fe\u00fdle-de k\u00f6k, logarifm, sinus, kosinus, integrallar \u00fdaly elementar funksi\u00fdalary\u0148 k\u00f6megi bilen \u00e7\u00f6z\u00fcp bolma\u00fdar di\u00fdip 1834-nji \u00fdylda fransuz matematigi \u017dozef Liuwil subut edipdi. Emma h\u00e4zirki wagtda Remizow bu amallary\u0148 arasyna \u201cyzygiderliligi\u0148 \u00e7\u00e4gini tapmak amaly\u201d di\u00fden t\u00e4ze bir d\u00fc\u015f\u00fcnj\u00e4ni go\u015fmagy teklip ed\u00fd\u00e4r. Ol \u00f6z i\u015finde, takmynan hasaplama (approksimasi\u00fda) nazary\u00fdetinden pe\u00fddalan\u00fdar. Ol \u00e7yl\u015fyrymly amaly \u00fd\u00f6neke\u00fd \u00e4dimlerden ybarat bolan \u00e7\u00e4ksiz zynjyr g\u00f6rn\u00fc\u015fini emele getirmek we laplas \u00f6wr\u00fclmesini ulanmak arkaly \u00f6z i\u015fini takyk we gutarnykly \u00e7\u00f6zg\u00fcde birle\u015fdirm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6retmek esasynda ba\u015fardy. Iwan Remizow: \u201cIki asyra gola\u00fd wagt b\u00e4ri g\u00f6zlenil\u00fd\u00e4n \u00e7\u00f6zg\u00fcdi ullakan bir surat h\u00f6km\u00fcnde g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcne getiri\u0148. Ony birbada g\u00f6rmek \u00f6r\u00e4n kyn bolsa gerek. Emma matematika ylmy wagty\u0148 i\u00e7inde \u00f6s\u00fd\u00e4n amallary \u00f6r\u00e4n a\u00fddy\u0148 \u015fekilde be\u00fdan edip bil\u00fd\u00e4r. Ge\u00e7irilen bu i\u015fi\u0148 netijesi bolsa, suraty\u0148 d\u00f6redili\u015fini\u0148 \u201ckinolentasyny\u201d \u00e7alt a\u00fdlamak esasynda onu\u0148 doly asyl nusgasyny dikeltm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4n bir teorema boldy\u201d di\u00fdip t\u00e4sin \u00fcst\u00fcnligi barada g\u00fcrr\u00fc\u0148 ber\u00fd\u00e4r. Ol \u015fe\u00fdle de\u0148lemeleri\u0148 emeli hemralary\u0148 hereketini we \u00e7altlandyryjylardaky b\u00f6lejikleri seljermekde ulanyl\u00fdan Mat\u00fde we Hill \u00fdaly \u00fd\u00f6rite funksi\u00fdalary \u00f6wrenmekde ulanyl\u00fdandygyny, a\u00fdratyn hem bu i\u015fi\u0148 Ri\u00e7ard Fe\u00fdnmany\u0148 integrallaryna \u00fdakyn bolan \u00e7emele\u015fme arkaly h\u00e4zirki zaman matematika bilen kwant mehanikasyny\u0148 usullaryny biri-birine bagla\u00fdandygyny a\u00fdd\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">M\u00e4hrem BABAMYRADOWA, Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 talyby,<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 \u00dda\u015flar ba\u00fdragyny\u0148 e\u00fdesi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Russi\u00fdaly matematik Iwan Remizow differensial de\u0148lemeler nazary\u00fdetine degi\u015fli bolan we 190 \u00fdyldan gowrak wagt b\u00e4ri analitiki usul bilen \u00e7\u00f6z\u00fcp bolma\u00fdar di\u00fdlip hasaplanan mesel\u00e4ni\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fcdini tapmagy ba\u015fardy. Remizow Ni\u017eny\u00fd Nowgoroddaky Ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00fdokary mekdebinde we Russi\u00fdany\u0148 Ylymlar akademi\u00fdasyny\u0148 A.A.Harkewi\u00e7 adyndaky Maglumatlary ugratmak meseleleri istitutynda z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Aslynda bu de\u0148lemeleri standart amallar, \u00fdagny go\u015fmak, a\u00fdyrmak, k\u00f6peltmek, b\u00f6lmek, \u015fe\u00fdle-de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":158674,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158532"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=158532"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158533,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158532\/revisions\/158533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/158674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=158532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=158532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=158532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}