{"id":2007,"date":"2016-06-18T06:37:21","date_gmt":"2016-06-18T06:37:21","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com\/?p=2007"},"modified":"2016-06-18T06:37:21","modified_gmt":"2016-06-18T06:37:21","slug":"sygyrlary-aydym-bolup-yanlanan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=2007","title":{"rendered":"\u015eygyrlary a\u00fddym bolup \u00fda\u0148lanan"},"content":{"rendered":"<p>Hor\u00admat\u00adly Pre\u00adzi\u00adden\u00adti\u00admizi\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda yg\u00adlan edi\u00adlen Mi\u00adra\u00adsa sar\u00adpa go\u00fd\u00admak, Wa\u00adta\u00adny \u00f6z\u00adgert\u00admek \u00fdy\u00adlyn\u00adda mil\u00adli ede\u00adbi\u00ad\u00fda\u00adty\u00admy\u00adzy\u0148 ta\u00adry\u00adhyn\u00adda \u00f6\u00e7\u00adme\u00adjek yz gal\u00addy\u00adran t\u00fcrk\u00admen \u015fa\u00adhy\u00adry Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 dog\u00adlan g\u00fc\u00adn\u00fc\u00adne 410 \u00fdyl dol\u00ad\u00fdar. XVII asyr\u00adda \u00fda\u00ad\u015fap ge\u00ad\u00e7en, \u00f6z go\u015f\u00adgu\u00adla\u00adry\u00adna hal\u00adky\u0148 a\u0148yn\u00adda sak\u00adla\u00adnyp ga\u00adlan aja\u00ad\u00fdyp saz\u00adla\u00adry d\u00f6\u00adre\u00addip, ola\u00adry il i\u00e7in\u00adde a\u00fd\u00addym edip a\u00fd\u00addan ze\u00adhin\u00adli \u015fa\u00adhy\u00adry\u00admyz Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 t\u00e4\u00adsin d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji\u00adli\u00adgi bar. Ol \u015fy\u00adgry\u00ad\u00fdet\u00adde hi\u00e7 ki\u00admi\u0148\u00adk\u00e4 me\u0148\u00adze\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4n go\u015f\u00adgy d\u00fc\u00adz\u00fc\u00adli\u015f usul\u00adla\u00adry\u00adny, t\u00e4\u00adsin wa\u00adka\u00adly des\u00adsan\u00adla\u00adry d\u00f6\u00adre\u00addip\u00addir.<br \/>\nEde\u00adbi \u00e7e\u015f\u00adme\u00adler\u00adde be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4n mag\u00adlu\u00admat\u00adla\u00adra g\u00f6\u00adr\u00e4, Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan mi\u00adla\u00addy se\u00adne\u00adsi bi\u00adlen 1606-njy \u00fdyl\u00adda T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Bal\u00adkan we\u00adla\u00ad\u00fda\u00adty\u00adny\u0148 Et\u00adrek et\u00adra\u00adbyn\u00adda dog\u00adlup, 1689-njy \u00fdyl\u00adda hem ara\u00addan \u00e7y\u00adkyp\u00addyr. \u015ea\u00adhy\u00adry\u0148 T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Bal\u00adkan se\u00adbit\u00adle\u00adrin\u00adde dog\u00adlan\u00addy\u00adgy ha\u00adkyn\u00adda\u00adky mag\u00adlu\u00admat\u00adlar has yg\u00adty\u00adbar\u00adly\u00addyr. Bel\u00adli ede\u00adbi\u00ad\u00fdat\u00ad\u00e7y alym Ka\u00adka\u00adjan Ata\u00ad\u00fdew t\u00fcrk aly\u00admy Aly Ry\u00adza \u00ddal\u00adgy\u00adny\u0148 \u201cJe\u00adnup\u00adda T\u00fcrk\u00admen o\u00fd\u00admak\u00adla\u00adry\u201d, \u201dG\u00fc\u00adnor\u00adta t\u00fcrk\u00admen oba\u00adla\u00adry\u201d at\u00adly ese\u00adrin\u00adde Ga\u00adra\u00adjaog\u00adla\u00adny\u0148 dog\u00adlan se\u00adne\u00adsi\u00adni ha\u00adbar ber\u00ad\u00fd\u00e4n go\u015f\u00adgu\u00adsy\u00adny\u0148 bar\u00addy\u00adgy\u00adny bel\u00adl\u00e4p\u00addir. Ol go\u015f\u00adgy se\u00adtir\u00adle\u00adrin\u00adde \u015fa\u00adhyr \u00f6z\u00fc\u00adni\u0148 dog\u00adlan se\u00adne\u00adsi\u00adni:<br \/>\nGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan di\u00fd\u00addi \u00fc\u00fd\u00adn\u00fcm du\u00ad\u00fdul\u00addy,<br \/>\nM\u00fc\u0148 on b\u00e4\u015f\u00adde g\u00f6\u00adbek adym go\u00ad\u00fdul\u00addy<br \/>\n\u2013 di\u00fd\u00admek bi\u00adlen, ha\u00adbar be\u00adrip\u00addir.<br \/>\nGo\u015f\u00adgy se\u00adtir\u00adle\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki hij\u00adri se\u00adn\u00e4\u00adni mi\u00adla\u00addy \u00fdy\u00adly\u00adna ge\u00ad\u00e7i\u00adre\u00adni\u00admiz\u00adde, onu\u0148 dog\u00adlan se\u00adne\u00adsi 1606-njy \u00fdy\u00adla ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4r. \u015eun\u00addan hem Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 dog\u00adlan se\u00adne\u00adsi anyk bel\u00adli bol\u00ad\u00fdar. K.Ata\u00ad\u00fde\u00adwi\u0148 hem ada\u00adlat\u00adly bel\u00adle\u00fd\u00ad\u015fi \u00fda\u00adly, \u015fa\u00adhy\u00adry\u0148 \u201cG\u00f6\u00adbek adym go\u00ad\u00fdul\u00addy\u201c di\u00ad\u00fdip \u00fdaz\u00adma\u00adgy adym go\u00ad\u00fdul\u00addy \u2013 do\u00adgul\u00addym di\u00ad\u00fden ma\u00adny\u00adny ber\u00ad\u00fd\u00e4r. \u015ea\u00adhy\u00adry\u0148 go\u015f\u00adgu\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 ara\u00adsyn\u00adda onu\u0148 ara\u00addan \u00e7y\u00adkan se\u00adne\u00adsi bi\u00adlen bag\u00adlany\u00ad\u015fyk\u00adly go\u015f\u00adgy se\u00adtir\u00adle\u00adrem bar. T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fde d\u00f6w\u00adle\u00adtin\u00adde ne\u00ad\u015fir edi\u00adlen \u00fdy\u00adgyn\u00addy\u00adda a\u015faky se\u00adtir\u00adle\u00adri oka\u00admak m\u00fcm\u00adkin:<br \/>\nM\u00fc\u0148 \u00fd\u00fcz se\u00adne\u00adde \u00f6m\u00adri bol\u00addy ta\u00admam,<br \/>\nS\u00f6z\u00adl\u00e4\u00adrin s\u00f6\u00adz\u00fc\u00admi nog\u00adsa\u00adnym go\u00fd\u00adman.<br \/>\n\u00ddo\u00adkar\u00adky go\u015f\u00adgy se\u00adti\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki se\u00adne hem mi\u00adla\u00addy ha\u00adsa\u00adby\u00adna ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlen\u00adde, 1689-nji \u00fdy\u00adla ga\u00adbat gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 ene-ata\u00adsy\u00adny\u0148 hor\u00admat edip da\u00adkan ady Ha\u00adsan eken. Onu\u0148 ka\u00adka\u00adsy\u00adna Yl\u00ad\u00fdas di\u00ad\u00fder eken\u00adler. Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan \u015fa\u00adhy\u00adry\u0148 ede\u00adbi la\u00adka\u00admy bo\u00adlup\u00addyr. Ol il i\u00e7in\u00adde \u015fol at bi\u00adlen hem ta\u00adna\u00adlyp\u00addyr. Onu\u0148 Ha\u00adsan ady\u00adny Ga\u00adra\u00adgo\u00ad\u00fdun\u00adly t\u00fcrk\u00admen d\u00f6w\u00adle\u00adti\u00adni\u0148 bel\u00adli h\u00f6\u00adk\u00fcm\u00adda\u00adry Uzyn Ha\u00adsa\u00adny\u0148 hor\u00adma\u00adty\u00adna da\u00adky\u00adlan\u00addy\u00adgy ha\u00adkyn\u00adda mag\u00adlu\u00admat bar.<br \/>\nXVI-XVII asyr\u00adlar\u00adda bu \u00fder\u00adde \u00fda\u00ad\u015fa\u00ad\u00fdan ga\u00adzan\u00adjyk\u00adly\u00adlar to\u00adpar-to\u00adpar bo\u00adlup, Ana\u00addo\u00adla g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fcp gi\u00addip\u00addir\u00adler. Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan hem elin\u00add\u00e4\u00adki gaz\u00adma du\u00adta\u00adry bi\u00adlen he\u00adniz 16 \u00fda\u00ad\u015fyn\u00adda\u00adka bu to\u00adpar\u00adla\u00adra go\u00ad\u015fu\u00adlyp, Ana\u00addo\u00adla ge\u00adlip\u00addir di\u00ad\u00fden mag\u00adlu\u00admat\u00adlar bar.<br \/>\nOs\u00adman\u00adly \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri\u00adne g\u00f6\u00adr\u00e4, T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adtan\u00addan g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fcp ba\u00adran ga\u00adzan\u00adjyk\u00adly je\u00adma\u00adgat T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 Ada\u00adna, Ma\u00adra\u015f, Kir (Gyr ) \u015f\u00e4\u00adher\u00adle\u00adrin\u00adde, Ga\u00adra\u00adhi\u00adsa\u00adry\u0148 g\u00fcn\u00addo\u00adga\u00adryn\u00adda\u00adky \u00fder\u00adler\u00adde \u2013 G\u00fcl\u00adnar, Er\u00adme\u00adnek, Sam\u00adsun we Baf\u00adra t\u00f6\u00adwe\u00adrek\u00adle\u00adrin\u00adde \u00fder\u00adle\u00ad\u015fip\u00addir\u00adler. Bu ta\u00fd\u00adpa\u00adlar \u00fder\u00adle\u00ad\u015fen \u00fder\u00adle\u00adri\u00adne \u00f6z ta\u00fd\u00adpa\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 ady\u00adny, \u00fdag\u00adny Ga\u00adzan\u00adjyk ady\u00adny da\u00adkyp\u00addyr\u00adlar. \u015ea\u00adhy\u00adry\u0148 ga\u00adzan\u00adjyk\u00adly\u00adla\u00adra go\u00ad\u015fu\u00adlyp git\u00adme\u00adgi bo\u00adlup bil\u00adjek ha\u00adky\u00adkat\u00addyr. \u015eu \u00fder\u00adde \u015fe\u00fd\u00adle bir me\u00adse\u00adl\u00e4\u00adni\u0148 XVII asyr\u00adda ga\u00adzan\u00adjyk\u00adly\u00adla\u00adry\u0148 bir b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00adni\u0148 T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fd\u00e4 g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fcp git\u00admek\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 ta\u00adry\u00adhy se\u00adb\u00e4p\u00adle\u00adri\u00adni\u0148 he\u00adniz do\u00adly \u00f6w\u00adre\u00adnil\u00adm\u00e4n\u00addi\u00adgi\u00adni nyg\u00adta\u00admak is\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4\u00adris. \u00c7\u00fcn\u00adki, ol \u00fder\u00adde \u015fol d\u00f6\u00adw\u00fcr\u00adde en\u00ad\u00e7e\u00adme ta\u00adry\u00adhy wa\u00adka\u00adlar bo\u00adlup ge\u00ad\u00e7ip\u00addir.<br \/>\nGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan\u00addan bi\u00adze uly mi\u00adras ga\u00adlyp\u00addyr. Bi\u00adzi\u0148 g\u00fcn\u00adle\u00adri\u00admi\u00adze onu\u0148 500 t\u00f6\u00adwe\u00adre\u00adgi go\u015f\u00adgu\u00adsy ge\u00adlip \u00fde\u00adtip\u00addir. Mun\u00addan ba\u015f\u00adga-da T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fde\u00adde \u201cGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan bi\u00adlen Me\u0148\u00adli gyz\u201c, \u201dGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan bi\u00adlen Ga\u00adra\u00adgyz\u201d, \u201dGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan bi\u00adlen Elip ge\u00adlin\u201d \u00fda\u00adly des\u00adsan\u00adlar bel\u00adli\u00addir. Mag\u00adlu\u00admat\u00adlar\u00adda a\u00fd\u00addy\u00adly\u00ad\u015fy \u00fda\u00adly, bu des\u00adsan\u00adla\u00adry\u0148 k\u00e4\u00adbi\u00adri do\u00adly k\u00e4\u00admil\u00adle\u015f\u00addi\u00adril\u00adm\u00e4n\u00addir. Ola\u00adry\u0148 wa\u00adka \u00fdor\u00addu\u00admyn\u00adda hem, ke\u015fp\u00adler ul\u00adga\u00admyn\u00adda hem \u00fd\u00f6n\u00adtem\u00adlik\u00adler bar. Bu s\u00e4w\u00adlik\u00adle\u00adri\u0148 g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fc\u00adri\u00adji\u00adler ta\u00adra\u00adpyn\u00addan go\u00fd\u00adbe\u00adri\u00adlen bol\u00adma\u00adgam \u00e4h\u00adti\u00admal\u00addyr. Em\u00adma \u015fo\u00adla\u00adry\u0148 i\u00e7i\u00adnde \u201cGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan bi\u00adlen Me\u0148\u00adli gyz\u201d des\u00adsa\u00adny has k\u00e4\u00admil ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Umu\u00adman, \u015fa\u00adhyr\u00addan ga\u00adlan ede\u00adbi mi\u00adra\u00adsy\u0148 bir b\u00f6\u00adle\u00adgi do\u00adgan\u00adlyk T\u00fcr\u00adki\u00ad\u00fde d\u00f6w\u00adle\u00adtin\u00adde, \u00fde\u00adne bir b\u00f6\u00adle\u00adgi bol\u00adsa, Wa\u00adta\u00adny\u00admyz\u00adda sak\u00adla\u00adnyp ga\u00adlyp\u00addyr. T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 Mil\u00adli gol\u00ad\u00fdaz\u00adma\u00adlar ins\u00adti\u00adtu\u00adty\u00adny\u0148 gol\u00ad\u00fdaz\u00adma\u00adlar ha\u00adzy\u00adna\u00adsyn\u00adda \u201cGa\u00adra\u00adja\u00adog\u00adlan\u201dat\u00adly des\u00adsa\u00adny\u0148 gol\u00ad\u00fdaz\u00adma nus\u00adga\u00adla\u00adry sak\u00adlan\u00ad\u00fdar. Bu des\u00adsan a\u00fd\u00adra\u00adtyn ki\u00adtap g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fin\u00adde ne\u00ad\u015fir edi\u00adlip, oky\u00adjy\u00adlar k\u00f6p\u00ad\u00e7\u00fc\u00adli\u00adgi\u00adne \u00fde\u00adti\u00adril\u00addi. T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adta\u00adny\u0148 at ga\u00adza\u00adnan bag\u00ad\u015fy\u00adsy D\u00f6w\u00adlet\u00adgel\u00addi Dur\u00addy\u00ad\u00fde\u00adwi\u0148 bu des\u00adsa\u00adny has \u00e7e\u00adper\u00adlen\u00addi\u00adrip, go\u015f\u00adgu\u00adla\u00adry\u00adny hem sa\u00adza sa\u00adlyp, t\u00fcrk\u00admen te\u00adle\u00adwi\u00adde\u00adni\u00ad\u00fde\u00adsin\u00adde \u00fdaz\u00adgy et\u00addir\u00adme\u00adgi a\u00fd\u00addym-saz mu\u015f\u00addak\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 g\u00f6w\u00adn\u00fcn\u00adden tur\u00addy.<br \/>\nGo\u015f\u00adgu\u00adla\u00adry asyr\u00adlar\u00addan-asy\u00adra ge\u00ad\u00e7ip, \u015fu g\u00fcn\u00adki g\u00fcn\u00adle\u00adri\u00admi\u00adze \u00e7en\u00adli hal\u00adky\u0148 di\u00adlin\u00adde a\u00fd\u00addym bo\u00adlup gel\u00ad\u00fd\u00e4n t\u00fcrk\u00admen \u015fa\u00adhy\u00adry Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji\u00adli\u00adgi alym\u00adla\u00adry\u00admyz ta\u00adra\u00adpyn\u00addan \u00e7u\u0148\u00ad\u0148ur \u00f6w\u00adre\u00adnil\u00adm\u00e4\u00adge my\u00adna\u00adsyp\u00addyr.<\/p>\n<p>Gur\u00adban\u00adsol\u00adtan Dur\u00addy\u00ad\u00fde\u00adwa,<br \/>\nDa\u015foguz wela\u00fdatyny\u0148 Ak\u00adde\u00adpe et\u00adrap mer\u00adke\u00adzi ki\u00adtap\u00adha\u00adna\u00adsy\u00adny\u0148 \u00fdol\u00adba\u015f\u00ad\u00e7y\u00adsy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hor\u00admat\u00adly Pre\u00adzi\u00adden\u00adti\u00admizi\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda yg\u00adlan edi\u00adlen Mi\u00adra\u00adsa sar\u00adpa go\u00fd\u00admak, Wa\u00adta\u00adny \u00f6z\u00adgert\u00admek \u00fdy\u00adlyn\u00adda mil\u00adli ede\u00adbi\u00ad\u00fda\u00adty\u00admy\u00adzy\u0148 ta\u00adry\u00adhyn\u00adda \u00f6\u00e7\u00adme\u00adjek yz gal\u00addy\u00adran t\u00fcrk\u00admen \u015fa\u00adhy\u00adry Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 dog\u00adlan g\u00fc\u00adn\u00fc\u00adne 410 \u00fdyl dol\u00ad\u00fdar. XVII asyr\u00adda \u00fda\u00ad\u015fap ge\u00ad\u00e7en, \u00f6z go\u015f\u00adgu\u00adla\u00adry\u00adna hal\u00adky\u0148 a\u0148yn\u00adda sak\u00adla\u00adnyp ga\u00adlan aja\u00ad\u00fdyp saz\u00adla\u00adry d\u00f6\u00adre\u00addip, ola\u00adry il i\u00e7in\u00adde a\u00fd\u00addym edip a\u00fd\u00addan ze\u00adhin\u00adli \u015fa\u00adhy\u00adry\u00admyz Ga\u00adra\u00adja\u00adog\u00adla\u00adny\u0148 t\u00e4\u00adsin d\u00f6\u00adre\u00addi\u00adji\u00adli\u00adgi bar. Ol \u015fy\u00adgry\u00ad\u00fdet\u00adde hi\u00e7 ki\u00admi\u0148\u00adk\u00e4 me\u0148\u00adze\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2007\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}