{"id":47210,"date":"2021-08-30T15:45:34","date_gmt":"2021-08-30T10:45:34","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=47210"},"modified":"2021-08-30T15:45:34","modified_gmt":"2021-08-30T10:45:34","slug":"in-demirgazykdaky-yer-bolegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=47210","title":{"rendered":"I\u0148 demirgazykdaky \u00fder b\u00f6legi"},"content":{"rendered":"<p>Alymlar gola\u00fdda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 i\u0148 demirgazygyndaky t\u00e4ze adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden bardylar. Ada \u201cQeqertaq Avannarleq\u201d adyny\u0148 berlendigi m\u00e4lim edildi. Grenlandi\u00fdany\u0148 Arktika stansi\u00fdasyny\u0148 (Arctic Station) barlag\u00e7ylary nusgalyk toplamak \u00fc\u00e7in de\u0148izde a\u00fdlanyp \u00fd\u00f6rk\u00e4ler t\u00f6t\u00e4nle\u00fdin di\u00fden \u00fdaly ki\u00e7ijik adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden bardylar. H\u00fcn\u00e4rmenler ilkiba\u015fda 1978-nji \u00fdylda dani\u00fdaly topar tarapyndan \u00fcsti a\u00e7ylan \u201cOodaaq\u201d adasyna barandygyny pikir etdiler. Emma onu\u0148 \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n \u00fderi doly kesgitlenende, agzal\u00fdan adany\u0148 780 metre g\u00fcnorta-g\u00fcndogaryndaky ba\u015fga bir adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden barandyklaryny \u00f6wrendiler.<\/p>\n<p>Bu sy\u00fdahaty mali\u00fdele\u015fdir\u00fd\u00e4n \u201cLeister\u201d jemgy\u00fdetini\u0148 esaslandyryjysy, \u015fwe\u00fdsar teleke\u00e7i Kristi\u00fdan Le\u00fdster adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden barlanda, hemmeleri\u0148 \u201cOodaaq\u201d adasyny tapandyklaryna begenendigini, emma irki d\u00f6w\u00fcrlerde d\u00fc\u00fdb\u00fcnden ba\u015fga \u00fdere baran jahanke\u015fdelere me\u0148z\u00e4ndiklerini a\u00fdtdy.<\/p>\n<p><strong><em>Uzynlygy 30, be\u00fdikligi 3 metr<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ululygy 30 metre barabar bolan adany\u0148 be\u00fdik nokady 3 metre \u00fdet\u00fd\u00e4r. Ada de\u0148zi\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcnd\u00e4ki pal\u00e7ykdan we hereket ed\u00fd\u00e4n buzlary\u0148 netijesinde emele gelen da\u015flardan ybarat. Ada grenland dilinde \u201ci\u0148 demirgazykdaky ada\u201d manysyny ber\u00fd\u00e4n \u201cQeqertaq Avannarleq\u201d di\u00fdlipdir.<\/p>\n<p>Buzluklary\u0148 eremegi netijesinde \u00fd\u00fcze \u00e7ykan hem bolsa, alymlar t\u00e4ze tapylan adany\u0148 Grenlandi\u00fdadaky buz gatlagyny\u0148 eremegine seb\u00e4p bolan global ma\u00fdylganlyk bilen bagly d\u00e4ldigine \u00fcnsi \u00e7ek\u00fd\u00e4rler. Dani\u00fdany\u0148 Milli kosmos institutynda z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4n professor Rene Forsberg Grenlandi\u00fdany\u0148 demirgazygyndaky me\u00fddany\u0148 bir b\u00f6legini\u0148 Demirgazyk buzly ummanyny\u0148 buzlary bilen \u00f6rt\u00fclendigini, emma mundan ozal tomus a\u00fdlarynda 4 metr galy\u0148lykda bol\u00fdan bu buz gatlagyny\u0148 ilkinji gezek 2-3 metre \u00e7enli \u00fdukalandygyny a\u00fdtdy.<\/p>\n<p>Suwu\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015find\u00e4ki gury \u00fder b\u00f6legini\u0148 ada hasaplanmagy \u00fc\u00e7in ga\u00fdtgyn-jo\u015fgun d\u00f6wr\u00fcnde suwu\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde galmagy h\u00f6kmany hasaplan\u00fdar. Forsberg bu gury \u00fder b\u00f6legini\u0148 agzal\u00fdan \u00f6l\u00e7ege gabat gel\u00fd\u00e4ndigini bell\u00e4p, h\u00e4zirki wagtda t\u00e4ze adany\u0148 \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 i\u0148 demirgazygyndaky gury \u00fder b\u00f6legidigini a\u00fdtdy.<\/p>\n<p>\u00dderi gelende bellesek, so\u0148ky \u00fdyllarda Demirgazyk pol\u00fdusda g\u00f6zlegler we jedeller art\u00fdar. Sebiti\u0148 ba\u00fd \u00fderasty ba\u00fdlyklaryny\u0148 bardygy \u00e7aklanyl\u00fdar. \u015ee\u00fdle bolanso\u0148, AB\u015e, Russi\u00fda, Kanada, Islandi\u00fda, \u00ddaponi\u00fda we Hyta\u00fd \u00fdaly \u00fdurtlar bu sebit bilen \u00fdakyndan gyzyklan\u00fdar. 2007-nji \u00fdylda AB\u015e-ly Dennis \u015emitt atly alym \u00fdokarda agzalan adany\u0148 t\u00f6wereginde ki\u00e7ir\u00e4k bir adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden bardy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alymlar gola\u00fdda \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 i\u0148 demirgazygyndaky t\u00e4ze adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden bardylar. Ada \u201cQeqertaq Avannarleq\u201d adyny\u0148 berlendigi m\u00e4lim edildi. Grenlandi\u00fdany\u0148 Arktika stansi\u00fdasyny\u0148 (Arctic Station) barlag\u00e7ylary nusgalyk toplamak \u00fc\u00e7in de\u0148izde a\u00fdlanyp \u00fd\u00f6rk\u00e4ler t\u00f6t\u00e4nle\u00fdin di\u00fden \u00fdaly ki\u00e7ijik adany\u0148 \u00fcst\u00fcnden bardylar. H\u00fcn\u00e4rmenler ilkiba\u015fda 1978-nji \u00fdylda dani\u00fdaly topar tarapyndan \u00fcsti a\u00e7ylan \u201cOodaaq\u201d adasyna barandygyny pikir etdiler. Emma onu\u0148 \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n \u00fderi doly [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":47211,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1656],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47210"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47210\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}