{"id":52877,"date":"2021-12-17T14:29:54","date_gmt":"2021-12-17T09:29:54","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=52877"},"modified":"2021-12-17T14:29:54","modified_gmt":"2021-12-17T09:29:54","slug":"aloe-agajy-ya-da-aloedendron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=52877","title":{"rendered":"Aloe agajy \u00fda-da aloedendron"},"content":{"rendered":"<p>Tebigaty\u0148 bezegi bolan bu \u00fc\u00fdtge\u015fik aga\u00e7 da\u015fky g\u00f6rn\u00fc\u015fi bilen tapawutlan\u00fdar. Ylmy ady \u201cAloidendron dichotomum\u201d bolan bu \u00f6s\u00fcmlige gysga\u00e7a \u201caloedendron\u201d di\u00fdil\u00fd\u00e4r. G\u00fcnorta, G\u00fcnbatar Afrikany\u0148 endemik g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolan \u00f6s\u00fcmlik Namibi\u00fdada has k\u00f6p gabat gel\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 g\u00fcnortasyndaky Kitman\u015fup \u015f\u00e4herini\u0148 etegind\u00e4ki aloedendron aga\u00e7lary d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeginden sy\u00fdahat\u00e7ylary \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Bu \u00f6zbolu\u015fly sel\u00e7e\u0148 toka\u00fdlyk 1995-nji \u00fdylda tebigy \u00fdadyg\u00e4rlik di\u00fdip yglan edildi we \u015fondan b\u00e4ri hem goralyp saklan\u00fdar. Aloedendron aga\u00e7laryny\u0148 bo\u00fdy 7-14 metr aralygynda bolup, s\u00fct\u00fcnini\u0148 diametri 1 metrdir. Ol \u00f6z\u00fcni\u0148 t\u00e4sin \u015fahalany\u015fy bilen tapawutlan\u00fdar. \u00dderli halk bu agaja \u201cchoje\u201d di\u00fd\u00fd\u00e4r. Olar agajy\u0148 \u015fahalaryndan ok-\u00fda\u00fd \u00fdasa\u00fdarlar. \u00dderli halky\u0148 aglaba b\u00f6legi aw\u00e7ylyk bilen me\u015fgullanandygy seb\u00e4pli bu aga\u00e7 olar \u00fc\u00e7in durmu\u015fyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi hasaplanyl\u00fdar. Agajy\u0148 i\u00e7ki gatlagyny emele getir\u00fd\u00e4n parenhima \u00f6\u00fdj\u00fckleri \u00fdum\u015fak bolany \u00fc\u00e7in olardan ok-\u00fda\u00fd \u00fdasamak amatly bol\u00fdar. Aloedendronlar esasan \u00e7\u00f6ll\u00fck, \u00fdarym \u00e7\u00f6ll\u00fck we gurak \u00fderlerde \u00f6s\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-52879 aligncenter\" src=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/aleodron-s-ss-300x171.jpg\" alt=\"\" width=\"579\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/aleodron-s-ss-300x171.jpg 300w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/aleodron-s-ss-696x396.jpg 696w, https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/aleodron-s-ss.jpg 724w\" sizes=\"(max-width: 579px) 100vw, 579px\" \/><\/p>\n<p>Aloedendrony\u0148 esasy a\u00fdratynlygy hem onu\u0148 da\u015fky k\u00fcm\u00fc\u015fsow-altynsow re\u0148kli \u00fdylmanak gabygydyr. Ol \u00fdalpyldawuk bolup, G\u00fcn \u015f\u00f6hlesini g\u00fc\u00fd\u00e7li serpikdir\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 \u00fdapraklarynda k\u00f6p mukdarda suwuklyk, \u015fire toplan\u00fdar. \u00ddapraklary uzyn lanset \u015fekilli, gyralary di\u015f-di\u015f, 30 sm \u00e7enli \u00fdet\u00fd\u00e4r. I\u00fdun-i\u00fdul a\u00fdlarynda g\u00fclle\u00fd\u00e4r, g\u00fclleri a\u00e7yk sary-agymtyl, uzynlygy 3 sm-e de\u0148. Nektara \u00f6r\u00e4n ba\u00fd bolup, ol m\u00f6r-m\u00f6jekleri \u00fc\u00e7in i\u00fdmit \u00e7e\u015fmesidir. Emma onu\u0148 ilkinji g\u00fcllemegine \u00e7enli 20 \u00fdyla \u00e7enli wagt gerek bol\u00fdar. Bu aga\u00e7lar uzak \u00f6m\u00fcrli bolmak bilen 200 \u00fdyla \u00e7enli \u00fda\u015fa\u00fdarlar. Olar ornitofil, \u00fdagny gu\u015flar arkaly tozanlan\u00fdarlar. Aloedendrony\u0148 k\u00f6ki halk lukman\u00e7ylygynda gi\u0148den ulanyl\u00fdar. Aga\u00e7 land\u015fafty\u0148 \u00f6zbolu\u015fly b\u00f6legi bolmak bilen esasan bezeg maksady bilen \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Safi\u00fda Hamrakuly\u00fdewa<\/strong><strong>,<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 talyby<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tebigaty\u0148 bezegi bolan bu \u00fc\u00fdtge\u015fik aga\u00e7 da\u015fky g\u00f6rn\u00fc\u015fi bilen tapawutlan\u00fdar. Ylmy ady \u201cAloidendron dichotomum\u201d bolan bu \u00f6s\u00fcmlige gysga\u00e7a \u201caloedendron\u201d di\u00fdil\u00fd\u00e4r. G\u00fcnorta, G\u00fcnbatar Afrikany\u0148 endemik g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolan \u00f6s\u00fcmlik Namibi\u00fdada has k\u00f6p gabat gel\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 g\u00fcnortasyndaky Kitman\u015fup \u015f\u00e4herini\u0148 etegind\u00e4ki aloedendron aga\u00e7lary d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeginden sy\u00fdahat\u00e7ylary \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Bu \u00f6zbolu\u015fly sel\u00e7e\u0148 toka\u00fdlyk 1995-nji \u00fdylda tebigy \u00fdadyg\u00e4rlik di\u00fdip yglan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52878,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52877"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52877\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/52878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}