Birleşen Milletler Guramasy dünýäde çaga dogluşynyň derejesi barada täze maglumatlary ýaýratdy. 2025-nji ýylda dünýäde jemi dogluş derejesi (TFR) ortaça, her aýal başyna 2,2 çaga boldy.
Gyzykly tarapy, XX asyryň ortalarynda bu görkeziji 5 çagadan geçipdir. Hünärmenleriň belleýşi ýaly, dünýäde dogluş derejesiniň yzygiderli peselmegi 1960-njy ýyllardan bäri dowam edip gelýär. Onuň pese gaçmagy köpçülikleýin şäherleşme, ilatyň bilim derejesiniň ýokarlanmagy we göwreliligiň öňüni alyş çäreleriniň giňelmegi bilen baglanyşykly.
Şol bir wagtyň özünde, görkezijileriň geografiki paýlanyşy asla deň däl. Hasabata görä, iň ýokary dogluş derejesi Tropiki we Günorta Afrika, Merkezi Aziýa ýurtlarynda, şeýle hem Pakistanda, Ýemende we Owganystanda hasaba alyndy. Bu sebitlerde her aýalyň 4-6 çagasy bar.
Gündogar Aziýada bolsa, ýagdaý düýbünden başgaça. Dünýädäki iň pes görkezijiler Taýwanda, Koreýa Respublikasynda we Singapurda hasaba alnyp, her aýal başyna 0,72-den 1,11 çaga düşýär. Bu ýagdaý ilatyň ýönekeý köpelmegi üçin zerur derejeden ep-esli pesdir (takmynan 2.1).
Gündogar Ýewropa ýurtlarynyň görkezijileri bu çäkden hem pes. Şeýlelik bilen, BMG-niň maglumatlaryna görä, Russiýada jemi dogluş derejesi her aýal üçin 1,46 çaga.