Tä­ze ýyl da­ba­ra­sy­nyň be­ze­gi bo­lan fe­ýer­werk şow­hu­ny­ny syn­la­nyň­da, iň bat­ly ses fe­ýer­wer­kiň se­si­mi­kä diý­ýär­siň. Kä­bir adam bol­sa, kos­mo­sa uçu­ryl­ýan ra­ke­ta­nyň se­si­ni iň bat­ly ses ha­sap­la­ýar.
3 ki­lo­metr uzak­lyk­dan eşi­dil­ýän ýol­bar­syň se­si hem jeň­ňe­li ýaň­lan­dyr­ýar. «Dün­ýä­dä­ki iň güýç­li ses haý­sy?» di­ýen sowala her kim se­si eşi­di­şi­ne gö­rä jo­gap ber­ýär.
Dün­ýä­dä­ki iň bat­ly ses 1883-nji ýyl­da In­do­ne­zi­ýa­da­ky Kra­ka­tau da­gyn­da aty­lan wul­ka­nyň se­si ha­sap­lan­ýar. Wul­kan part­la­ma­sy şeý­lebir güýç­li bo­lup­dyr we­lin, tak­my­nan, 3 müň ki­lo­metr uzak­lyk­dan hem eşi­di­lipdir. Hä­zir­ki za­man ha­sap­la­ma­la­ry wul­ka­nyň aty­lan ýe­ri­niň ses de­re­je­si­niň, tak­my­nan, 310 de­si­bel bo­lan­dy­gy­ny çak­la­ýar­lar.
Ada­myň gu­la­gy üçin se­si eşit­mek çy­dam­ly­ly­gy­nyň çä­gi 140 de­si­bel ha­sap­lan­ýar. De­ňeş­dir­mek üçin, to­zan so­ru­jy­nyň se­si 75 de­si­be­le, mo­to­byç­gy­nyň se­si
110 de­si­be­le we re­ak­tiw he­re­ket­len­di­ri­ji­niň se­si 140 de­si­be­le ba­ra­bar. Adam bir­nä­çe sa­gat­lap 85 de­si­bel se­se se­ze­war bo­lan­da eşit­mek uky­by­ny he­mi­şe­lik ýi­tir­ýär.
Alym­lar Kra­ka­tau wul­ka­nyn­da­ky ses tol­kun­la­ry­nyň Ýe­riň da­şyn­dan 7 ge­zek aý­la­nan­dy­gy­ny, Kra­ka­tau part­la­ma­sy­nyň ses ýy­gy­ly­gy­ny ha­ky­ky ses de­re­je­si bi­len ta­kyk öl­çäp bol­ma­ýan­dy­gy­ny we ha­sap­la­ma­la­ryň çak­la­ma­la­ra esas­lan­ýan­dy­gy­ny bel­le­ýär­ler.