{"id":163112,"date":"2026-03-31T13:12:44","date_gmt":"2026-03-31T08:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=163112"},"modified":"2026-03-31T13:12:44","modified_gmt":"2026-03-31T08:12:44","slug":"eyfel-dini-acylyar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=163112","title":{"rendered":"E\u00fdfel di\u0148i a\u00e7yl\u00fdar"},"content":{"rendered":"<p>1889-njy \u00fdyly\u0148 31-nji martynda Pari\u017ede Fransuz Rewol\u00fdusi\u00fdasyny\u0148 \u00fd\u00fcz \u00fdyllygy mynasybetli ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n halkara sergini\u0148 giri\u015f derwezesi h\u00f6km\u00fcnde \u201cwagtla\u00fdyn\u201d gurlan E\u00fdfel di\u0148i dabaraly \u00fdagda\u00fdda a\u00e7yl\u00fdar. A\u00e7yly\u015f dabarasyna \u00e4pet polat desgany\u0148 diza\u00fdneri Gustaw E\u00fdfel, Fransi\u00fdany\u0148 Prem\u00fder-ministri P\u00fder Tirar, birn\u00e4\u00e7e be\u00fdleki resmi adamlar, binany\u0148 gurlu\u015fygyna gatna\u015fan 200 t\u00f6weregi gurlu\u015fyk\u00e7y we be\u00fdleki adamlar gatna\u015f\u00fdar.<br \/>\nOndan \u00f6\u0148 Fransi\u00fda h\u00f6k\u00fcmeti Fransuz Rewol\u00fdusi\u00fdasyny\u0148 100 \u00fdyllygy mynasybetli, halkara sergisini me\u00fdille\u015fdirdi we Pari\u017ei\u0148 merkezind\u00e4ki \u015ean-de-Marsda guruljak \u00fdadyg\u00e4rligi\u0148 diza\u00fdn b\u00e4sle\u015figini yglan etdi. \u00dd\u00fcz\u00fdyllyk Komiteti h\u00f6d\u00fcrlenen 100-den gowrak diza\u00fdny\u0148 arasyndan Gustaw E\u00fdfeli\u0148 h\u00f6d\u00fcrl\u00e4n, be\u00fdikligi 1000 futa (300 metr) gola\u00fd bolan, \u015fol d\u00f6w\u00fcrde d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 be\u00fdik gurlu\u015f boljak polat di\u0148i\u0148 me\u00fdilnamasyny sa\u00fdla\u00fdar. E\u00fdfel metal desgalary gurmakda ussatdy, \u015fol d\u00f6w\u00fcrler N\u00fdu-\u00ddork a\u00fdlagyndaky Azatlyk he\u00fdkelini\u0148 \u00e7ar\u00e7uwasyny diza\u00fdn edipdi.<br \/>\nA\u00e7yk polat gurlu\u015fy k\u00f6p adam tankyt etdi. Demir \u201c\u00fc\u00fd\u015fmegini\u0148\u201d fransuz binag\u00e4rligine geli\u015fmejekdigini, Pari\u017ei\u0148 merkezinde onu\u0148 g\u00f6ze \u00fdakymsyz boljakdygyny \u00f6\u0148e s\u00fcrd\u00fcler. E\u00fdfel \u00e4pet di\u0148i bary-\u00fdogy iki \u00fdyly\u0148 i\u00e7inde gurup gutardy. Gurlu\u015fyk wagtynda di\u0148e bir i\u015f\u00e7i hel\u00e4k boldy, bu bolsa \u015fol wagt \u015fe\u00fdle uly taslama \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n az pida di\u00fdmekdi. \u00dde\u0148il, uzakdan howalanyp g\u00f6r\u00fcn\u00fd\u00e4n gurlu\u015f, \u00e4hli g\u00f6rkezijiler babatda tehnologik t\u00e4sinlik boldy hem-de entek gurlu\u015fygy gutarmanka g\u00f6rm\u00e4ge k\u00f6p adam baryp ba\u015flady.<br \/>\nGurlup gutarylan wagty E\u00fdfel di\u0148ini\u0148 be\u00fdikligi 984 fut (300 metr bolup) bolup, d\u00f6rt sany esasy s\u00fct\u00fcne da\u00fdan\u00fdan demir \u00e7ar\u00e7uwadan ybaratdy. \u00ddokarlygyna \u00e7\u00fcrelip gid\u00fd\u00e4n gurlu\u015f esasy \u00fc\u00e7 b\u00f6lekden ybarat. Di\u0148i\u0148 a\u00fdaklarynda liftler bar. E\u00fdfel di\u0148i\u0148 me\u015fhur a\u00fdna torly liftlerini diza\u00fdn etmek \u00fc\u00e7in \u201cOtis Elevator\u201d atly amerikan kompani\u00fdasy bilen \u015fertnama bagla\u015f\u00fdar. Emma liftleri\u0148 gurlu\u015fygy a\u00e7yly\u015f g\u00fcn\u00fcne \u00e7enli gurlup gutarylmandy. \u015eol seb\u00e4pli Gustaw E\u00fdfel birn\u00e4\u00e7e \u00fdolda\u015fy bilen di\u0148i\u0148 basgan\u00e7aklaryndan \u00e7ykyp, ba\u00fddak s\u00fct\u00fcninde \u00e4girt uly \u00fc\u00e7 re\u0148kli fransuz ba\u00fddagyny as\u00fdar. So\u0148ra ikinji platformadan fe\u00fderwerkler atyl\u00fdar. E\u00fdfel we onu\u0148 \u00fdolda\u015flary a\u015fak d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r. Binag\u00e4r myhmanlary\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. \u015eol \u00fdyly\u0148 ma\u00fd a\u00fdyny\u0148 ba\u015fynda Pari\u017e Halkara sergisi a\u00e7yl\u00fdar we di\u0148 \u00e4girt uly sergini\u0148 giri\u015f derwezesi bolup hyzmat ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nE\u00fdfel di\u0148i 1930-njy \u00fdylda N\u00fdu-\u00ddorkda \u201cChrysler\u201d binasyny\u0148 gurlu\u015fygy tamamlan\u00fdan\u00e7a d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 be\u00fdik gurlu\u015fy bolmagynda galdy.<br \/>\nT\u00e4sin \u00fderi, wagtla\u00fdyn gurlan E\u00fdfel di\u0148i Halkara sergini\u0148 \u00fder \u00fc\u00e7in 20 \u00fdyllyk k\u00e4rende m\u00f6hletini\u0148 gutar\u00fdan wagtyna \u00e7enli \u2013 1909-njy \u00fdylda \u00fdykylmalydy. \u00dd\u00f6ne radio \u00fda\u00fdlymy \u00fc\u00e7in antenna h\u00f6km\u00fcnde onu\u0148 gymmaty binany \u00fdykylmakdan halas etdi. Ol h\u00e4zirki wagtda k\u00f6p babatda ilkiba\u015fdaky nusgasyndan o di\u00fden \u00fc\u00fdtgemedi we d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 esasy sy\u00fdahat\u00e7ylyk merkezlerini\u0148 biri bolmagynda gal\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1889-njy \u00fdyly\u0148 31-nji martynda Pari\u017ede Fransuz Rewol\u00fdusi\u00fdasyny\u0148 \u00fd\u00fcz \u00fdyllygy mynasybetli ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n halkara sergini\u0148 giri\u015f derwezesi h\u00f6km\u00fcnde \u201cwagtla\u00fdyn\u201d gurlan E\u00fdfel di\u0148i dabaraly \u00fdagda\u00fdda a\u00e7yl\u00fdar. A\u00e7yly\u015f dabarasyna \u00e4pet polat desgany\u0148 diza\u00fdneri Gustaw E\u00fdfel, Fransi\u00fdany\u0148 Prem\u00fder-ministri P\u00fder Tirar, birn\u00e4\u00e7e be\u00fdleki resmi adamlar, binany\u0148 gurlu\u015fygyna gatna\u015fan 200 t\u00f6weregi gurlu\u015fyk\u00e7y we be\u00fdleki adamlar gatna\u015f\u00fdar. Ondan \u00f6\u0148 Fransi\u00fda h\u00f6k\u00fcmeti Fransuz Rewol\u00fdusi\u00fdasyny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":163113,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[402],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163112"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=163112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163114,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163112\/revisions\/163114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/163113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=163112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=163112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=163112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}