Amazonka – köp­rü­siz der­ýa

Tebigy täsinlik

Uzyn­ly­gy, tak­my­nan, 6 müň 800 ki­lo­met­re ba­ra­bar bo­lan Ama­zon­ka der­ýa­sy özü­niň bol su­wy, fau­na we flo­ra dün­ýä­si bi­len täsin görnüşi emele getirýär. Nil der­ýa­syn­dan soň iň uzyn der­ýa ha­sap­lan­ýan Ama­zon­ka esasy 3 ýurt­dan: Bra­zi­li­ýa­dan, Ko­lum­bi­ýa­dan, Pe­ru­dan, şeýle hem We­ne­sue­la­nyň, Ekwadoryň we Boliwiýanyň çäginden akyp geç­ýär. Der­ýa­nyň esa­sy bö­le­gi Bra­zi­li­ýa­da ýer­leş­ýär. Ama­zon to­kaý­lyk­la­ry­ny «iý­mit­len­dir­ýän» Ama­zon­ka se­kunt­da, tak­my­nan, 219 müň kub metr süý­ji su­wy um­ma­na guý­ýar.
Ama­zon­ka der­ýa­syn­da geň gal­dy­ry­jy zat­la­ryň bi­ri der­ýa­nyň üs­tün­den geç­ýän ýe­ke­je-de köp­ri­niň ýok­lu­gy­dyr. Daş-tö­we­re­gi göm-gök to­ka­ýa bü­re­nen der­ýa­nyň o ke­na­ryn­dan bu ke­na­ry­na di­ňe gä­mi­li ýa-da ga­ýyk­ly ge­çip bol­ýar. Ýa­gyş möw­sü­min­de der­ýa­nyň su­wy ada­ty ýag­da­ýyn­dan 30 met­re çen­li ýo­kar­lan­ýar. Ama­zon­ka­da baş­ga ýer­de ga­bat gel­me­ýän «bo­to» diý­lip at­lan­dy­ryl­ýan, di­ňe süý­ji suw­da ýa­şa­ýan del­fin­le­re we maň­la­ýy tüň­ňi, sa­rym­tyl-ýa­şyl reňk­li do­ra­do ba­ly­gy­na duş gel­mek bol­ýar.
Şa­ha­la­nyp ak­ýan Ama­zon­ka der­ýa­sy ýo­kar­dan se­re­de­niň­de eg­rem-bug­ram bo­lup bar­ýan ýy­la­na meň­ze­ýär. Köp­le­riň ün­sü­ni özü­ne çek­ýän bu der­ýa­da sy­ýa­hat­çy­lar üçin gä­mi­li ge­ze­lenç­ler gu­ral­ýar. Ama­zon to­kaý­ly­gy bi­len der­ýa­nyň ut­ga­şyk­ly gö­zel­li­gin­den lez­zet al­ýan sy­ýa­hat­çy­lar mör-mö­jek­le­riň, guş­la­ryň, ösüm­lik­le­riň, maý­myn­la­ryň hem-de gap­laň­la­ryň dür­li gör­nüş­le­ri­ni ýa­kyn­dan syn­lap bil­ýär­ler. Duý­dan­syz wa­ka­la­ry we tä­sir­li baş­dan­ge­çir­me­le­ri ha­la­ýan­lar üçin Ama­zon­ka iň go­wy te­bi­gy sy­ýa­hat­çy­lyk mer­kez­le­ri­niň bi­ri­dir. Ama­zon­ka gel­ýän sy­ýa­hat­çy­la­ra ama­zon oba­la­ry, ila­ty we me­de­ni­ýe­ti bi­len ta­nyş­ma­ga müm­kin­çi­lik dö­re­ýär. Bu ýer­de sy­ýa­hat­çy­la­ra ýer­li na­har bi­şir­mek us­sat­ly­gy­ny gör­kez­mek bi­len bir ha­tar­da, aga­ja dyr­maş­mak, açyk eý­wan­ly jaý­ja­gaz­lar­da dynç al­mak hem-de aga­ja su­rat çek­mek ýa­ly çä­re­ler hö­dür­len­ýär.