{"id":6462,"date":"2017-03-11T20:34:14","date_gmt":"2017-03-11T20:34:14","guid":{"rendered":"http:\/\/zamanturkmenistan.com\/?p=6462"},"modified":"2017-03-11T20:34:14","modified_gmt":"2017-03-11T20:34:14","slug":"in-uly-arheologik-acyslar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=6462","title":{"rendered":"I\u0148 uly arheologik a\u00e7y\u015flar"},"content":{"rendered":"<p>\u201cLive Science\u201d atly ylmy portal \u00e4hli d\u00f6w\u00fcrleri\u0148 has belli bolan 24 sany t\u00e4sin arheologik a\u00e7y\u015fyny m\u00e4lim etdi. Sanawy\u0148 ba\u015fyny 1799-njy \u00fdylda M\u00fcs\u00fcrde fransuz esgerleri tarapyndan tapylan Rozett da\u015fy a\u00e7\u00fdar. Onda miladydan 196 \u00fdyl \u00f6\u0148, ruhanylary\u0148 Ptoleme\u00fd V ugradan \u00fc\u00e7 dilde \u00fdazylan ho\u015fallyk haty ha\u015famlanypdyr. Ondan so\u0148ra VII asyrda \u015fa A\u015f\u015furbanipaly\u0148 bu\u00fdrugy bilen Assiri\u00fdany\u0148 pa\u00fdtagty Ninewi\u00fdada bina edilen kitaphana \u00fdatlanyp ge\u00e7il\u00fd\u00e4r. 1850-nji \u00fdylda arheologlar 30 m\u00fc\u0148den gowrak klinopis \u00fdazgyly to\u00fdundan edilen tablisajyklary \u00fd\u00fcze \u00e7ykardylar. Olar administratiw we hukuk resminamalaryndan, lukman\u00e7ylyk ugrundan, ylmy hemde edebi eserlerden, \u015fol sanda, \u201cGilgame\u015f hakda \u015fadessandan\u201d we be\u00fdlekilerden ybaratdyr. Ady rowa\u00fdata \u00f6wr\u00fclen Tro\u00fda \u00fc\u00e7\u00fcnji orna d\u00fc\u015fdi. \u201cIliada\u201d-da be\u00fdan edilen \u015f\u00e4heri, XIX asyrda Genrih \u015eliman h\u00e4zirki T\u00fcrki\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00e7\u00e4klerinden \u00fd\u00fcze \u00e7ykardy. D\u00f6rd\u00fcnji orny bolsa, 1922-nji \u00fdylda britan arheology Goward Karter tarapyndan \u00fd\u00fcze \u00e7ykarylan Tutanhamony\u0148 gadymy aramg\u00e4hi e\u00fdele\u00fd\u00e4r. B\u00e4\u015finji orna Ma\u00e7u-Pik\u00e7u \u015f\u00e4herind\u00e4ki 1911-nji \u00fdylda \u00fd\u00fcze \u00e7ykarylan \u00fder d\u00fc\u015fdi. Ol Peruda de\u0148iz derejesinden 2450 metr belentlikde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r. Ma\u00e7u-Pik\u00e7uny \u201cInkleri\u0148 \u00fditiren \u015f\u00e4heri\u201d hem di\u00fdip atlandyr\u00fdarlar. K\u00e4bir bilermenler onu\u0148 di\u0148e dini dabaralary ge\u00e7irmek maksady bilen gurlandygyny \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4rler. \u015ee\u00fdle hem sanawa: Pompei we Akrotiri \u015f\u00e4herinde wepat bolanlar, \u00d6li de\u0148zini\u0148 kenarlaryndan tapylan k\u00fclterlenen gol\u00fdazmalar, Tanzani\u00fdadaky Olduwa\u00fd j\u00fclgesi, Hyta\u00fddaky he\u00fdkellerden \u00fdasalan uly go\u015fun, Etstal j\u00fclgesinden tapylan buz adamy, awstralopitek L\u00fdusi (zenan ystyhany), Knoss k\u00f6\u015fgi, Angli\u00fdadaky Satton Hu nekropoly, Ispani\u00fdadaky Altamira gowagy, Pashi adasyndaky he\u00fdkeller, antikiter mehanik abzaly, Naska di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan da\u015fy\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcne \u00fdazylan \u00fdazgylar, Wo\u00fdni\u00e7i\u0148 gol\u00fdazmasy, T\u00fcrki- \u00fded\u00e4ki \u201cgebekli tepe\u201d, Angli\u00fdada tapylan stafford\u015fir hazynasy, M\u00fcs\u00fcr piramidasy, Madab kartasy we korol Ri\u00e7ard III mazary girizildi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cLive Science\u201d atly ylmy portal \u00e4hli d\u00f6w\u00fcrleri\u0148 has belli bolan 24 sany t\u00e4sin arheologik a\u00e7y\u015fyny m\u00e4lim etdi. Sanawy\u0148 ba\u015fyny 1799-njy \u00fdylda M\u00fcs\u00fcrde fransuz esgerleri tarapyndan tapylan Rozett da\u015fy a\u00e7\u00fdar. Onda miladydan 196 \u00fdyl \u00f6\u0148, ruhanylary\u0148 Ptoleme\u00fd V ugradan \u00fc\u00e7 dilde \u00fdazylan ho\u015fallyk haty ha\u015famlanypdyr. Ondan so\u0148ra VII asyrda \u015fa A\u015f\u015furbanipaly\u0148 bu\u00fdrugy bilen Assiri\u00fdany\u0148 pa\u00fdtagty Ninewi\u00fdada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6463,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6462"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6462"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6462\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}