{"id":38105,"date":"2021-01-15T14:19:37","date_gmt":"2021-01-15T09:19:37","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=38105"},"modified":"2021-03-01T17:40:12","modified_gmt":"2021-03-01T12:40:12","slug":"dunyanin-in-gurak-hem-in-suwly-yeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=38105","title":{"rendered":"D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 gu\u00adrak hem i\u0148 suw\u00adly \u00fde\u00adri"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 gu\u00adrak \u00fde\u00adri \u00dder \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adni\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta pol\u00ad\u00fdu\u00adsy\u00adny gap\u00adla\u00ad\u00fdan An\u00adtark\u00adti\u00adka ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u00c4pet buz gat\u00adla\u00adgy bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen hem bol\u00adsa otu\u00adrym\u00adly \u00fda\u00ad\u015fa\u00fd\u00adjy\u00adsy bol\u00adma\u00addyk bu yk\u00adly\u00admy\u0148 k\u00f6p \u00fde\u00adri\u00adne 2 mil\u00adli\u00adon \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri \u00fda\u00adgyn \u00fdag\u00adman\u00addy\u00adgy \u00e7ak\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Bu yk\u00adly\u00adma d\u00fc\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fdyl\u00adlyk or\u00adta\u00ad\u00e7a ygal Sa\u00adha\u00adra \u00e7\u00f6\u00adl\u00fc\u00adni\u0148\u00adki bi\u00adlen de\u0148 \u2013 25 mm. An\u00adtark\u00adti\u00adka\u00adny\u0148 2 g\u00f6\u00adte\u00adri\u00admi\u00adni eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4n Gu\u00adrak j\u00fcl\u00adge\u00adler at\u00adly b\u00f6\u00adle\u00adgin\u00adde bol\u00adsa, buz we gar \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adgi \u00fdok bo\u00adlup, bu \u00fde\u00adre hi\u00e7 hi\u00adli \u00fda\u00adgyn \u00fdag\u00adma\u00ad\u00fdar.<br \/>\n\u00dder \u00fd\u00fc\u00adz\u00fcn\u00add\u00e4\u00adki ikin\u00adji gu\u00adrak \u00fder \u00c7i\u00adli\u00add\u00e4\u00adki Ata\u00adka\u00adma \u00e7\u00f6\u00adli ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Bu \u00e7\u00f6\u00adl\u00fc\u0148 k\u00e4\u00adbir \u00fde\u00adri\u00adne 400 \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri hi\u00e7 hi\u00adli \u00fda\u00adgy\u015f \u00fdag\u00adman\u00addyr. Bu \u00fde\u00adre \u00fdyl\u00adlyk d\u00fc\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n yga\u00adly\u0148 muk\u00adda\u00adry ba\u00adry-\u00fdo\u00adgy 0,1 mm.<br \/>\nAn\u00adtark\u00adti\u00adka d\u00fc\u00adn\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 gu\u00adrak \u00fde\u00adri\u00addi\u00adgi\u00adne ga\u00adra\u00admaz\u00addan, i\u0148 k\u00f6p suw\u00adly \u00fde\u00adri hem ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00add\u00e4\u00adki s\u00fc\u00fd\u00adji su\u00adwu\u0148 70 g\u00f6\u00adte\u00adri\u00admi bu buz\u00adluk\u00adlar\u00adda sak\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u015ee\u00fd\u00adle hem An\u00adtark\u00adti\u00adka d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adde i\u0148 k\u00f6p \u00fdel \u00f6w\u00fcs\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fder ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Bu \u00fder\u00add\u00e4\u00adki \u015fe\u00admal so\u00adwuk ho\u00adwa\u00adny\u0148 \u00dde\u00adri\u0148 dar\u00adty\u015f g\u00fc\u00fd\u00adji ze\u00adrar\u00adly a\u015fak \u00e7e\u00adkil\u00adme\u00adgi\u00adni\u0148 ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde eme\u00adle gel\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu \u00fder\u00adde tiz\u00adli\u00adgi sa\u00adgat\u00adda 320 km-e \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fdel \u00f6w\u00fcs\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nEdil An\u00adtark\u00adti\u00adka\u00adda bol\u00ad\u015fy \u00fda\u00adly, \u00c7i\u00adli\u00adde hem \u00e4pet buz\u00adluk\u00adlar bar. And dag\u00adla\u00adry\u00adny\u0148 bu \u00fdurt\u00adda gal\u00ad\u00fdan b\u00f6\u00adle\u00adgin\u00add\u00e4\u00adki Br\u00fcg\u00adgen buz\u00adlu\u00adgy\u00adny\u0148 uzyn\u00adly\u00adgy 57 ki\u00adlo\u00admet\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4r. Be\u00fd\u00adle\u00adki buz\u00adluk\u00adla\u00adry\u0148 ter\u00adsi\u00adne Br\u00fcg\u00adge\u00adni\u0148 me\u00fd\u00adda\u00adny 1945-nji \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri gi\u00ad\u0148e\u00ad\u00fd\u00e4r. 1962-nji \u00fdyl\u00adda bu buz\u00adluk Gre\u00adwe at\u00adly k\u00f6l bi\u00adlen onu\u0148 bi\u00adrig\u00ad\u00fd\u00e4n de\u0148\u00adzi\u00adni\u0148 ara\u00adly\u00adgyn\u00adda bent eme\u00adle ge\u00adti\u00adrip\u00addir. Bu buz\u00adluk uzyn\u00adly\u00adgy 360 ki\u00adlo\u00admet\u00adre, ini 40-90 ki\u00adlo\u00admet\u00adre \u00fdet\u00ad\u00fd\u00e4n G\u00fc\u00adnor\u00adta Pa\u00adta\u00adgon\u00ad\u00fda buz pla\u00adto\u00adsy\u00adny\u0148 bir b\u00f6\u00adle\u00adgi\u00addir. G\u00fc\u00adnor\u00adta Pa\u00adta\u00adgon\u00ad\u00fda buz pla\u00adto\u00adsy \u00c7i\u00adli\u00adni\u0148 hem-de Ar\u00adgen\u00adti\u00adna\u00adny\u0148 \u00e7\u00e4k\u00adle\u00adrin\u00adde \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><strong>Buz\u00adlar ba\u00adra\u00adda t\u00e4\u00adsin mag\u00adlu\u00admat\u00adlar<\/strong><br \/>\nUm\u00adman\u00adlar\u00adda \u00fd\u00fc\u00adz\u00fcp \u00fd\u00f6\u00adren \u00e4pet buz\u00adlar (a\u00fds\u00adberg) gu\u00adry \u00fder\u00add\u00e4\u00adki buz\u00adla\u00adry\u0148 d\u00f6\u00adw\u00fcl\u00adme\u00adgi ne\u00adti\u00adje\u00adsin\u00adde eme\u00adle gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nA\u00fds\u00adber\u00adgi\u0148 suw\u00addan \u00fdo\u00adkar\u00adda\u00adky b\u00f6\u00adle\u00adgi 200 met\u00adre, uzyn\u00adly\u00adgy bir\u00adn\u00e4\u00ad\u00e7e ki\u00adlo\u00admet\u00adre ba\u00adra\u00adbar bol\u00ad\u00fdar.<br \/>\nK\u00f6p b\u00f6\u00adle\u00adgi buz\u00adluk\u00adlar bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen Gren\u00adlan\u00addi\u00ad\u00fda ada\u00adsyn\u00addan hem \u00fdyl\u00adda 10 m\u00fc\u0148\u00adden gow\u00adrak \u00e4pet buz b\u00f6\u00adle\u00adgi go\u00adpup de\u0148\u00adze ara\u00adla\u015f\u00ad\u00fdar.<br \/>\nB\u00f6\u00adl\u00fc\u00adnen buz b\u00f6\u00adlek\u00adle\u00adri ho\u00adwa\u00adny\u0148 \u00fdy\u00adly bol\u00adma\u00adgy we tol\u00adkun\u00adla\u00adry\u0148 t\u00e4\u00adsi\u00adri bi\u00adlen ere\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nA\u00fds\u00adber\u00adgi\u0148 su\u00adwu\u0148 a\u015fa\u00adgyn\u00adda gal\u00ad\u00fdan b\u00f6\u00adle\u00adgi \u00fdo\u00adkar\u00adsyn\u00adda\u00adky b\u00f6\u00adlek\u00adden 10 es\u00adse hat\u00adda has uly hem bo\u00adlup bil\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nBe\u00ad\u00fdik dag ge\u00adri\u015f\u00adle\u00adrin\u00adde gy\u00ad\u015fyn-\u00fda\u00adzyn ere\u00adme\u00ad\u00fd\u00e4n buz we gar gat\u00adla\u00adgy bol\u00ad\u00fdar. Ola\u00adry\u0148 dag ete\u00adgi\u00adne has \u00fda\u00adkyn ta\u00adra\u00adpy tom\u00adsu\u00adna er\u00e4p, der\u00ad\u00fda\u00addyr \u00e7e\u015f\u00adme\u00adle\u00adri eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nDag de\u00adpe\u00adle\u00adrin\u00add\u00e4\u00adki buz\u00adluk\u00adlar eke\u00adran\u00ad\u00e7y\u00adlyk, mal\u00addar\u00ad\u00e7y\u00adlyk \u00fc\u00e7in we g\u00fcn\u00adde\u00adlik dur\u00admu\u015f\u00adda ula\u00adnyl\u00ad\u00fdan s\u00fc\u00fd\u00adji su\u00adwy \u00fcp\u00adj\u00fcn ed\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\nDag de\u00adpe\u00adle\u00adrin\u00adde bu\u00adzu\u0148 eme\u00adle gel\u00adme\u00adgi \u015fol \u00fde\u00adri\u0148 ha\u00fd\u00adsy ge\u00adog\u00adra\u00adfik gi\u00ad\u0148i\u015f\u00adlik\u00adde \u00fder\u00adle\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n\u00addi\u00adgi\u00adne bag\u00adly bo\u00adlup dur\u00ad\u00fdar. My\u00adsal \u00fc\u00e7in ek\u00adwa\u00adtor gu\u00ad\u015fak\u00adly\u00adgyn\u00adda (45\u00b0) de\u00ad\u0148iz de\u00adre\u00adje\u00adsin\u00adden 4 400 m, Alp dag\u00adla\u00adryn\u00adda (45\u00b0) 2500 m, Nor\u00adwe\u00adgi\u00ad\u00fda\u00adda (60\u00b0) 1500 m be\u00adlent\u00adlik\u00adde he\u00admi\u00ad\u015fe\u00adlik buz\u00adluk\u00adlar eme\u00adle gel\u00ad\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u00dder \u015fa\u00adry\u00adny\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta we de\u00admir\u00adga\u00adzyk pol\u00ad\u00fdus\u00adla\u00adryn\u00adda de\u0148\u00adzi\u0148 \u00fd\u00fc\u00adzi hi\u00e7 hi\u00adli be\u00adlent\u00adlik bol\u00adma\u00adsa hem buz gat\u00adlak\u00adla\u00adry bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen\u00addir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00adni\u0148 i\u0148 gu\u00adrak \u00fde\u00adri \u00dder \u00fd\u00fc\u00adz\u00fc\u00adni\u0148 g\u00fc\u00adnor\u00adta pol\u00ad\u00fdu\u00adsy\u00adny gap\u00adla\u00ad\u00fdan An\u00adtark\u00adti\u00adka ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. \u00c4pet buz gat\u00adla\u00adgy bi\u00adlen \u00f6r\u00adt\u00fc\u00adlen hem bol\u00adsa otu\u00adrym\u00adly \u00fda\u00ad\u015fa\u00fd\u00adjy\u00adsy bol\u00adma\u00addyk bu yk\u00adly\u00admy\u0148 k\u00f6p \u00fde\u00adri\u00adne 2 mil\u00adli\u00adon \u00fdyl\u00addan b\u00e4\u00adri \u00fda\u00adgyn \u00fdag\u00adman\u00addy\u00adgy \u00e7ak\u00adla\u00adnyl\u00ad\u00fdar. Bu yk\u00adly\u00adma d\u00fc\u015f\u00ad\u00fd\u00e4n \u00fdyl\u00adlyk or\u00adta\u00ad\u00e7a ygal Sa\u00adha\u00adra \u00e7\u00f6\u00adl\u00fc\u00adni\u0148\u00adki bi\u00adlen de\u0148 \u2013 25 mm. An\u00adtark\u00adti\u00adka\u00adny\u0148 2 g\u00f6\u00adte\u00adri\u00admi\u00adni eme\u00adle ge\u00adtir\u00ad\u00fd\u00e4n Gu\u00adrak j\u00fcl\u00adge\u00adler at\u00adly b\u00f6\u00adle\u00adgin\u00adde bol\u00adsa, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38106,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38105\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}