{"id":36363,"date":"2020-11-28T14:26:18","date_gmt":"2020-11-28T09:26:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=36363"},"modified":"2020-11-28T14:26:18","modified_gmt":"2020-11-28T09:26:18","slug":"cynar-agajynyn-osdurilip-yetisdirilisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=36363","title":{"rendered":"\u00c7ynar agajyny\u0148  \u00f6sd\u00fcrilip \u00fdeti\u015fdirili\u015fi"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<h6 style=\"text-align: left;\">\u00c7ynar agajy \u00c7ynarlar ma\u015fgalasyny\u0148 (Platanaceae) \u00c7ynar urugyna (Platanus) degi\u015flidir. \u00c7ynar urugyna 10 g\u00f6rn\u00fc\u015f degi\u015fli bolup, onu\u0148 7 g\u00f6rn\u00fc\u015fi Demirgazyk Amerikada, galan g\u00f6rn\u00fc\u015fleri \u00ddewropada we Azi\u00fdada \u00f6s\u00fd\u00e4rler. \u00c7ynarlar gy\u015fyna \u00fdapraklaryny d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fd\u00e4n k\u00f6p\u00fdyllyk uly aga\u00e7lardyr. Olary\u0148 \u00fd\u00f6neke\u00fd \u00fdapraklary bolup, baldakda nobatla\u00fdyn \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4rler. \u00ddapraklary uly, barmak \u015fekilli, uzyn \u00fdaprak sapaklydyr. \u00c7ynarlar bir\u00f6\u00fdli \u00f6s\u00fcmlik bolup, a\u00fdryba\u015fga jynsly g\u00fclleri bol\u00fdar. Olary\u0148 ki\u00e7ijik g\u00fcljagazlary \u015far g\u00f6rn\u00fc\u015fli g\u00fcl topbagyny emele getir\u00fd\u00e4rler.<\/h6>\n<\/blockquote>\n<p>\u00c7ynarlary\u0148 gu\u00adry to\u00adhum\u00adla\u00adry \u015far \u015fe\u00adkil\u00adli mi\u00adwe top\u00adlu\u00admyn\u00adda jem\u00adle\u00adnen\u00addir. \u00c7y\u00adnar\u00adlar \u00fdy\u00adly\u00adly\u00adgy s\u00f6\u00ad\u00fd\u00fc\u00adji\u00addir, t\u00fcs\u00ads\u00e4 we d\u00fcr\u00adli gaz\u00adla\u00adra dur\u00adnuk\u00adly\u00addyr. \u015eol se\u00adb\u00e4p\u00adli \u015f\u00e4\u00adher ho\u00adwa\u00adsyn\u00adda-da go\u00adwy \u00f6s\u00fcp bo\u00fd al\u00ad\u00fdar\u00adlar. Olar yz\u00adga\u00adry k\u00f6p ta\u00adlap ed\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler, top\u00adrak\u00addan k\u00f6p muk\u00addar\u00adda su\u00adwy \u00fdap\u00adrak\u00adla\u00adry ar\u00adka\u00adly g\u00fc\u00fd\u00e7\u00adli bu\u00adgard\u00ad\u00fdar\u00adlar. \u015eo\u00adnu\u0148 \u00fc\u00e7in to\u00admsu\u0148 j\u00f6w\u00adza\u00adly ys\u00adsy\u00adsyn\u00adda \u00e7y\u00adnar aga\u00adjy\u00adny\u0148 k\u00f6\u00adle\u00adge\u00adsi \u00f6r\u00e4n sal\u00adkyn bol\u00ad\u00fdar. \u00c7y\u00adnar aga\u00adjy \u00f6z da\u015f\u00adky \u015fe\u00adki\u00adli\u00adni\u0148 owa\u00addan\u00adly\u00adgy, iri \u00fdap\u00adrak\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 bol\u00adma\u00adgy bi\u00adlen \u00f6r\u00e4n gel\u00ad\u015fik\u00adli\u00addir. \u00c7y\u00adnar\u00adlar \u00e7alt \u00f6s\u00fcp bo\u00fd al\u00ad\u00fdar\u00adlar. Ola\u00adry to\u00adpar\u00adla\u00ad\u00fdyn, \u00fde\u00adke\u00adlik\u00adde oturt\u00admak\u00adlyk mas\u00adla\u00adhat be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. Olar k\u00f6p\u00adlen\u00e7 bal\u00addak\u00adla\u00adry ar\u00adka\u00adly k\u00f6\u00adpel\u00addil\u00ad\u00fd\u00e4r, \u015fe\u00fd\u00adle hem to\u00adhum\u00adla\u00adry ar\u00adka\u00adly hem k\u00f6\u00adpel\u00addip bol\u00ad\u00fdar.<br \/>\n\u00c7y\u00adnar aga\u00adjy\u00adny\u0148 T\u00fcrk\u00adme\u00adnis\u00adtan\u00adda 3 g\u00f6r\u00adn\u00fc\u00ad\u015fi \u00f6s\u00ad\u00fd\u00e4r, ola\u00adra G\u00fcn\u00addo\u00adgar \u00e7y\u00adna\u00adry, Ame\u00adri\u00adkan \u00e7y\u00adna\u00adry we Kl\u00fdon \u00fdap\u00adrak\u00adly \u00e7y\u00adna\u00adry de\u00adgi\u015f\u00adli\u00addir. \u015eo\u00adlar\u00addan \u00fdur\u00addu\u00admyz\u00adda has gi\u0148\u00adden \u00f6s\u00add\u00fc\u00adri\u00adlip \u00fde\u00adti\u015f\u00addi\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni G\u00fcn\u00addo\u00adgar \u00e7y\u00adna\u00adry\u00addyr.<br \/>\nG\u00fcn\u00addo\u00adgar \u00e7y\u00adna\u00adryny\u0148 (\u00abPla\u00adta\u00adnus orien\u00adta\u00adlis\u00bb) bo\u00ad\u00fdy 40 metre s\u00fc\u00adt\u00fc\u00adni\u00adni\u0148 \u00fdo\u00adgyn\u00adly\u00adgy 6 met\u00adre \u00fdet\u00adip, 2 m\u00fc\u0148 \u00fdy\u00adla \u00e7en\u00adli \u00fda\u00ad\u015fap bil\u00ad\u00fd\u00e4r. Ol \u00e7alt \u00f6s\u00fcp, mart, ap\u00adrel a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda g\u00fcl\u00adle\u00ad\u00fd\u00e4r, okt\u00ad\u00fdabr, no\u00ad\u00fdabr a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda to\u00adhum\u00adla\u00adry \u00fde\u00adti\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu \u00e7y\u00adna\u00adry \u00fdur\u00addu\u00admy\u00adzy ba\u00adgy-bos\u00adsan\u00adly\u00adga \u00f6w\u00fcr\u00admek\u00adde se\u00ad\u00fdil\u00adg\u00e4h\u00adler\u00adde, k\u00f6\u00ad\u00e7e\u00adle\u00adri\u0148 \u00fda\u00adka\u00adla\u00adryn\u00adda \u00f6s\u00add\u00fcr\u00admek mas\u00adla\u00adhat be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nUni\u00adwer\u00adsi\u00adte\u00adti\u00admi\u00adzi\u0148 na\u00adhal\u00adha\u00adna\u00adsyn\u00adda G\u00fcn\u00addo\u00adgar \u00e7y\u00adna\u00adry\u00adny bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry ar\u00adka\u00adly k\u00f6\u00adpel\u00addip, ola\u00adry\u0148 \u00f6s\u00fcp bo\u00fd al\u00ad\u015fy \u00f6w\u00adre\u00adnil\u00addi. \u00c7y\u00adna\u00adry\u0148 otur\u00addyl\u00adjak bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry no\u00ad\u00fdabr a\u00fdy\u00adny\u0148 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00adji on\u00adg\u00fcn\u00adl\u00fc\u00adgin\u00adde ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adlan\u00adma\u00adly. Onu\u0148 \u00fc\u00e7in azyn\u00addan iki \u00fda\u00ad\u015fan, uzyn\u00adly\u00adgy 30 santimetr bo\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry bag ga\u00fd\u00ad\u00e7y\u00adsy\u00adny\u0148 k\u00f6\u00adme\u00adgi bi\u00adlen ke\u00adsi\u00adlip alyn\u00ad\u00fdar. Bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry\u0148 otur\u00addyl\u00adjak \u00fde\u00adri, top\u00adra\u00adgy \u00f6\u0148\u00fcn\u00adden mi\u00adne\u00adral we or\u00adga\u00adni\u00adki d\u00f6\u00adk\u00fcn\u00adler bi\u00adlen d\u00f6\u00adk\u00fcn\u00adlen\u00adme\u00adli, \u00fdum\u00ad\u015fa\u00addy\u00adlyp we su\u00adwa\u00adry\u00adlyp eki\u00ad\u015fe ta\u00fd\u00ad\u00fdar edil\u00adme\u00adli. So\u0148\u00adra ke\u015f\u00adler \u00e7e\u00adki\u00adlip, o\u00adla\u00adry\u0148 \u00fcs\u00adt\u00fc\u00adne ta\u00fd\u00ad\u00fdar\u00adla\u00adny\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adlar top\u00adra\u00adga 20 san\u00adti\u00admetr \u00e7u\u0148\u00adluk\u00adda otur\u00addyl\u00adma\u00adly. Otur\u00addy\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry\u0148 top\u00adrak\u00addan \u00fdo\u00adka\u00adry \u00e7yk\u00ad\u00fdan b\u00f6\u00adle\u00adgi 10 san\u00adti\u00admetr\u00adden ar\u00adtyk bol\u00adma\u00adly d\u00e4l\u00addir, on\u00adda iki, \u00fc\u00e7 sa\u00adny pyn\u00adtyk bol\u00adma\u00adly\u00addyr. \u015eol pyn\u00adtyk\u00adlar so\u0148\u00adlu\u00adgy bi\u00adlen ba\u00adhar a\u00fdyn\u00adda pu\u00adda\u00adga ba\u015f\u00adlan\u00adgy\u00e7 ber\u00ad\u00fd\u00e4r. \u00c7y\u00adna\u00adry\u0148 bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry\u00adny no\u00ad\u00fdabr a\u00fdy\u00adny\u0148 ikin\u00adji, \u00fc\u00e7\u00fcn\u00adji on\u00adg\u00fcn\u00adl\u00fc\u00adgin\u00adde, \u015fe\u00fd\u00adle hem mart a\u00fdy\u00adny\u0148 do\u00adwa\u00admyn\u00adda oturt\u00admak\u00adlyk mas\u00adla\u00adhat be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. Se\u00adb\u00e4\u00adbi, na\u00adhal\u00adha\u00adna\u00admyz\u00adda ge\u00ad\u00e7i\u00adri\u00adlen tej\u00adri\u00adbe\u00adler \u015fu m\u00f6h\u00adlet\u00adde otur\u00addy\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry\u0148 k\u00f6k uru\u015f de\u00adre\u00adje\u00adsi\u00adni\u0148 has \u00fdo\u00adka\u00adry bo\u00adlan\u00addy\u00adgy\u00adny do\u00adly su\u00adbut et\u00addi.<br \/>\nBal\u00adda\u00adjyk\u00adlar otur\u00addy\u00adlan\u00adda ola\u00adry\u0148 ara\u00adsy 25-30 san\u00adti\u00admetr bol\u00adup, otur\u00addy\u00adlan ba\u00addy\u00adna suw be\u00adril\u00adme\u00adli\u00addir. Gy\u015f a\u00fd\u00adla\u00adryn\u00adda \u00fda\u00adgyn bol\u00adma\u00adsa, otur\u00addy\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adra suw tut\u00admak mas\u00adla\u00adhat be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r. Otur\u00addy\u00adlan bal\u00adda\u00adjyk\u00adlary\u0148 ala\u00adba\u00adhar\u00adda pyn\u00adtyk\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 g\u00f6w\u00adr\u00fc\u00admi ula\u00adlyp, olar\u00addan \u00fda\u00ad\u015fa\u00adjyk pu\u00addak\u00adlar eme\u00adle ge\u00adlip ba\u015f\u00adla\u00ad\u00fdar. Bal\u00adda\u00adjyk\u00adla\u00adry\u0148 top\u00adra\u00adga g\u00f6\u00adm\u00fc\u00adlen \u00fde\u00adrin\u00adden go\u015f\u00adma\u00ad\u00e7a k\u00f6k\u00adler eme\u00adle ge\u00adlip ba\u015f\u00adla\u00ad\u00fdar. Ne\u00adti\u00adje\u00adde, k\u00f6k\u00adja\u00adgaz\u00adlar\u00adda k\u00f6k t\u00fc\u00fd\u00adja\u00adgaz\u00adla\u00adry eme\u00adle ge\u00adlip, olar top\u00adrak\u00addan su\u00adwy we suw\u00adda er\u00e4n mi\u00adne\u00adral mad\u00adda\u00adla\u00adry so\u00adrup al\u00ad\u00fdar\u00adlar, pu\u00addak\u00adda\u00adky \u00fdap\u00adrak\u00adlar bol\u00adsa su\u00adwy bu\u00adgar\u00addyp, \u00fdap\u00adrak \u00f6\u00fd\u00adj\u00fck\u00adle\u00adrin\u00adde so\u00adru\u00adjy g\u00fc\u00fd\u00adji d\u00f6\u00adred\u00ad\u00fd\u00e4r\u00adler. \u015ee\u00fdlelik bi\u00adlen \u00fda\u015f \u00f6s\u00fcm\u00adlik\u00adde suw \u00e7al\u00ad\u015fy\u00adgy ama\u00adla a\u015fy\u00adryl\u00ad\u00fdar. \u00dda\u015f na\u00adhal\u00adla\u00adra hep\u00adde\u00adde bir-iki ge\u00adzek suw tut\u00admak mas\u00adla\u00adhat be\u00adril\u00ad\u00fd\u00e4r, \u015fe\u00fd\u00adle hem ke\u015f\u00adler\u00adde \u00f6sen ha\u00ad\u015fal ot\u00adlar wagt\u00adly-wag\u00adtyn\u00adda ota\u00adlyp du\u00adrul\u00adma\u00adly\u00addyr.<br \/>\nBal\u00adda\u00adjyk\u00adlar\u00addan \u00f6sen na\u00adhal\u00adlar 1-1,5 \u00fdyl\u00addan so\u0148 \u00fde\u00adti\u015f\u00adip, \u00fde\u00adti\u00ad\u015fen na\u00adhal\u00adla\u00adr he\u00admi\u00ad\u015fe\u00adlik oturdyl\u00adjak \u00fde\u00adri\u00adne ge\u00ad\u00e7i\u00adril\u00adme\u00adli\u00addir. \u00c7y\u00adnar na\u00adhal\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 amat\u00adly g\u00f6\u00ad\u00e7\u00fc\u00adril\u00adme\u00adli m\u00f6h\u00adle\u00adti no\u00ad\u00fdabr a\u00fdy\u00adny\u0148 ikin\u00adji, \u00fc\u00e7\u00fcn\u00adji on\u00adg\u00fcn\u00adl\u00fc\u00adgin\u00adde hem-de few\u00adral a\u00fdy\u00adny\u0148 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00adji, mart a\u00fdy\u00adny\u0148 bi\u00adrin\u00adji we ikin\u00adji on\u00adg\u00fcn\u00adl\u00fc\u00adgi ha\u00adsap\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar.<\/p>\n<p>Eme\u00adtyl\u00adla Ha\u00adbi\u00adbul\u00adla\u00ad\u00fdew,<br \/>\nS. A. Ny\u00ad\u00fda\u00adzow adyn\u00adda\u00adky T\u00fcrk\u00admen oba<br \/>\nho\u00adja\u00adlyk uni\u00adwer\u00adsi\u00adte\u00adti\u00adni\u0148 Eko\u00adlo\u00adgi\u00ad\u00fda<br \/>\nka\u00adfed\u00adra\u00adsy\u00adny\u0148 uly mu\u00adgal\u00adly\u00admy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ynar agajy \u00c7ynarlar ma\u015fgalasyny\u0148 (Platanaceae) \u00c7ynar urugyna (Platanus) degi\u015flidir. \u00c7ynar urugyna 10 g\u00f6rn\u00fc\u015f degi\u015fli bolup, onu\u0148 7 g\u00f6rn\u00fc\u015fi Demirgazyk Amerikada, galan g\u00f6rn\u00fc\u015fleri \u00ddewropada we Azi\u00fdada \u00f6s\u00fd\u00e4rler. \u00c7ynarlar gy\u015fyna \u00fdapraklaryny d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fd\u00e4n k\u00f6p\u00fdyllyk uly aga\u00e7lardyr. Olary\u0148 \u00fd\u00f6neke\u00fd \u00fdapraklary bolup, baldakda nobatla\u00fdyn \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4rler. \u00ddapraklary uly, barmak \u015fekilli, uzyn \u00fdaprak sapaklydyr. \u00c7ynarlar bir\u00f6\u00fdli \u00f6s\u00fcmlik bolup, a\u00fdryba\u015fga jynsly g\u00fclleri bol\u00fdar. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36364,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}