Edil gury ýerde bolşy ýaly, suwuň astynda hem janly-jandarlaryň müňlerçe görnüşi ýaşaýar. Golaýda tebigaty öwrenijiler bir ýaş kit akulasynyň Madagaskar adasynyň golaýyndan Seýşel adalaryna çenli 1200 kilometr aralygy ýüzüp geçendigini anykladylar. Alymlar bu jandarlaryň şu aralykda hereket edýändigine şübhelenýärdiler. Uzak ýyllaryň dowamynda geçirilen barlaglaryň netijesinde ilkinji gezek bu ýagdaý tassyklandy. Madagaskar kit akulasy taslamasynyň hem-de Seýşeller Respublikasynyň deňiz gorag jemgyýetiniň hünärmenleri tarapyndan bu jandar 2019-njy ýylda Madagaskaryň, geçen ýyl bolsa, Seýşel adalarynyň golaýynda surata düşürilipdir. Edil adamyň barmagynyň yzlarynyň tapawutly bolşy ýaly, bu jandarlaryň hem daşynyň menekleri biri-birinden tapawutlanýar. Ýagny, hiç bir kit akulasy beýlekisine meňzemeýär. Alymlar hem bu tebigy aýratynlygy arkaly jandaryň şeýle uzak aralyga gidendigini anyklapdyrlar.
2003-nji ýyldan bäri Seýşeller Respublikasynda bu jandarlaryň awlanmagy çäklendirilýär. Täze açyş deňiz jandarlaryny gorap saklamak üçin halkara hyzmatdaşlygynyň näderejede ähmiýetlidigini görkezýär.
Boýy 20 metre, agramy 20 tonna ýetýän bu jandarlar şeýle uludygyna garamazdan, planktonlar hem-de örän ownuk deňiz jandarlary bilen iýmitlenýär.
Ylmy barlagyň netijeleri baradaky makala «Oryx» (The International Journal of Conservation) žurnalynda çap edildi.
Serdar Agamyradow,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň mugallymy.
PDF









