{"id":96757,"date":"2024-01-09T15:07:54","date_gmt":"2024-01-09T10:07:54","guid":{"rendered":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=96757"},"modified":"2024-01-09T15:07:54","modified_gmt":"2024-01-09T10:07:54","slug":"koytenin-dunya-belli-kor-balyklary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/?p=96757","title":{"rendered":"K\u00f6\u00fdteni\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 belli k\u00f6r balyklary"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6z\u00fcni\u0148 ga\u00fdtalanmajak g\u00f6zelligi, \u00e4girt uly m\u00f6\u00e7berli tebigy ba\u00fdlyklary, t\u00e4sinlikleri bilen tapawutlan\u00fdan gojaman K\u00f6\u00fdtendag Gara\u015fsyz, baky Bitarap d\u00f6wletimizi\u0148 di\u0148e bir g\u00f6zel k\u00fcnjeklerini\u0148 biri bolmak bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem \u00f6zbolu\u015fly balyklaryny\u0148 faunasy bilen hem d\u00fcn\u00fd\u00e4 bellidir. K\u00f6\u00fdtendagy\u0148 ha\u00fdwanat d\u00fcn\u00fd\u00e4sini\u0148 aja\u00fdyp wekillerini\u0148 biri-de, d\u00fcn\u00fd\u00e4de \u00fdeke-t\u00e4k bolan K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklarydyr. Ba\u015fga \u00fderde du\u015f gelme\u00fd\u00e4ndigi we g\u00f6zs\u00fczdigi \u00fc\u00e7in bu jandarlar bu \u00fdere gel\u00fd\u00e4n myhmanlary\u0148 \u00fcns\u00fcni has-da \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Bu balyklar ilkinji gezek K\u00f6\u00fdtendagy\u0148 Garlyk \u015f\u00e4her\u00e7esini\u0148 g\u00fcndogarynda, gowakdaky k\u00f6l suwundan 1979-njy \u00fdylda speleologlar (gowaklary \u00f6wrenijiler) tarapyndan tapylyp, 1982-nji \u00fdylda alymlar tarapyndan t\u00e4ze g\u00f6rn\u00fc\u015f h\u00f6km\u00fcnde hasaba alyn\u00fdar. Karst gowgyndaky a\u015fak o\u00fdluga seresaplylyk bilen d\u00fc\u015fse\u0148, bu aja\u00fdyp balyklary\u0148 s\u00fcr\u00fcsini g\u00f6rmek bol\u00fdar. \u00d6m\u00fcrlerini\u0148 k\u00f6p b\u00f6legini gowaklardaky k\u00f6l\u00fc\u0148 i\u0148 \u00e7u\u0148 we gara\u0148ky \u00fderlerinde ge\u00e7ir\u00fd\u00e4ndikleri seb\u00e4pli bu balyklara g\u00f6re\u00e7 asla gerek d\u00e4l. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem ony k\u00f6r balyk \u00fda-da g\u00f6zs\u00fcz balyk di\u00fdip atlandyr\u00fdarlar. K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklary Merkezi Azi\u00fdada gowak suwunda \u00fda\u015fa\u00fdan \u00fdeke-t\u00e4k g\u00f6rn\u00fc\u015fdir. Gowaklardaky \u00fderasty k\u00f6l\u00fc\u0148 suwy dury, \u015for, me\u00fddany 30 ined\u00f6rd\u00fcl metre de\u0148 bolup, \u00e7u\u0148lugy 5-7 metr, suwu\u0148 temperaturasy bolsa, 22-24 derejede \u00fdylylykda saklan\u00fdar. Bu k\u00f6l K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklaryny\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdan \u00fdeke-t\u00e4k \u00fderidir. K\u00f6r balyklar \u00f6zlerini\u0148 biotoparlaryny\u0148 \u00fderasty b\u00f6leginden a\u00e7yk me\u00fddanlara \u00f6r\u00e4n se\u00fdrek \u00e7yk\u00fdarlar. Olar gy\u015f we bahar paslynda gowagy\u0148 has d\u00fc\u00fdbinde \u00fda\u015fa\u00fdar. \u015eol seb\u00e4pli olary \u015fol d\u00f6w\u00fcrde g\u00f6rmek ba\u015fartma\u00fdar. K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklaryny\u0148 ylym \u00fc\u00e7in \u00e4hmi\u00fdetini\u0148 ulydygyny we sagdynlygyny nazarda tutup, ilkinji gezek 1985-nji \u00fdylda T\u00fcrkmenistany\u0148 Gyzyl kitabyna girizildi. K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklary bir \u00fderden, \u00fdagny K\u00f6\u00fdtendagy\u0148 Garlyk obasyny\u0148 g\u00fcndogarynda, gowak d\u00fc\u00fdb\u00fcnd\u00e4ki suwdan tapylandygy we ba\u015fga hi\u00e7 \u00fderde du\u015f gelme\u00fd\u00e4ndigi seb\u00e4pli ol T\u00fcrkmenistany\u0148 1999-njy \u00fdyldaky Gyzyl kitabyny\u0148 2-nji ne\u015firini\u0148 3-nji kategori\u00fdasyna, \u00fdagny se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n statusy bilen t\u00e4zeden girizildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>S\u00e4hra Sa\u00fddali\u00fdewa, T\u00fcrkmenistany\u0148 Tebigaty Goramak jemgy\u00fdetini\u0148 Lebap wela\u00fdat b\u00f6l\u00fcmini\u0148 h\u00fcn\u00e4rmeni.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6z\u00fcni\u0148 ga\u00fdtalanmajak g\u00f6zelligi, \u00e4girt uly m\u00f6\u00e7berli tebigy ba\u00fdlyklary, t\u00e4sinlikleri bilen tapawutlan\u00fdan gojaman K\u00f6\u00fdtendag Gara\u015fsyz, baky Bitarap d\u00f6wletimizi\u0148 di\u0148e bir g\u00f6zel k\u00fcnjeklerini\u0148 biri bolmak bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, e\u00fdsem \u00f6zbolu\u015fly balyklaryny\u0148 faunasy bilen hem d\u00fcn\u00fd\u00e4 bellidir. K\u00f6\u00fdtendagy\u0148 ha\u00fdwanat d\u00fcn\u00fd\u00e4sini\u0148 aja\u00fdyp wekillerini\u0148 biri-de, d\u00fcn\u00fd\u00e4de \u00fdeke-t\u00e4k bolan K\u00f6\u00fdteni\u0148 k\u00f6r balyklarydyr. Ba\u015fga \u00fderde du\u015f gelme\u00fd\u00e4ndigi we g\u00f6zs\u00fczdigi \u00fc\u00e7in bu jandarlar bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":96758,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[301],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96759,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96757\/revisions\/96759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/96758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zamanturkmenistan.com.tm\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}