{"id":158971,"date":"2026-02-06T09:56:03","date_gmt":"2026-02-06T04:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158971"},"modified":"2026-02-06T09:56:03","modified_gmt":"2026-02-06T04:56:03","slug":"turkmenistan-ganatly-bedewlerin-yurdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=158971","title":{"rendered":"T\u00fcrkmenistan \u2013 ganatly bedewleri\u0148 \u00fdurdy"},"content":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcnde Gahryman Arkadagymyzy\u0148, hormatly Prezidentimizi\u0148 ta\u00fdsyz tagallalary esasynda t\u00fcrkmen bedewini\u0148 \u015fanyna \u015fan, \u015f\u00f6hratyna \u015f\u00f6hrat go\u015fuldy. T\u00fcrkmen \u00f6z atyny-bedewini hemi\u015fe \u00fdanyny\u0148 \u00fdolda\u015fy, arzuwlaryny\u0148 ba\u015fy hasaplapdyr. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 tuwagy gelin-gyzlaryny\u0148 bezegi \u00fdaly atyny hem altyn-k\u00fcm\u00fc\u015fe besl\u00e4pdir.<br \/>\nTaryhy\u0148 uzak \u00fdyllaryny\u0148 dowamynda her bir halk \u00f6z\u00fcne mahsus milli gymmatlyklaryny d\u00f6redip, asyrlarbo\u00fdy s\u00fcnn\u00e4l\u00e4p, sungat derejesine \u00fdetiripdirler. Hut \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem, taryhy\u0148 gatlaryna nazar a\u00fdlany\u0148da, akyly\u0148 ha\u00fdrana galdyryjy g\u00f6zellikleri d\u00f6redip d\u00fcn\u00fd\u00e4 medeni\u00fdetine, adamzat \u00f6s\u00fc\u015fine uly go\u015fant go\u015fan halkymyzy\u0148 bardygyna bu\u00fdsanmaga doly haklydyrys. \u015eu nukda\u00fdnazardan seredeni\u0148de, \u00f6z aslyny Oguz han t\u00fcrkmenden alyp ga\u00fdd\u00fdan merdana halky\u0148 di\u00fdse\u0148 sowatly, parasatly, p\u00e4him- pa\u00fdhasly bolandygyna has-da a\u00fddy\u0148 g\u00f6z \u00fdetir\u00fd\u00e4rsi\u0148. \u00c7\u00fcnki, t\u00fcrkmeni\u0148 parasatly pederleri b\u00e4\u015f m\u00fc\u0148 \u00fdyllyk taryhynda d\u00fcn\u00fd\u00e4 ylmyna, medeni\u00fdetine hi\u00e7 bir halky tarapyndan hi\u00e7 mahal ga\u00fdtalap d\u00f6redip bilinmejek aja\u00fdyp maddy we ruhy gymmatlyklary\u0148 en\u00e7emesini go\u015fmagy ba\u015farypdyr.<br \/>\nGahryman Arkadagymyz \u201c\u00dd\u00f6r\u00e4nde se\u00fdkin basyp, \u00e7apanda \u00fderl\u00e4p u\u00e7\u00fdan bedewlerimizi\u0148 to\u00fd-ba\u00fdramlarymyzy\u0148 bezegi, il-\u00fdurdumyzy\u0148 k\u00f6\u0148\u00fcl ganaty, milli bu\u00fdsanjymyzdyr\u201d di\u00fdip bell\u00e4p ge\u00e7\u00fd\u00e4r.<br \/>\nD\u00fcn\u00fd\u00e4 at\u015fynaslygyny\u0148 g\u00f6wher ga\u015fy bolup \u00fdalkym sa\u00e7\u00fdan ahalteke bedewleri ge\u00e7mi\u015fde t\u00fcrkmen topragynda bolan taryh\u00e7ylary, jahanke\u015fdeleri ha\u00fdrana go\u00fdypdyr. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem, olary\u0148 k\u00f6p\u00fcsi \u00fdazgylarynda ahalteke atlary hakynda g\u00fcrr\u00fc\u0148 edenlerinde \u201cGanatly bedewleri \u201d di\u00fden j\u00fcml\u00e4ni ulanypdyrlar. \u00ddelden \u00fd\u00fcwr\u00fck bedewleri\u0148 tarypy t\u00fcrkmeni\u0148 nusgawy \u015fahyrlaryny\u0148 \u015fygyrlarynda-da, \u015fekillendiri\u015f sungat eserlerinde-de juda belent \u00fda\u0148lan\u00fdar. Mu\u0148a mysal edip, A\u015fgabat \u015f\u00e4herini\u0148 g\u00f6zel k\u00fcnjeklerini\u0148 biri bolan T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet medeni\u00fdet merkezini\u0148 D\u00f6wlet muze\u00fdini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n b\u00fcr\u00fcn\u00e7den \u00fdasalan ganatly bedewlerimizi mysal getirip bileris.<br \/>\nT\u00fcrkmen gadymy d\u00f6w\u00fcrden b\u00e4ri gyl\u00fdal\u00e7ylyk bilen me\u015fgullanyp gel\u00fd\u00e4n millet. Bu gadymy milleti\u0148 m\u00fc\u0148\u00fdyllyklary\u0148 i\u00e7inden ge\u00e7ip \u00fc\u00e7\u00fcnji m\u00fc\u0148 \u00fdyllyga getiren i\u0148 gadymy zatlaryny\u0148 biri hem ahalteke atlarydyr. H\u00e4zirki ahalteke atlaryny\u0148 gelip \u00e7yky\u015fy bilen gyzyklan\u00fdan at\u015fynaslar, arheologlar, taryh\u00e7ylar bu behi\u015fdi, g\u00f6renleri ha\u00fdranda, g\u00f6rmedikleri armanda go\u00fd\u00fdan tohum atlary\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 gadymy bedewlerdigini, olary\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 at\u00e7ylyk medeni\u00fdetini \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge g\u00fc\u00fd\u00e7li t\u00e4sirini \u00fdetirendiklerini doly ykrar ed\u00fd\u00e4rler. T\u00fcrkmen sungatynda aty\u0148 ke\u015fbi neolit d\u00f6wr\u00fcnden b\u00e4ri tanal\u00fdar. Ilkidurmu\u015f d\u00f6wr\u00fcnden gadymy adamlar ha\u00fdwanlary\u0148 \u015fekilini d\u00f6redipdirler. Ha\u00fdwanlary\u0148 \u015fekilini ga\u00fdalary\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde \u00e7ekipdirler. Da\u015fdan, aga\u00e7dan,s\u00fc\u0148kden \u00fdonupdyrlar, to\u00fdundan bi\u015firip \u00fdasapdyrlar. T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet medeni\u00fdet merkezini\u0148 D\u00f6wlet muze\u00fdinde eneolit d\u00f6wr\u00fcne degi\u015fli d\u00fc\u00fd\u00e4ni\u0148 pal\u00e7ykdan \u00fdasalan he\u00fdkeljigi saklan\u00fdar. Eneolit we b\u00fcr\u00fcn\u00e7 d\u00f6wr\u00fcnde keramika gap-ga\u00e7lary\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde gara re\u0148k bilen go\u00e7lary\u0148, tekeleri\u0148, ge\u00e7i-gapla\u0148lary\u0148 \u015fekili \u00e7ekilipdir. Atlary\u0148 \u015fekili bolsa b\u00fcr\u00fcn\u00e7 d\u00f6wr\u00fcnde \u00f6r\u00e4n k\u00f6p \u015fekillendiril\u00fd\u00e4r. Mysal \u00fc\u00e7in, Go\u0148urdepeden tapylan b\u00fcr\u00fcn\u00e7den \u00fdasalan aty\u0148 he\u00fdkeljigi hem-de Altyndepeden tapylan to\u00fdundan \u00fdasalan atly araba \u015fol d\u00f6w\u00fcrd\u00e4ki at ke\u015fbini\u0148 k\u00e4mille\u015fmegini subut ed\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fdaly he\u00fdkel \u015fekiller gadymy ussatlary\u0148 zehinini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<br \/>\nB\u00fcr\u00fcn\u00e7 d\u00f6wr\u00fcni\u0148 he\u00fdkeltara\u015flary aty\u0148 \u015fekilini dogru\u00e7yl be\u00fdan etm\u00e4ge ymtylypdyrlar. Bedewe mahsus bolan hereketleri doly me\u0148zedipdirler. Gadymy Parfi\u00fda paty\u015falygynda at h\u00f6k\u00fcmdarlygy\u0148 ny\u015fany h\u00f6km\u00fcnde hyzmat edipdir. Parfi\u00fdany\u0148 d\u00fcrli sungat \u00f6n\u00fcmlerinde aty\u0148 \u015fekili du\u015f gel\u00fd\u00e4r. Egin-e\u015fiklere dakyl\u00fdan k\u00fcm\u00fc\u015f we b\u00fcr\u00fcn\u00e7 kentawr hy\u00fdaly jandary\u0148 ke\u015fbine me\u0148zedipdirler. Parfi\u00fdalylary\u0148 da\u015fky e\u015figine tikil\u00fd\u00e4n tegelek altyndan \u00fdasalan plastinalarda at g\u00f6rn\u00fc\u015fli eli na\u00fdzaly we galkanly kentawrlary\u0148 \u015fekili \u00e7ekilipdir. Aty\u0148 \u015fekili Parfi\u00fdany\u0148 k\u00fcm\u00fc\u015f pullarynda hem \u00f6r\u00e4n k\u00f6p g\u00f6rkezilipdir. Mysal \u00fc\u00e7in, Nusa\u00fdda tapylan te\u0148\u0148eleri\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde ganatly bedewi\u0148 \u015fekili \u00fdasalypdyr. Fransi\u00fdany\u0148 Luwr muze\u00fdinde parfi\u00fda atlysyny\u0148 to\u00fdundan \u00fdasalan \u015fekili saklan\u00fdar. Bu eserde s\u00f6we\u015fe bar\u00fdan atly esgeri\u0148 ke\u015fbi aty\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7li hereketine bagly bol\u00fdar. Parfi\u00fda d\u00f6wr\u00fcnde aty\u0148 \u015fekilini amaly-ha\u015fam sungatynda hem ulanypdyrlar.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet medeni\u00fdet merkezini\u0148 D\u00f6wlet muze\u00fdinde saklan\u00fdan birn\u00e4\u00e7e zerg\u00e4r\u00e7ilik \u00f6n\u00fcmlerinde hem aty\u0148 ke\u015fbine du\u015f gelmek bol\u00fdar. Mysal \u00fc\u00e7in, t\u00fcrkmen gyly\u00e7lary\u0148 tutawajynda aty\u0148 kellesi altyn \u00e7a\u00fdylan, k\u00fcm\u00fc\u015fden bolup, bezegli gyly\u00e7lar sowgat h\u00f6km\u00fcnde \u0425I\u0425 asyrda t\u00fcrkmen zerg\u00e4r we \u00fdarag ussalary tarapyndan ussatlyk bilen \u00fdasalypdyr. Halkymyzy\u0148 asyrlarbo\u00fdy timarlap, \u015fu g\u00fcnlerimize getiren t\u00fcrkmen bedewleri gadymy gymmatlyklarymyzy\u0148 biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Jennet Amanowa,<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet medeni\u00fdet merkezini\u0148 D\u00f6wlet muze\u00fdini\u0148 \u015eekillendiri\u015f sungaty b\u00f6l\u00fcmini\u0148 m\u00fcdiri.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcnde Gahryman Arkadagymyzy\u0148, hormatly Prezidentimizi\u0148 ta\u00fdsyz tagallalary esasynda t\u00fcrkmen bedewini\u0148 \u015fanyna \u015fan, \u015f\u00f6hratyna \u015f\u00f6hrat go\u015fuldy. T\u00fcrkmen \u00f6z atyny-bedewini hemi\u015fe \u00fdanyny\u0148 \u00fdolda\u015fy, arzuwlaryny\u0148 ba\u015fy hasaplapdyr. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 tuwagy gelin-gyzlaryny\u0148 bezegi \u00fdaly atyny hem altyn-k\u00fcm\u00fc\u015fe besl\u00e4pdir. Taryhy\u0148 uzak \u00fdyllaryny\u0148 dowamynda her bir halk \u00f6z\u00fcne mahsus milli gymmatlyklaryny d\u00f6redip, asyrlarbo\u00fdy s\u00fcnn\u00e4l\u00e4p, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":85848,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158971"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=158971"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158972,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158971\/revisions\/158972"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=158971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=158971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=158971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}