{"id":48452,"date":"2021-09-22T16:56:33","date_gmt":"2021-09-22T11:56:33","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=48452"},"modified":"2021-09-22T16:56:33","modified_gmt":"2021-09-22T11:56:33","slug":"durgun-yyldyzlar-kitaby-sungat-bilen-ylymyn-utgasmasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=48452","title":{"rendered":"\u201cDurgun \u00fdyldyzlar kitaby\u201d \u2013 sungat bilen ylymy\u0148 utga\u015fmasy"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6zbegistan \u201cD\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fdygyndysynda \u00d6zbegistany\u0148 medeni mirasy\u201d atly \u00e4girt uly taslamasyny \u00f6sd\u00fcrmegi dowam etdir\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 \u00e7\u00e4ginde d\u00fcrli d\u00f6w\u00fcrlerde d\u00f6redilen gymmatly gol\u00fdazmalar bilermenleri\u0148 we halk k\u00f6p\u00e7\u00fcligini\u0148 ygty\u00fdaryna bermek maksat edinil\u00fd\u00e4r. Gol\u00fdazmalary\u0148 \u00fdokary hilli faksimil nusgalary kitap albomlary g\u00f6rn\u00fc\u015finde \u00e7ap edil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>13-21-nji sent\u00fdabr aralygynda Hywa \u015f\u00e4herinde ge\u00e7irilen &#8220;Merkezi Azi\u00fda &#8211; d\u00fcn\u00fd\u00e4 siwilizasi\u00fdalaryny\u0148 \u00e7atrygynda&#8221; atly halkara medeni foruma, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinden 350 t\u00f6weregi alym gatna\u015fdy. Forumda taslamany\u0148 so\u0148ky ne\u015firi &#8211; X asyry\u0148 astronomy we matematigi Abdurrahman al-Sufini\u0148 &#8220;Durgun \u00fdyldyzlar kitaby&#8221; h\u00f6d\u00fcrlendi. Fransi\u00fdany\u0148 Milli kitaphanasynda saklan\u00fdan bu eser g\u00f6rn\u00fckli astronom we matematik bolan Timurid d\u00f6wletini\u0148 h\u00f6k\u00fcmdary Ulugbeki\u0148 bu\u00fdrugy bilen XV asyrda \u00fdazylypdyr. Gol\u00fdazmada Ulugbeki\u0148 eli bilen \u00fdazylan bellikler bar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone  wp-image-48454\" src=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-300x197.jpg\" alt=\"\" width=\"687\" height=\"451\" srcset=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-300x197.jpg 300w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-768x505.jpg 768w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-1024x674.jpg 1024w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-696x458.jpg 696w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-741x486.jpg 741w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-1068x702.jpg 1068w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek-639x420.jpg 639w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/ulugbek-golyazma-handwriting-of-ulugbek.jpg 1642w\" sizes=\"(max-width: 687px) 100vw, 687px\" \/><\/p>\n<p>Bu gadymy gol\u00fdazma, arap astronomiki d\u00e4plerini\u0148 gadymydygyny\u0148 hem-de Yslamy\u0148 altyn asyryny\u0148 ylmy gazananlaryny\u0148 a\u00fddy\u0148 mysalydyr.<\/p>\n<p><strong><em>Sungaty\u0148 we ylymy\u0148 aja\u00fdyp utga\u015fmasy<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Gol\u00fdazma Merkezi Azi\u00fda sungatyny\u0148 hakyky eseridir. Onda \u00fdyldyzlary \u015fekillendir\u00fd\u00e4n 74 sany aja\u00fdyp miniat\u00fdura bolup, i\u0148 gadymy astronomiki kitaplary\u0148 biridir. Kitapda soltany\u0148 \u00f6zi Sefus \u00fdyldyzlar topary h\u00f6km\u00fcnde \u015fekillendiril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Eser di\u0148e bir edebi gymmatlyga e\u00fde bolman, e\u00fdsem, ylmy \u00e4hmi\u00fdete hem e\u00fdedir. Kitapda gadymy grek astronomi\u00fdasyny\u0148 \u00fd\u00f6relgelerine esaslan\u00fdan 48 \u00fdyldyzlar toplumy \u00fda-da durgun \u00fdyldyzlar \u015fekilelndiril\u00fd\u00e4r. Eser orta asyr arap astronomik bilimlerini we nazary\u00fdetlerini \u00fd\u00fcze \u00e7ykaran ilkinji resaladyr.<\/p>\n<p>Abdurrahman al-Sufiden (903-986) ozal, \u00e4hli astronomiki bilimler aleksandri\u00fdaly alym Klawdi\u00fd Ptoleme\u00fdi\u0148 (100-160) &#8220;Almagest&#8221; eserine esaslan\u00fdardy. As-Sufi astronomi\u00fdany\u0148 mundan be\u00fdl\u00e4k-de \u00f6sd\u00fcrilmegine uly \u00fcns berip, Ptoleme\u00fdi\u0148 i\u015fine t\u00e4zeden garap, k\u00e4mille\u015fdirenleri\u0148 biridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zbegistan \u201cD\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fdygyndysynda \u00d6zbegistany\u0148 medeni mirasy\u201d atly \u00e4girt uly taslamasyny \u00f6sd\u00fcrmegi dowam etdir\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 \u00e7\u00e4ginde d\u00fcrli d\u00f6w\u00fcrlerde d\u00f6redilen gymmatly gol\u00fdazmalar bilermenleri\u0148 we halk k\u00f6p\u00e7\u00fcligini\u0148 ygty\u00fdaryna bermek maksat edinil\u00fd\u00e4r. Gol\u00fdazmalary\u0148 \u00fdokary hilli faksimil nusgalary kitap albomlary g\u00f6rn\u00fc\u015finde \u00e7ap edil\u00fd\u00e4r. 13-21-nji sent\u00fdabr aralygynda Hywa \u015f\u00e4herinde ge\u00e7irilen &#8220;Merkezi Azi\u00fda &#8211; d\u00fcn\u00fd\u00e4 siwilizasi\u00fdalaryny\u0148 \u00e7atrygynda&#8221; atly halkara medeni foruma, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48455,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1946,1948,1949,1945,1891,1889,1947],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48452"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48452"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48452\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}