{"id":162777,"date":"2026-03-26T08:55:57","date_gmt":"2026-03-26T03:55:57","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=162777"},"modified":"2026-03-26T08:56:04","modified_gmt":"2026-03-26T03:56:04","slug":"gerd-faltings-abel-bayragyny-aldy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=162777","title":{"rendered":"Gerd Faltings Abel ba\u00fdragyny aldy"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcny\u00e4ni\u0148 i\u0148 abra\u00fdly ylmy sylaglaryny\u0148 biri bolan Abel ba\u00fdragyny\u0148 2026-njy \u00fdyldaky e\u00fdesi nemes matematigi Gerd Faltings boldy. Alyma bu ba\u00fdrak 1983-nji \u00fdylda Mordell \u00e7aklamasyny subut edendigi we arifmetik geometri\u00fda go\u015fan \u00e4girt uly go\u015fandy \u00fc\u00e7in berildi. Bu barada \u00abNew Scientist\u00bb habar ber\u00fd\u00e4r.<br \/>\nLuis Mordell tarapyndan 1922-nji \u00fdylda \u00f6\u0148e s\u00fcrlen bu \u00e7aklama diofant de\u0148lemelerini\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini\u0148 sanyny\u0148 degi\u015fli geometrik ob\u00fdektleri\u0148 gurlu\u015fyna baglydygyny a\u00fdd\u00fdar. Faltingsi\u0148 18 sahypalyk ylmy i\u015fi arifmetika bilen geometri\u00fdany\u0148 arasynda t\u00e4ze k\u00f6pr\u00fcleri gurdy. Bu subutnama \u00f6z gezeginde me\u015fhur \u00abFermany\u0148 Be\u00fdik teoremasyny\u0148\u00bb subut edilmegine hem \u00fdol a\u00e7dy.<br \/>\nGerd Faltings bu a\u00e7y\u015fy \u00fc\u00e7in 1986-njy \u00fdylda e\u00fd\u00fd\u00e4m Filds medalyna mynasyp bolupdy. Onu\u0148 i\u015fl\u00e4p d\u00fczen usullary h\u00e4zirki zaman matematikasyny\u0148 i\u0148 \u00e7yl\u015fyrymly ugurlaryny\u0148 biri bolan p-adik teori\u00fdasyny\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcni tutdy. \u015ee\u00fdle-de bolsa, alym \u00f6z \u00fcst\u00fcnligine \u00f6r\u00e4n sabyrly we pesp\u00e4l \u00e7emele\u015f\u00fd\u00e4r:<br \/>\n\u00abMen Mordell \u00e7aklamasyny \u00e7\u00f6zd\u00fcm, \u00fd\u00f6ne bu rak \u00fda-da Alsge\u00fdmer keselini bejerm\u00e4ge k\u00f6mek etme\u00fd\u00e4r, di\u0148e bizi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 baradaky bilimlerimizi gi\u0148eld\u00fd\u00e4r\u00bb di\u00fdip, alym belle\u00fd\u00e4r.<br \/>\nFaltings di\u0148e bir nazary\u00fdet\u00e7i d\u00e4l, e\u00fdsem, \u00f6kde mugallymdyr. Ol \u00ababc \u00e7aklamasy\u00bb bilen me\u015fhur bolan \u00fdapon matematigi Sin\u00fditi Motidzukini\u0148 hem halypasydyr. \u00d6z\u00fcni\u0148 esasy \u00fd\u00f6relgesi barada alym \u015fe\u00fdle di\u00fd\u00fd\u00e4r:<br \/>\n\u00abMeni\u0148 \u00e7emele\u015fm\u00e4m elmydama \u015fe\u00fdledi: men \u00f6z\u00fcmi me\u015fhur we ba\u00fd edip biljek zatlara seretmeli d\u00e4l-de, \u00f6z hala\u00fdan zadymy tapmaga \u00e7aly\u015fmalydyryn\u00bb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcny\u00e4ni\u0148 i\u0148 abra\u00fdly ylmy sylaglaryny\u0148 biri bolan Abel ba\u00fdragyny\u0148 2026-njy \u00fdyldaky e\u00fdesi nemes matematigi Gerd Faltings boldy. Alyma bu ba\u00fdrak 1983-nji \u00fdylda Mordell \u00e7aklamasyny subut edendigi we arifmetik geometri\u00fda go\u015fan \u00e4girt uly go\u015fandy \u00fc\u00e7in berildi. Bu barada \u00abNew Scientist\u00bb habar ber\u00fd\u00e4r. Luis Mordell tarapyndan 1922-nji \u00fdylda \u00f6\u0148e s\u00fcrlen bu \u00e7aklama diofant de\u0148lemelerini\u0148 \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini\u0148 sanyny\u0148 degi\u015fli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":124447,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162777"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162778,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162777\/revisions\/162778"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/124447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}