{"id":57538,"date":"2022-03-25T15:21:30","date_gmt":"2022-03-25T10:21:30","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=57538"},"modified":"2022-03-26T10:47:51","modified_gmt":"2022-03-26T05:47:51","slug":"awakado-gymmatly-miwe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=57538","title":{"rendered":"Awakado \u2013 gymmatly miwe"},"content":{"rendered":"<p>Awakado (\u201cPersea amehcana\u201d) hemi\u015fe \u00fda\u015fyl \u00f6w\u00fcs\u00fd\u00e4n aga\u00e7 bolup, Lawrlar ma\u015fgalasyna degi\u015flidir. Adam saglygyna k\u00f6p pe\u00fddasy bolan bu miwe Panamada \u00f6r\u00e4n me\u015fhur hasaplan\u00fdar. Bu miw\u00e4ni\u0148 d\u00f6r\u00e4n \u00fderi G\u00fcnorta Meksika hem-de Merkezi Amerika hasaplan\u00fdar. Bu \u00fderde awakadolar miladydan \u00f6\u0148ki VIII m\u00fc\u0148\u00fdyllykda \u00fda\u00fdrap ba\u015fla\u00fdar we XVII asyrdan ba\u015flap, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 be\u00fdleki \u00fderlerine \u00fda\u00fdra\u00fdar. Tropiki we subtropiki sebitlerde \u00fdeti\u015f\u00fd\u00e4n hem bolsa, bu miwe d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 ba\u015fga \u00fderlerinde \u00fdylady\u015fhanalarda hem \u00f6sd\u00fcrilip \u00fdeti\u015fdiril\u00fd\u00e4r. Bu \u00fc\u00fdtge\u015fik \u00f6s\u00fcmligi\u0148 ady aztek (Meksikany\u0148 i\u0148 uly \u00fderli ilaty) dilinden gelip \u00e7ykyp, \u201c\u00fdumurtgajyk \u201cdi\u00fdmegi a\u0148ladypdyr. Awakado agajyny\u0148 be\u00fdikligi 18 metre, \u00fdumurtga\u00a0 \u015fekilli \u00fdapraklaryny\u0148 uzynlygy bolsa 10-20 santimetre barabar bol\u00fdar. Bu agajy\u0148 miweleri armyt, \u015far \u00fda-da \u00fdumurtga \u015fekilli bolup, uzynlygy 5-10 santimetre, miwesini\u0148 orta\u00e7a agramy 0,5 kilogram t\u00f6weregi bol\u00fdar. Awakadony\u0148 has uly miwesini\u0148 agramy 2 kilograma \u00e7enli \u00fdetip bil\u00fd\u00e4r. Bu miw\u00e4ni\u0148 go\u00fdy \u00fda\u015fyl re\u0148kli gabygy gaty bol\u00fdar. Awakadony\u0148 bi\u015fmedik miweleri i\u00fdmit si\u0148diri\u015f ulgamyna \u00fdaramaz t\u00e4sir edip, g\u00fc\u00fd\u00e7li allergik t\u00e4siri \u00fd\u00fcze \u00e7ykar\u00fdar. Miw\u00e4ni\u0148 bi\u015fip bi\u015fm\u00e4ndigini barlamak \u00fc\u00e7in \u00e7alaja basyp g\u00f6rmeli. Miw\u00e4ni\u0148 gabygy barmaklary\u0148 a\u015fagyna si\u0148ip, so\u0148ra \u00f6\u0148ki g\u00f6rn\u00fc\u015fini \u00fduwa\u015f-\u00fduwa\u015fdan dikel\u00fd\u00e4n bolsa, bu miw\u00e4ni\u0148 i\u00fdm\u00e4ge \u00fdaramlydygyny a\u0148lad\u00fdar.<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda awakadony\u0148 600-den gowrak g\u00f6rn\u00fc\u015fi \u00f6sd\u00fcrilip \u00fdeti\u015fdiril\u00fd\u00e4r. Bu t\u00e4sin miwe ysgynsyzlygy \u00fde\u0148m\u00e4ge o\u0148a\u00fdly t\u00e4sirini \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Awakado, esasan hem, \u00fd\u00fcrek-damar keselleri bolan adamlar, nerw we i\u00fdmit si\u0148diri\u015f ulgamlaryny\u0148 bozulmalaryndan ejir \u00e7ek\u00fd\u00e4n adamlar \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n pe\u00fddalydyr. Bu miwe \u00fdady gowula\u015fdyr\u00fdar, metabolitik proseslerde m\u00f6h\u00fcm rol o\u00fdna\u00fdar we \u00f6s\u00fc\u015fe goldaw ber\u00fd\u00e4r. Awakado d\u00fcn\u00fd\u00e4de i\u0148 gymmat miweleri\u0148 biri hasaplan\u00fdar. Bu miw\u00e4ni\u0148 d\u00fcz\u00fcminde adam bedeni tarapyndan gowy \u00f6zle\u015fdiril\u00fd\u00e4n \u00fdaglary\u0148 25-35%-e gola\u00fdy saklan\u00fdandyr. Bu miwede A, B, C, E \u00fdaly k\u00f6p sanly witaminler bolup, natri\u00fd, fosfor, demir, kalsi\u00fd \u00fdaly adam bedeni \u00fc\u00e7in zerur we pe\u00fddaly elementleri \u00f6z\u00fcnde sakla\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ruhsara Jumageldi\u00fdewa, T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 talyby<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Awakado (\u201cPersea amehcana\u201d) hemi\u015fe \u00fda\u015fyl \u00f6w\u00fcs\u00fd\u00e4n aga\u00e7 bolup, Lawrlar ma\u015fgalasyna degi\u015flidir. Adam saglygyna k\u00f6p pe\u00fddasy bolan bu miwe Panamada \u00f6r\u00e4n me\u015fhur hasaplan\u00fdar. Bu miw\u00e4ni\u0148 d\u00f6r\u00e4n \u00fderi G\u00fcnorta Meksika hem-de Merkezi Amerika hasaplan\u00fdar. Bu \u00fderde awakadolar miladydan \u00f6\u0148ki VIII m\u00fc\u0148\u00fdyllykda \u00fda\u00fdrap ba\u015fla\u00fdar we XVII asyrdan ba\u015flap, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 be\u00fdleki \u00fderlerine \u00fda\u00fdra\u00fdar. Tropiki we subtropiki sebitlerde \u00fdeti\u015f\u00fd\u00e4n hem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":57539,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57538"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57538\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}