{"id":68008,"date":"2022-11-21T11:51:50","date_gmt":"2022-11-21T06:51:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=68008"},"modified":"2022-11-21T11:51:50","modified_gmt":"2022-11-21T06:51:50","slug":"taze-olceg-birlikleri-tanysdyryldy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=68008","title":{"rendered":"T\u00e4ze \u00f6l\u00e7eg birlikleri tany\u015fdyryldy"},"content":{"rendered":"<p>I\u0148 uly we i\u0148 ki\u00e7i \u00f6l\u00e7egleri a\u0148latmak \u00fc\u00e7in t\u00e4ze metrik go\u015fulmalar tassyklandy \u2013 ronna, \u201cquetta\u201d (kwetta), ronto we \u201cquecto\u201d (kwekto).<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda maglumatlar we \u00f6l\u00e7egler yzygiderli \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r we olary a\u0148latmak \u00fc\u00e7in t\u00e4ze s\u00f6zlere zerurlyk du\u00fdul\u00fdar. K\u00e4bir \u00f6l\u00e7egleri ozalky birlikler bilen a\u0148latmakda kyn\u00e7ylyk d\u00f6re\u00fd\u00e4r. M\u00e4lim bol\u015fy \u00fdaly metrik \u00f6l\u00e7eg birlikleri so\u0148\u00adky bir \u00fda\u00adrym asyr\u00addan b\u00e4\u00adri d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00add\u00e4\u00adki Pa\u00adri\u017e\u00add\u00e4\u00adki Hal\u00adka\u00adra ag\u00adram\u00adlar we \u00f6l\u00ad\u00e7eg\u00adler b\u00fdu\u00adro\u00adsy (BIPM) ta\u00adra\u00adpyn\u00addan kes\u00adgit\u00adle\u00adn\u00fd\u00e4r. Bu eda\u00adra wagt, uzyn\u00adlyk, mas\u00adsa, elekt\u00adrik aky\u00admy, tem\u00adpe\u00adra\u00adtu\u00adra, \u00fdag\u00adty\u00adly\u00adgy\u0148 dy\u00adkyz\u00adly\u00adgy we mad\u00adda\u00adny\u0148 muk\u00adda\u00adry \u00fda\u00adly je\u00admi \u00fde\u00addi esa\u00adsy \u00f6l\u00ad\u00e7eg bir\u00adli\u00adgi\u00adni \u00fcl\u00ad\u0148\u00fc\u00adle\u015f\u00addir\u00ad\u00fd\u00e4r. Bu bir\u00adlik\u00adler teh\u00adno\u00adlo\u00adgi\u00ad\u00fda we s\u00f6w\u00adda \u00fc\u00e7in h\u00f6k\u00adma\u00adny ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Alym\u00adlar hem \u00f6z yl\u00admy i\u015f\u00adle\u00adrin\u00adde he\u00admi\u00ad\u015fe \u015fol bir\u00adlik\u00adler\u00adden pe\u00fd\u00adda\u00adlan\u00ad\u00fdar\u00adlar. Metrik ulgam \u00fc\u00e7in ylala\u015fylan global \u00fcl\u0148i bolan Halkara Birlikler Ulgamyna (SI) so\u0148ky otuz \u00fdyldan b\u00e4ri t\u00e4ze go\u015fulmalar girizildi. S\u00f6z\u00fc\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnden go\u015ful\u00fdan bu go\u015fulmalar (prefiks) has uly sanlar \u00fc\u00e7in ronna \u00a0we kwetta hem-de has ki\u00e7i sanlar \u00fc\u00e7in ronto we kwekto go\u015fulmalary ulanylar. \u015ee\u00fdlelikde \u201ckilo\u201d we \u201cmilli\u201d \u00fdaly ozaldan\u00a0 m\u00e4lim bolan go\u015fulmalary\u0148 sany artar.<\/p>\n<p>T\u00e4ze \u00fc\u00fdtge\u015fme Halkara Birlikler Ulgamyny dolandyr\u00fdan 27-nji Ag\u00adram\u00adlar we \u00f6l\u00ad\u00e7eg\u00adler Ba\u015f Maslahatyna gatna\u015fan d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli \u00fderlerinden gatna\u015fan alymlar we h\u00f6k\u00fcmet wekilleri tarapyndan kabul edildi. \u015ee\u00fdle \u00fdygnak adat\u00e7a d\u00f6rt \u00fdyldan bir gezek Pari\u017ei\u0148 g\u00fcnbataryndaky Wersal k\u00f6\u015fg\u00fcnde ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. T\u00e4ze \u00f6\u0148 go\u015fulmalar \u00f6r\u00e4n ki\u00e7i k\u00e4bir jisimleri a\u0148latmagy a\u0148satla\u015fdyrar. Birle\u015fen Paty\u015falygy\u0148 Milli Fizika Laboratori\u00fdasyny\u0148 ylmy i\u015fg\u00e4ri Ri\u00e7ard Broun uzaklyk d\u00e4l-de massa bilen d\u00fc\u015f\u00fcndirmeli bolan bolanda \u00dder planetasyny\u0148 agramyny\u0148 6 ronnagramadygyny a\u00fdd\u00fdar. Onu\u0148 s\u00f6zlerine g\u00f6r\u00e4 bu s\u00f6z 6 belgisinden so\u0148ra 27 nol (6.000.000.000.000.000.000.000.000.000) di\u00fdmegi a\u0148lad\u00fdar. \u00ddupiteri\u0148 agramy bolsa, 2 kwettagram t\u00f6werigi.<\/p>\n<p>T\u00e4ze prefiksleri\u0148 \u00f6l\u00e7eg ulgamyny\u0148 geljege ta\u00fd\u00fdarlanmagy we planetany\u0148 azyndan geljek 20-25 \u00fdyllap has uly sanlary a\u0148latmagy \u00fc\u00e7in \u00fdeterlik boljakdygy bellenil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00dderi gelende bellesek, Pa\u00adri\u017e\u00add\u00e4\u00adki Hal\u00adka\u00adra ag\u00adram\u00adlar we \u00f6l\u00ad\u00e7eg\u00adler b\u00fdu\u00adro\u00adsy tarapyndan 2018-nji \u00fdyl\u00adda mas\u00adsa \u00f6l\u00ad\u00e7eg bir\u00adli\u00adgi bo\u00adlan ki\u00adlog\u00adram, elekt\u00adrik aky\u00admy bo\u00adlan am\u00adper, \u00fdy\u00adly\u00adlyk bir\u00adli\u00adgi bo\u00adlan kel\u00adwin we mad\u00adda muk\u00adda\u00adry bo\u00adlan mo\u00adlu\u0148 kes\u00adgit\u00adle\u00adme\u00adsi \u00fc\u00fdt\u00adge\u00addil\u00adipdi. H\u00e4\u00adzir\u00adki wagt\u00adda mol\u00addan ba\u015f\u00adga \u00e4h\u00adli \u00f6l\u00ad\u00e7eg bir\u00adlik\u00adle\u00adri \u00fde\u00adke-t\u00e4k \u00f6l\u00ad\u00e7e\u00adge, \u00fdag\u00adny wag\u00adta g\u00f6\u00adr\u00e4 saz\u00adla\u00adnan. My\u00adsal \u00fc\u00e7in, met\u00adri\u0148 kes\u00adgit\u00adle\u00adme\u00adsi \u015f\u00f6h\u00adl\u00e4\u00adni\u0148 se\u00adkun\u00addy\u0148 299 mil\u00adli\u00adon 792 m\u00fc\u0148 458-den bir b\u00f6\u00adle\u00adgi \u00fda\u00adly wagt\u00adda ge\u00ad\u00e7en \u00fdo\u00adly di\u00fd\u00adlip ha\u00adsap\u00adlan\u00ad\u00fdar. Ki\u00adlog\u00adram hem bi\u00adraz \u00e7yl\u00ad\u015fy\u00adrym\u00adly usul ar\u00adka\u00adly se\u00adkun\u00adda g\u00f6\u00adr\u00e4 saz\u00adlan\u00ad\u00fdar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I\u0148 uly we i\u0148 ki\u00e7i \u00f6l\u00e7egleri a\u0148latmak \u00fc\u00e7in t\u00e4ze metrik go\u015fulmalar tassyklandy \u2013 ronna, \u201cquetta\u201d (kwetta), ronto we \u201cquecto\u201d (kwekto). H\u00e4zirki wagtda maglumatlar we \u00f6l\u00e7egler yzygiderli \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r we olary a\u0148latmak \u00fc\u00e7in t\u00e4ze s\u00f6zlere zerurlyk du\u00fdul\u00fdar. K\u00e4bir \u00f6l\u00e7egleri ozalky birlikler bilen a\u0148latmakda kyn\u00e7ylyk d\u00f6re\u00fd\u00e4r. M\u00e4lim bol\u015fy \u00fdaly metrik \u00f6l\u00e7eg birlikleri so\u0148\u00adky bir \u00fda\u00adrym asyr\u00addan b\u00e4\u00adri d\u00fcn\u00ad\u00fd\u00e4\u00add\u00e4\u00adki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":68012,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68008"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68013,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68008\/revisions\/68013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/68012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}