Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidada ilkinji gezek galyň buz gatlagyny deşip, Ýer togalagynyň gadymy gabygyna ýetmegi başardylar. Bu barlag sebitdäki syrly magnit anomaliýasynyň, takmynan, 1 milliard ýyl ozal Rodiniýa atly äpet superyklymyň kemala gelen wagty dörändigini ilkinji gezek göni subutnamalar arkaly anyklady.
Gündogar Antarktidanyň kenar boýunyň uzaýan 500 kilometrlik magnit anomaliýasy köp wagtlap ylmy syr bolup galýardy. 2026-njy ýylyň ýanwar-fewral aýlarynda geçirilen Russiýa-Hytaý ekspedisiýasynyň dowamynda alnan nusgalar bu anomaliýanyň mafiki granulitler diýilýän goýy reňkli we ýokary magnitli jynslardan ybaratdygyny görkezdi.
Barlaglara görä, bu jynslar mundan 970 million ýyl ozal wulkanik adalar görnüşinde döräp, soňra äpet tektonik plitalaryň çaknyşmagy netijesinde Antarktida yklymyna birigipdir. 18 kilometr çuňlukda we 790 gradus yssylykda kemala gelen bu gatlaklar Rodiniýa superyklymynyň “gurluşyk kerpiçleriniň” biri bolup hyzmat edipdir.
Antarktida ortaça 2,2 kilometr galyňlykdaky buz bilen örtülenligi sebäpli, onuň aşagyndaky geologik gurluş şu wagta çenli diňe çaklamalar arkaly öwrenilýärdi. Täze tapyndy häzirki zaman geofizik maglumatlaryny dünýäniň gadymy geçmişi bilen göni baglanyşdyrmaga mümkinçilik berýär we buzluklaryň hereketini has takyk öwrenmek üçin ýol açýar.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА