Adamzat irki döwürlerden bäri asman jisimleri barada gyzyklanypdyr. Geçen asyryň ortalaryndan soňra bolsa, kosmos giňişligine ulyly-kiçi dürli enjamlar, emeli hemralar orbita çykaryldy. Şeýle hem kosmos beketlerine kosmonawtlar yzygiderli gatnaýarlar. Adamzadyň Aýa aýak basanyna bolsa ýarym asyrdan gowrak wagt geçdi. Indi bolsa has uzakdaky asman jisimlerine we planetalar gidip görmegiň aladasy edilýär. Islendik enjamy uzak aralyga ugratmakdaky iň esasy mesele enjamyň hereketini üpjün edýän energiýanyň ýetmezçilik etmegidir. Astronomlar bu meseläni aradan aýyrmak üçin Gün ýelkenlerinden peýdalanmagy maksat edinýärler. 1977-nji ýylda uçurylan “Voyager 2” atly emeli hemra 1982-nji ýylda Uran planetasynyň golaýynda geçip, şol wagta çenli bu planetanyň iň golaýyna baran enjam boldy. 46 ýyldan bäri syýahatyny dowam etdirýän bu emeli hemra häzirki wagtda Ýerden 19,9 milliard kilometr uzaklaşdy. Uzak aralyga gitmäge mümkinçilik berýän şeýle emeli hemralar örän az ýasaldy. Sebäbi şeýle enjamlary işläp taýýarlamak we gurmak azyndan on ýyl wagt alýar. Şeýle bolansoň, bahasy hem gymmat bolýar.bilermenler bu meseläni Gün şöhlesiniň kömegi bilen çözmekçi bolýarlar. Emeli hemralara oturdyljak aşa ýeňil ýelkenler Gün şöhlesini yza serpikdirip, emeli hemranyň hereketini üpjün eder. Ýeňil materialdan öndürilmegi aşa uly hereketlendirijileri ulanmak zerurlygyny aradan aýrar. Häzirki wagtda bu usulyň has kiçi nusgalyk görnüşleriniň synagdan geçirilýändigi bellenildi.
Gülälek Gandymowa, Türkmenistanyň Oguz han adyndaky inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň talyby.
PDF





