{"id":59029,"date":"2022-04-21T15:31:19","date_gmt":"2022-04-21T10:31:19","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=59029"},"modified":"2022-06-27T15:10:15","modified_gmt":"2022-06-27T10:10:15","slug":"deyntri-milli-seyilgahi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=59029","title":{"rendered":"De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hi"},"content":{"rendered":"<p>\u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 t\u00e4sin tebigy \u00fderleri sanardan juda k\u00e4n. \u015ee\u00fdle aja\u00fdyp \u00fderleri\u0148 biri-de Awstrali\u00fdany\u0148 Kwinslend wela\u00fdatyndaky De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hidir. Bu se\u00fdilg\u00e4h \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00f6r\u00e4n owadan, \u00fda\u015fy takmynan 110 million \u00fdyla barabar bolan tropiki toka\u00fdy bilen g\u00f6renleri ha\u00fdrana go\u00fd\u00fdar. \u00dderle\u015f\u00fd\u00e4n \u015f\u00e4heri&nbsp;bilen adybir se\u00fdilg\u00e4h britan geology Rikard De\u00fdntrini\u0148 hormatyna dakylypdyr. De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hi owadan \u00fda\u015fyl \u00f6w\u00fc\u015fginli toka\u00fd aga\u00e7laryny, janly tebigaty\u0148 arassa howasyny we dury suwlaryny \u00f6z\u00fcnde jemlemek bilen sy\u00fdahat\u00e7ylarda \u00e4girt uly t\u00e4sir galdyr\u00fdar. Tropiki toka\u00fdy\u0148 i\u00e7inden kesip ge\u00e7\u00fd\u00e4n gara \u00fdol bu \u00fderde ekosy\u00fdahat\u00e7ylygy guramaga m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6red\u00fd\u00e4r. Bu tropiki toka\u00fdy\u0148 tut\u00fdan me\u00fddany 1200 ined\u00f6rd\u00fcl kilometr bolup, onu\u0148 i\u00e7inden Mossmen, Blumfild we De\u00fdntri der\u00fdalary akyp ge\u00e7\u00fd\u00e4r. De\u00fdntri der\u00fdasy se\u00fdilg\u00e4hi\u0148 esasy \u00fd\u00fcregi hasaplanyl\u00fdar.<\/p>\n<p>Milli se\u00fdilg\u00e4hi\u0148 me\u00fddany Awstrali\u00fdany\u0148 tut\u00fdan me\u00fddanyny\u0148 bary-\u00fdogy 0,2%-ni e\u00fdele\u00fd\u00e4n hem bolsa, kontinenti\u0148 \u00e4hli \u00fderinde du\u015f gel\u00fd\u00e4n s\u00fc\u00fdrenijileri\u0148, hortumly jandarlary\u0148 we gurbagalary\u0148 \u00fc\u00e7den bir b\u00f6legi \u015fu \u00fderde \u00fda\u015fa\u00fdar. Bu \u00fderde toka\u00fd \u00f6s\u00fcmlikleri\u0148 we ha\u00fdwanlary\u0148 se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n we \u00fditmek howpy aban\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 birn\u00e4\u00e7esi \u00fda\u015fa\u00fdar. Bu \u00fderde m\u00f6r-m\u00f6jekleri\u0148 12 m\u00fc\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi, \u00fda\u015fyl re\u0148kli \u00fdagty re\u0148kli gurbagalar, kazuar, d\u00fc\u00fdegu\u015f, miwe kepderisi we be\u00fdleki t\u00e4sin gu\u015flar, kengurular, hortumly pi\u015fikler, hortumly alakalar, aga\u00e7larda \u00f6s\u00fd\u00e4n k\u00f6psanly \u015f\u00f6hlelen\u00fd\u00e4n k\u00f6melekler gabat gel\u00fd\u00e4r. De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hi di\u0148e bir aja\u00fdyp \u00f6s\u00fcmlik we ha\u00fdwanat d\u00fcn\u00fd\u00e4si bilen d\u00e4l, e\u00fdsem, t\u00e4sin geografik ob\u00fdektleri bilen hem me\u015fhurdyr. Se\u00fdilg\u00e4hi\u0148 g\u00fcnorta b\u00f6leginde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Mossman gowagy, d\u00fcn\u00fd\u00e4 belli bolan \u201cb\u00f6k\u00fd\u00e4n da\u015flar\u201d hemmeleri\u0148 \u00fcns\u00fcni \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Milli se\u00fdilg\u00e4h \u00f6z \u00e7\u00e4gind\u00e4ki owadan \u015faglawuklary bilen hem me\u015fhurlyk gazan\u00fdar. Bu \u00fderde atly, welosipedli, ga\u00fdykly, py\u00fdada hem-de awtoulagda gezelen\u00e7 etmek bol\u00fdar.<\/p>\n<p>De\u00fdntri tropiki toka\u00fdy 1981-nji \u00fdylda \u201cmilli se\u00fdilg\u00e4h\u201d di\u00fdlip yglan edil\u00fd\u00e4r. 1988-nji \u00fdylda ol ekologik we biologik hadysalary\u0148 yzygiderli bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00fderi h\u00f6km\u00fcnde \u00ddUNESKO-ny\u0148 b\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 tebigy mirasyny\u0148 sanawyna girizildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Nargiza ALLAKULY\u00ddEWA<\/strong><strong>, <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>T\u00fcrkmenistany\u0148 Oba hojalyk we da\u015fky gur\u015fawy goramak ministrligini\u0148 Repetek d\u00f6wlet biosfera goraghanasyny\u0148 ylym b\u00f6l\u00fcmini\u0148 laboranty<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 t\u00e4sin tebigy \u00fderleri sanardan juda k\u00e4n. \u015ee\u00fdle aja\u00fdyp \u00fderleri\u0148 biri-de Awstrali\u00fdany\u0148 Kwinslend wela\u00fdatyndaky De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hidir. Bu se\u00fdilg\u00e4h \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00f6r\u00e4n owadan, \u00fda\u015fy takmynan 110 million \u00fdyla barabar bolan tropiki toka\u00fdy bilen g\u00f6renleri ha\u00fdrana go\u00fd\u00fdar. \u00dderle\u015f\u00fd\u00e4n \u015f\u00e4heri&nbsp;bilen adybir se\u00fdilg\u00e4h britan geology Rikard De\u00fdntrini\u0148 hormatyna dakylypdyr. De\u00fdntri milli se\u00fdilg\u00e4hi owadan \u00fda\u015fyl \u00f6w\u00fc\u015fginli toka\u00fd aga\u00e7laryny, janly [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60505,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60506,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59029\/revisions\/60506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}